Ο ρευματοειδής παράγοντας είναι ένα αυτοαντίσωμα που στοχεύει το Fc τμήμα της ανοσοσφαιρίνης IgG. Τα υψηλά επίπεδα του ρευματοειδούς παράγοντα στο αίμα αποτελούν συνήθως ένδειξη ενός αυτοανόσου νοσήματος, όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα.

Η εξέταση του ρευματοειδούς παράγοντα είναι μία εξέταση αίματος που βοηθά στη διάγνωση της ρευματοειδούς αρθρίτιδας.

Τα υψηλά επίπεδα του ρευματοειδούς παράγοντα αποτελεούν συνήθως ένδειξη της ρευματοειδούς αρθρίτιδας, ωστόσο δεν αρκούν για να επιβεβαιωθεί η νόσος. Υψηλά επίπεδα μπορεί να εμφανιστούν σε ασθενείς με μία σειρά παθήσεων ή ακόμα και σε άτομα χωρίς προβλήματα υγείας. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι ασθενείς που πάσχουν από αυτοάνοσα νοσήματα μπορεί να έχουν φυσιολογικά επίπεδα του ρευματοειδούς παράγοντα.

Τι είναι ο Ρευματοειδής Παράγοντας;

Ο ρευματοειδής παράγοντας ανήκει σε μία ομάδα πρωτεϊνών που λέγονται αυτοαντισώματα. Παράγεται από το ανοσοποιητικό σύστημα και ο ρόλος του στη φυσιολογία του οργανισμού δεν είναι ακόμα πλήρως γνωστός.

Στους ασθενείς με αυτοάνοσα νοσήματα, ο ρευματοειδής παράγοντας μπορεί να επιτεθεί σε υγιή κύτταρα. Το ανοσοποιητικό σύστημα αναγνωρίζει λανθασμένα τα υγιή κύτταρα ως ξένα και παράγει αυξημένες ποσότητες ρευματοειδούς παράγοντα για να στοχεύσει τα κύτταρα αυτά.

Η εξέταση του ρευματοειδούς παράγοντα χρησιμοποιείται ευρέως για τη διάγνωση των αυτοανόσων παθήσεων.

Τα υψηλά επίπεδα του ρευματοειδούς παράγοντα αποτελούν ένδειξη αυτοανοσίας, η οποία συνήθως είναι αποτέλεσμα κάποιας υποκειμένης νόσου.

Φυσιολογικό Εύρος

Σύμφωνα με το Hospital for Special Surgery, το φυσιολογικό εύρος τιμών για το ρευματοειδή παράγοντα είναι 0-20 μονάδες ανά ml αίματος (u/ml).

Όπως προαναφέρθηκε, οι τιμές του ρευματοειδούς παράγοντα πάνω από 20 δεν αρκούν για να τεθεί η διάγνωση της ρευματοειδούς αρθρίτιδας.

Τι Σημαίνουν τα Αποτελέσματα;

Η θετική εξέταση ρευματοειδούς παράγοντα ουσιαστικά δείχνει ότι τα επίπεδα του ρευματοειδούς παράγοντα στο αίμα είναι αυξημένα. Η υψηλή συγκέντρωση της ουσίας αυτής αποτελεί συνήθως ένδειξη φλεγμονής ή διαταραχής στη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος.

Περίπου το 80% των ασθενών με ρευματοειδή αρθρίτιδα έχουν σημαντικά αυξημένες συγκεντρώσεις του ρευματοειδούς παράγοντα στο αίμα. Στα πρώιμα στάδια της αρθρίτιδας, το 30% των ασθενών παρουσιάζουν αυξημένα επίπεδα ρευματοειδούς παράγοντα.

Υψηλά επίπεδα ρευματοειδούς παράγοντα μπορεί να παρατηρηθούν και σε άλλες παθήσεις, καθώς και σε ένα μικρό ποσοστό υγιών ατόμων. Η αιτιολογία του παραπάνω φαινομένου προς το παρόν είναι άγνωστη.

Τα αυτοαντισώματα μπορεί επίσης να αυξηθούν και με την ηλικία. Σύμφωνα με μία έρευνα, το 5% των υγιών ατόμων έχουν αυξημένο ρευματοειδή παράγοντα στην ηλικία των 50 ετών, ενώ στα άτομα ηλικίας 70 ετών το ποσοστό αυτό φτάνει το 10-25%.

Αν ένας ασθενής έχει ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα ρευματοειδούς παράγοντα, ενώ παρουσιάζει επίσης και συμπτώματα ρευματοειδούς αρθρίτιδας, κατά πάσα πιθανότητα πάσχει από τη νόσο.

Χαρακτηριστικά συμπτώματα της ρευματοειδούς αρθρίτιδας είναι:

  • Άλγος και ακαμψία στις αρθρώσεις
  • Οίδημα και φλεγμονή στις αρθρώσεις
  • Μείωση του εύρους κίνησης
  • Οζίδια κάτω από το δέρμα
  • Γενικευμένο αίσθημα κόπωσης

Η τιμή του ρευματοειδούς παράγοντα κατά την εξέταση λαμβάνεται επίσης υπόψη από τον γιατρό κατά τη διάγνωση. Τα πολύ υψηλά επίπεδα είναι συνήθως ενδεικτικά ρευματοειδούς αρθρίτιδας, καθώς αυτό σημαίνει ότι η δραστηριότητα του ανοσοποιητικού συστήματος είναι αυξημένη.

Άλλες Εξετάσεις

Αν ο γιατρός υποπτεύεται τη ρευματοειδή αρθρίτιδα στη διάγνωση, θα ζητήσει και άλλες εξετάσεις αίματος εκτός από το ρευματοειδή παράγοντα. Αυτές περιλαμβάνουν:

Ο γιατρός μπορεί να ζητήσει επιπλέον εξετάσεις οι οποίες περιλαμβάνουν μαγνητική τομογραφία, ακτινογραφία και υπέρηχο. Αυτές γίνονται για να αναζητηθούν σημεία φλεγμονής και να γίνει διαχωρισμός ανάμεσα στα διάφορα είδη αρθρίτιδας.

Η Εξέταση

Η εξέταση του ρευματοειδούς παράγοντα είναι μία απλή εξέταση αίματος. Ο γιατρός θα πάρει ένα μικρό δείγμα αίματος από τη φλέβα στο χέρι του ασθενούς. Η διαδικασία αυτή διαρκεί λίγα λεπτά. Ο γιατρός στη συνέχεια στέλνει το δείγμα στο εργαστήριο όπου ένας ειδικός γιατρός θα υπολογίσει τα επίπεδα του ρευματοειδούς παράγοντα.

Ρευματοειδής Αρθρίτιδα και Άλλες Παθήσεις

Αν και τα υψηλά επίπεδα του ρευματοειδούς παράγοντα είναι συνήθως ενδεικτικά ρευματοειδούς αρθρίτιδας, υπάρχουν και άλλες παθήσεις που μπορεί να προκαλέσουν αύξηση στα επίπεδα της πρωτεΐνης. Αυτές περιλαμβάνουν:

  • Το σύνδρομο Sjogren
  • Τη συστηματική σκλήρυνση
  • Το συστηματικό ερυθηματώδη λύκο
  • Τις παθήσεις του συνδετικού ιστού
  • Τις χρόνιες βακτηριακές λοιμώξεις, όπως η σύφιλη και η φυματίωση
  • Τις ιογενείς λοιμώξεις, όπως αυτές από HCV, HIV ή έρπητα
  • Τις παρασιτικές λοιμώξεις, όπως η ελονοσία
  • Ορισμένες μορφές καρκίνου
  • Τη σαρκοείδωση
  • Την κίρρωση του ήπατος

Αντιμετώπιση

Η αντιμετώπιση των υψηλών επιπέδων του ρευματοειδούς παράγοντα εξαρτάται από την υποκείμενη νόσο που ευθύνεται γι’αυτά.

Στους ασθενείς με ρευματοειδή αρθρίτιδα, ο στόχος της θεραπείας είναι να επιβραδυνθεί η πορεία της νόσου και να προληφθούν ή να περιοριστούν τα συμπτώματά της.

Σήμερα δεν υπάρχει οριστική θεραπεία για τη ρευματοειδή αρθρίτιδα, ωστόσο η έγκαιρη χορήγηση θεραπείας μπορεί να επιβραδύνει ή ακόμα και να ανακόψει την πορεία της νόσου και να προστατεύσει τις αρθρώσεις από μόνιμες βλάβες.