Παρουσιάζετε συχνά μετεωρισμό, κράμπες και άλγος που εμφανίζεται και υποχωρεί αιφνιδίως μετά από την κατανάλωση ενός τροφίμου που παλαιότερα τρώγατε χωρίς προβλήματα; Αν ναι, τότε κατά πάσα πιθανότητα έχετε ευαισθησία στο τρόφιμο αυτό, μία κατάσταση του γαστρεντερικού συστήματος που είναι αρκετά συχνή στις μεγαλύτερες ηλικίες.

Στις περισσότερες περιπτώσεις αποτελεί απλά ένδειξη ότι το γαστρεντερικό σύστημα αλλάζει και το γεγονός αυτό δεν αποτελεί αιτία ανησυχίας. Αν και μπορεί να συνοδεύεται από δυσάρεστα συμπτώματα, υπάρχουν διάφορες μέθοδοι για τη διαχείρισή τους και δεν χρειάζεται να αλλάξετε σημαντικά τη διατροφή σας για να διασφαλίσετε ότι λαμβάνετε τις απαραίτητες θρεπτικές ουσίες.

Διαχωρισμός

Αρκετοί ασθενείς συγχέουν συχνά την ευαισθησία σε διάφορα τρόφιμα με τη δυσανεξία ή την αλλεργία. Αν και οι παραπάνω παθήσεις έχουν αρκετά συμπτώματα που είναι κοινά μεταξύ τους, στην πραγματικότητα είναι αρκετά διαφορετικές.

Ευαισθησία

Ο όρος αυτός περιγράφει την αρνητική φυσική απόκριση του ατόμου σε ένα συγκεκριμένο τρόφιμο, ποτό ή συστατικό. Τα συμπτώματα συχνά εντοπίζονται μόνο στο γαστρεντερικό και περιλαμβάνουν κοιλιακό άλγος, μετεωρισμό και αέρια.

Ωστόσο, μπορεί να εμφανιστεί επίσης αίσθημα κόπωσης, κεφαλαλγία ή θόλωση της σκέψης. Για παράδειγμα, ορισμένα άτομα παρουσιάζουν γαστρεντερικά προβλήματα καθώς και άλλα συμπτώματα μετά την κατανάλωση τροφίμων που περιέχουν γλουτένη, μία πρωτεΐνη που βρίσκεται στο σιτάρι, το κριθάρι και τη βρώμη. Η κατάσταση αυτή ωστόσο διαφέρει από την κοιλιοκάκη, μία πάθηση που προκαλείται από αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος στη γλουτένη.

Δυσανεξία

Η δυσανεξία είναι μία κατάσταση που χαρακτηρίζεται από απουσία των ενζύμων που είναι απαραίτητα για την διάσπαση και την απορρόφηση ορισμένων συστατικών. Η αδυναμία πέψης της λακτόζης, του σακχάρου στα γαλακτοκομικά προϊόντα, αποτελεί μία κοινή δυσανεξία. Όταν η λακτόζη δεν απορροφάται, γίνεται ζύμωσή της στο έντερο και προκαλούνται συμπτώματα όπως αέρια, μετεωρισμός, ναυτία και κοιλιακό άλγος.

Αλλεργία

Η αλλεργία είναι η πιο σοβαρή από τις τρεις καταστάσεις. Εμφανίζεται όταν ο οργανισμός θεωρεί ένα τρόφιμο ως επιβλαβές, με αποτέλεσμα το ανοσοποιητικό σύστημα να παράγει υψηλές ποσότητες ενός αντισώματος που λέγεται ανοσοσφαιρίνη Ε. Οι τροφικές αλλεργίες μπορεί να είναι απειλητικές για τη ζωή και συχνά απαιτούν άμεση αντιμετώπιση. Τα οστρακοειδή, οι ξηροί καρποί, τα ψάρια και τα αυγά είναι τρόφιμα που συνδέονται συχνά με τροφικές αλλεργίες. Οι τροφικές αλλεργίες συχνά έχουν αρκετά κοινά συμπτώματα με τη δυσανεξία ή την ευαισθησία, ωστόσο παρουσιάζεται επίσης οίδημα του οισοφάγου και δύσπνοια.

Το Εντερικό Τοίχωμα

Από τις 3 παραπάνω καταστάσεις, η ευαισθησία είναι αυτή που εμφανίζεται συχνότερα στην τρίτη ηλικία. Η κύρια αιτία για την εμφάνισή της είναι η φυσική φθορά του εντερικού τοιχώματος που έχει ως αποτέλεσμα να δημιουργούνται μικρές διαρροές.

Φανταστείτε το έντερο ως τα τείχη ενός κάστρου το οποίο έχει χτιστεί για να προστατεύσει τον οργανισμό από εισβολείς όπως βακτήρια, ιούς και παράσιτα.

Με την ηλικία, το τείχος αυτό αποδυναμώνεται και εμφανίζονται κενά. Αυτό επιτρέπει στους εισβολείς να εισέλθουν και να προκαλέσουν φλεγμονή καθώς και μία σειρά άλλων προβλημάτων του γαστρεντερικού. Οι αλλαγές στην καθημερινή διατροφή, όπως για παράδειγμα η αυξημένη κατανάλωση επεξεργασμένων τροφίμων, μπορεί να αποδυναμώσουν ακόμα περισσότερο το εντερικό τοίχωμα. Η ποσότητα αποτελεί επίσης πρόβλημα καθώς ο οργανισμός δεν μπορεί πλέον να διαχειριστεί με την ίδια ευκολία μεγάλες ποσότητες τροφής.

Διαχείριση

Υπάρχουν διάφοροι τρόποι για να αντιμετωπίσετε μία τροφική ευαισθησία και να διατηρήσετε υγιές το γαστρεντερικό σας σύστημα. Το πρώτο βήμα είναι να ταυτοποιηθούν τα τρόφιμα που προκαλούν την ευαισθησία. Μπορεί ήδη να υποψιάζεστε ποια είναι τα τρόφιμα που ενοχοποιούνται, ωστόσο συχνά ευθύνεται ένας συνδυασμός τροφίμων ή ακόμα και συγκρκιμένες ποσότητες.

Η καλύτερη προσέγγιση για τη διαχείριση μίας τροφικής ευαισθησίας είναι ο βραχυπρόθεσμος αποκλεισμός του τροφίμου από τη διατροφή. Ουσιαστικά, σταματάτε την κατανάλωση του τροφίμου αυτού για 2-4 εβδομάδες για να διαπιστώσετε αν τα συμπτώματα υποχωρούν. Στη συνέχεια, εισάγετε εκ νέου το τρόφιμο στη διατροφή σας σταδιακά, ανάλογα με την ανοχή σας και παρατηρείτε αν εμφανίζονται συμπτώματα.

Μπορεί να χρειαστούν αρκετές προσπάθειες μέχρι να βρείτε το συνδυασμό τροφίμων που δεν προκαλεί συμπτώματα. Αν και μπορείτε να δοκιμάσετε μόνοι σας την παραπάνω προσέγγιση, μπορείτε να συμβουλευτείτε τον γιατρό ή το διαιτολόγο σας αν θέλετε οδηγίες.

Μόλις ταυτοποιηθεί το τρόφιμο ή τα τρόφιμα που ενοχοποιούνται, ο γιατρός θα σας ενημερώσει αν πρέπει να αποκλείσετε εντελώς το τρόφιμο αυτό από τη διατροφή σας ή να περιορίσετε την πρόσληψή του.

Βιβλιογραφία: Harvard Health

Φωτογραφία: U.S. Department of Agriculture