Ορισμένες παθήσεις του παρελθόντος που είχαν σχεδόν εξαλειφθεί, προκαλούν νέα περιστατικά την τελευταία δεκαετία. Οι παθήσεις αυτές, μία εκ των οποίων είναι και η ιλαρά, θα μπορούσαν να έχουν εξαλειφθεί εντελώς αν είχαν εφαρμοστεί τα κατάλληλα μέτρα, σύμφωνα με τους ειδικούς.

Ιλαρά

Το 2018 περισσότεροι από 140.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους εξ’ αιτίας της ιλαράς, σύμφωνα με δεδομένα από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO), ενώ σημειώθηκαν περίπου 10 εκατομμύρια λοιμώξεις.

Η ιλαρά είναι μία νόσος που μπορεί να προληφθεί με τον εμβολιασμό, ωστόσο τα ποσοστά εμβολιασμού έχουν παρουσιάσει μείωση την τελευταία δεκαετία με αποτέλεσμα να εμφανίζονται επιδημίες της νόσου σε διάφορες περιοχές παγκοσμίως.

Τα περισσότερα περιστατικά ιλαράς παρατηρούνται στα παιδιά ηλικίας κάτω των 5 ετών. Στις ηλικίες αυτές, η νόσος μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές όπως η πνευμονία και η εγκεφαλίτιδα, καθώς και μόνιμες αναπηρίες όπως μη αναστρέψιμες εγκεφαλικές βλάβες, απώλεια της όρασης ή της ακοής.

“Το γεγονός ότι ακόμα και 1 παιδί μπορεί να πεθάνει από λοιμώξεις για τις οποίες υπάρχουν εμβόλια είναι πραγματικά τραγικό και αναδεικνύει την αδυναμία μας να προστατεύσουμε τους πιο ευπαθείς πληθυσμούς”, είπε ο Dr Tedros Adhanom Ghebreysus, διευθυντής του WHO. “Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας θα προσπαθήσει να διασφαλίσει ότι όλοι οι ασθενείς έχουν πρόσβαση στα απαραίτητα εμβόλια”.

Το 2018 σημειώθηκαν οι περισσότερες λοιμώξεις από ιλαρά τα τελευταία 25 χρόνια, σύμφωνα με δεδομένα του WHO. Επιπλέον, αρκετές χώρες μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, δεν ανήκουν πλέον στις χώρες που έχουν εξαλείψει την ιλαρά από τον πληθυσμό τους.

Σύμφωνα με τον WHO, για να προστατευτεί ένας πληθυσμός πλήρως από την ιλαρά, πρέπει να έχει ποσοστά εμβολιασμού που υπερβαίνουν το 95%.

Πανώλη

Το Νοέμβριο εμφανίστηκε μία μικρή επιδημία πανώλης στην Κίνα, γεγονός που προκάλεσε πανικό. Δύο ασθενείς διαγνώστηκαν με πνευμονική πανώλη (το είδος που μεταδίδεται ευκολότερα στον άνθρωπο), ενώ ένας τρίτος παρουσίασε βουβωνική πανώλη λίγο αργότερα.

Στο παρελθόν έχουν σημειωθεί 3 μεγάλες επιδημίες πανώλης οι οποίες προκάλεσαν εκατομμύρια θανάτους, ωστόσο σήμερα ο κίνδυνος μίας επιδημίας από τη νόσο αυτή είναι πολύ μικρός, καθώς τα αντιβιοτικά είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικά στην αντιμετώπιση της νόσου.

Τα έτη 2010-2015 παρατηρήθηκαν συνολικά 3.248 περιστατικά πανώλης με 584 ασθενείς να καταλήγουν τελικά από τη νόσο, σύμφωνα με δεδομένα του WHO.

Τον περασμένο Μάιο, ένα ζευγάρι από τη Μογγολία κατέληξε από βουβωνική πανώλη μετά την κατανάλωση ενός ωμού νεφρού μαρμότας.

Η πανώλη (βουβωνική, σηψαιμική ή πνευμονική) είναι ένα λοιμώδες νόσημα που προκαλείται από τα βακτήρια Yersinia pestis. Επηρεάζει συνήθως τα τρωκτικά, ορισμένα άλλα ζώα και τον άνθρωπο.

Πριν την ανακάλυψη των αντιβιοτικών στα μέσα του 20ου αιώνα, περισσότερο από το 50% των ασθενών που παρουσίαζαν λοίμωξη από πανώλη, τελικά πέθαιναν. Σήμερα, ακόμα και μετά τη χορήγηση του καταλλήλου αντιβιοτικού, η νόσος είναι θανατηφόρος για το 10% περίπου των ασθενών που προσβάλλει.

Ανθεκτικά Μικρόβια

Ένα άρθρο που δημοσιεύτηκε το Νοέμβριο από το CDC των ΗΠΑ ουσιαστικά κατέληξε ότι η εποχή της αντιμικροβιακής αντοχής έχει ήδη ξεκινήσει. Όπως ανέφεραν οι συγγραφείς, ήδη κυκλοφορούν αρκετά μικρόβια που έχουν αναπτύξει ανθεκτικότητα στα φάρμακα που χρησιμοποιούμε σήμερα.

Επιδημιολογικά δεδομένα από τις ΗΠΑ δείχνουν ότι τα παραπάνω μικρόβια προκαλούν περισσότερες από 2.8 εκατομμύρια λοιμώξεις και 35.000 θανάτους ετησίως. Οι επιστήμονες της παραπάνω μελέτης δήλωσαν, ωστόσο, ότι αυτή είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου και υπάρχει έντονη ανησυχία για μία επιδημία η οποία δεν θα μπορεί να αντιμετωπιστεί με τα αντιβιοτικά που χρησιμοποιούμε σήμερα.

Ένα παράδειγμα μίας θανατηφόρου ανθεκτικής λοίμωξης είναι η φυματίωση, η οποία αποτελεί ένα από τα 10 σημαντικότερα αίτια θανάτου παγκοσμίως. Σύμφωνα με τελευταία δεδομένα από τον WHO, τα τελευταία χρόνια καταγράφονται όλο και περισσότερα περιστατικά φυματίωσης που είναι ανθεκτικά στις τυπικές θεραπείες.

Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα

Τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα (με σημαντικότερα τη σύφιλη, τη γονόρροια και τα χλαμύδια) έχουν σημειώσει κατακόρυφη αύξηση τα τελευταία χρόνια. Τα νοσήματα αυτά συχνά προκαλούν το θάνατο στα βρέφη που γεννιούνται έχοντας ήδη μολυνθεί με αυτά πριν τη γέννησή τους.

Οι θάνατοι νεογνών από συγγενή σύφιλη έχουν αυξηθεί κατά 22% από το 2017 μέχρι το 2018, σύμφωνα με δεδομένα από το CDC.

Κάτι αντίστοιχο ισχύει και για τη γονόρροια αλλά και τα χλαμύδια που σημειώνουν σήμερα τα υψηλότερα ποσοστά τους από το 1991.

Χολέρα

Η χολέρα είναι μία ιδιαίτερα επιθετική νόσος που μπορεί να προκαλέσει σοβαρή οξεία, υδαρή διάρροια. Αν δεν αντιμετωπιστεί άμεσα, μπορεί να προκαλέσει το θάνατο του ασθενούς μέσα σε λίγες ώρες. Δεδομένα από τον WHO δείχνουν ότι η νόσος ευθύνεται για 1.3-4 εκατομμύρια περιστατικά ετησίως, ενώ προκαλεί σχεδόν 21.000-143.000 θανάτους.

Η κλιματική αλλαγή και η άνοδος της θερμοκρασίας παγκοσμίως αναμένεται ότι θα προκαλέσει αύξηση στα περιστατικά χολέρας, καθώς τα βακτήρια που προκαλούν τη νόσο (Vibrio) επιβιώνουν ευκολότερα στα θερμότερα υγρά.

Φωτογραφία: SELF Magazine