Τι είναι η Κολονοσκόπηση;

Η κολονοσκόπηση είναι μία εξέταση κατά την οποία ο γιατρός χρησιμοποιεί το κολονοσκόπιο για να εξετάσει το εσωτερικό του ορθού και του παχέος εντέρου. Η κολονοσκόπηση μπορεί να ανιχνεύσει ερεθισμένους ή οιδηματώδεις ιστούς, έλκη, πολύποδες καθώς και νεοπλάσματα.

Ποια είναι η Χρησιμότητα της Κολονοσκόπησης;

Η κολονοσκόπηση μπορεί να βοηθήσει τον γιατρό να διερευνήσει τα αίτια συμπτωμάτων, όπως

  • Αιμορραγία από τον πρωκτό
  • Αλλαγές στις εντερικές κινήσεις, όπως διάρροια
  • Κοιλιακό άλγος
  • Ανεξήγητη απώλεια βάρους

Η κολονοσκόπηση χρησιμοποιείται επίσης στον προσυμπτωματικό έλεγχο των πολυπόδων και του καρκίνου. Ο προσυμπτωματικός έλεγχος αναφέρεται στις εξετάσεις που γίνονται για να ανιχνεύσουν μία νόσο, πριν ακόμα εμφανιστούν συμπτώματα από αυτή. Αρκετές παθήσεις, εφόσον ανιχνευθούν στα πρώιμα στάδια, είναι ευκολότερο να αντιμετωπιστούν.

Προσυμπτωματικός Έλεγχος για τον Καρκίνο του Παχέος Εντέρου και του Ορθού

Ο γιατρός θα σας ζητήσει να κάνετε προσυμπτωματικό έλεγχο για τον καρκίο του παχέος εντέρου στην ηλικία των 50 ετών, εφόσον δεν έχετε παράγοντες κινδύνου που αυξάνουν τον κίνδυνο για τον παραπάνω καρκίνο. Παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο για τον καρκίνο του παχέος εντέρου είναι:

  • Το φύλο (οι άνδρες έχουν αυξημένο κίνδυνο)
  • Το οικογενειακό ιστορικό πολυπόδων ή καρκίνου του παχέος εντέρου
  • Το ατομικό ιστορικό φλεγμονωδών νόσων του εντέρου, όπως η νόσος του Crohn και η ελκώδης κολίτιδα
  • Το σύνδρομο Lynch ή κάποια άλλη γενετική διαταραχή που αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου
  • Άλλοι παράγοντες κινδύνου, όπως η παχυσαρκία ή το κάπνισμα

Αν έχετε ορισμένους από τους παραπάνω παράγοντες κινδύνου ο γιατρός θα σας ζητήσει πιθανώς να ξεκινήσετε τις εξετάσεις από μικρότερη ηλικία. Σε ασθενείς ηλικίας άνω των 75 ετών, η απόφαση για το αν χρειάζεται κολονοσκόπηση είναι εξατομικευμένη.

Πώς Προετοιμάζομαι για μία Κολονοσκόπηση;

Για την προετοιμασία της εξέτασης, ο γιατρός θα σας ζητήσει να κάνετε μία συγκεκριμένη διατροφή για λίγες ημέρες έτσι ώστε να καθαρίσετε το έντερο. Θα χρειαστεί επίσης να σας μεταφέρει στο σπίτι κάποιος άλλος μετά το πέρας της εξέτασης.

Μιλήστε με τον Γιατρό σας

Ενημερώστε τον γιατρό σας για προβλήματα υγείας που έχετε, καθώς και για φάρμακα, βιταμίνες ή συμπληρώματα που λαμβάνετε, όπως:

  • Φάρμακα για την αρθρίτιδα
  • Ασπιρίνη ή φάρμακα που περιέχουν ασπιρίνη
  • Αντιπηκτικά
  • Αντιδιαβητικά
  • Μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (ΜΣΑΦ), όπως η ιβουπροφαίνη και η ναπροξένη
  • Βιταμίνες που περιέχουν σίδηρο ή συμπληρώματα σιδήρου
Αλλαγές στη Διατροφή και Καθαρισμός του Εντέρου

Ο γιατρός θα σας καθοδηγήσει ποια είναι η διατροφή που πρέπει να κάνετε και ποια σκευάσματα πρέπει να πάρετε πριν την κολονοσκόπηση έτσι ώστε να μην υπάρχουν κόπρανα στο έντερο κατά τη διάρκεια της εξέτασης. Με την λήψη των παραπάνω σκευασμάτων θα παρουσιάσετε υδαρά και καθαρά κόπρανα, αδειάζοντας εντελώς το έντερο. Η παρουσία κοπράνων κατά την εξέταση δεν επιτρέπει στον γιατρό να δει καθαρά το εσωτερικό του εντέρου.

Μπορεί να χρειαστεί να κάνετε διατροφή με καθαρά υγρά για 1-3 ημέρες πριν την εξέταση. Αποφύγετε τα ποτά ερυθρού ή ιώδους χρώματος, καθώς και τη ζελατίνη. Ο γιατρός θα σας ενημερώσει πότε πρέπει να ξεκινήσετε τη διατροφή με τα καθαρά υγρά. Στις περισσότερες περιπτώσεις μπορείτε να καταναλώσετε τα παρακάτω τρόφιμα:

  • Ζωμό χωρίς λίπος
  • Σκέτο καφέ ή τσάι, χωρίς κρέμα ή γάλα
  • Ζελατίνη με γεύσεις λεμονιού ή πορτοκαλιού
  • Αναψυκτικά με γεύση λεμονιού ή πορτοκαλιού
  • Στραγγισμένο χυμό φρούτων, όπως χυμό μήλου ή σταφυλιού. Αποφύγετε το χυμό πορτοκαλιού
  • Νερό

Τα σκευάσματα για την προετοιμασία του εντέρου περιέχουν συνήθως ένα συνδυασμό καθαρτικών και αποτελούνται από χάπια ή σκόνες που πρέπει να διαλύσετε σε νερό ή καθαρά υγρά. Ορισμένοι θα χρειαστεί να καταναλώσουν μεγάλες ποσότητες υγρών καθαρτικών το προηγούμενο βράδυ και το πρωινό της εξέτασης. Σε ορισμένους ασθενείς γίνεται επίσης κλύσμα.

Τα σκευάσματα της προετοιμασίας θα προκαλέσουν επίσης διάρροια, επομένως πρέπει να είστε πάντοτε κοντά στην τουαλέτα. Το κομμάτι αυτό της προετοιμασίας είναι ίσως το πλέον δυσάρεστο, ωστόσο είναι σημαντικό να τελειώσετε την προετοιμασία. Αν παρουσιάσετε ανεπιθύμητες ενέργειες που δεν σας επιτρέπουν να τελειώσετε την προετοιμασία, επικοινωνήστε με ον γιατρό σας.

Κανονίστε να σας πάει στο Σπίτι Κάποιος Φίλος ή Συγγενής

Για λόγους ασφαλείας, δεν πρέπει να οδηγήσετε για 24 ώρες μετά την εξέταση, καθώς χρειάζεται κάποιος χρόνο για να παρέλθει η επίδραση της αναισθησίας. Πρέπει επομένως να σας πάει κάποιος άλλος στο σπίτι μετά την εξέταση.

Πώς Γίνεται η Κολονοσκόπηση;

Η κολονοσκόπηση γίνεται συνήθως στο νοσοκομείο και διαρκεί 30-60 λεπτά.

Ο γιατρός τοποθετεί αρχικά έναν ενδοφλέβιο καθετήρα στο χέρι σας, μέσω του οποίου χορηγείται η αναισθησία και τα αναλγητικά. Τα ζωτικά σημεία σας θα παρακολουθούνται καθ’όλη τη διάρκεια της εξέτασης και ο γιατρός θα βεβαιωθεί ότι νιώθετε άνετα.

Για την εξέταση, ο γιατρός θα εισάγει το κολονοσκόπιο από τον πρωκτό και μέσω αυτού στο ορθό και το παχύ έντερο. Το κολονοσκόπιο εισάγει επίσης αέρα στο έντερο για να βοηθήσει το γιατρό να έχει καλύτερη εικόνα του εντέρου. Η κάμερα που βρίσκεται πάνω στο κολονοσκόπιο επιτρέπει στο γιατρό να εξετάσει το έντερο.

Ο γιατρός μπορεί να σας μετακινήσει αρκετές φορές στο εξεταστικό τραπέζι για να έχει καλύτερη εικόνα με το κολονοσκόπιο. Όταν αυτό φτάσει στο άνοιγμα του λεπτού εντέρου, ο γιατρός θα αφαιρέσει αργά το κολονοσκόπιο εξετάζοντας ξανά την επιφάνεια του παχέος εντέρου.

Κατά τη διάρκεια της εξέτασης ο γιατρός αφαιρεί πολύποδες και τους στέλνει στο εργαστήριο για ανάλυση. Η διαδικασία της αφαίρεσης των πολυπόδων δεν γίνεται αντιληπτή από τον ασθενή. Οι πολύποδες του ορθού είναι αρκετά συχνοί στους ενήλικες και στις περισσότερες περιπτώσεις είναι αβλαβείς. Ωστόσο, ο καρκίνος του παχέος εντέρου ξεκινά συνήθως σε μορφή πολύποδα, επομένως είναι σημαντικό οι τελευταίοι να αφαιρούνται νωρίς.

Σε περίπτωση που ο γιατρός διαπιστώσει άλλους παθολογικούς ιστούς, μπορεί να αφαιρέσει τμήματά τους για βιοψία.

Τι Πρέπει να Περιμένω μετά από μία Κολονοσκόπηση;

Μετά από μία κολονοσκόπηση:

  • Η αναισθησία χρειάζεται κάποιο χρόνο για να παρέλθει, επομένως θα παραμείνετε στο νοσοκομείο για 1-2 ώρες μετά την εξέταση.
  • Μπορεί να παρατηρήσετε κράμπες στην κοιλιακή χώρα ή μετεωρισμό κατά την 1η ώρα μετά την εξέταση.
  • Μετά την εξέταση, ο γιατρός θα δώσει οδηγίες σε εσάς ή ένα συγγενή σχετικά με τις ενέργειες που πρέπει να κάνετε. Είναι σημαντικό να ακολουθήσετε κατά γράμμα τις οδηγίες του γιατρού.
  • Πρέπει να κανονίσετε ποιος θα σας πάει σπίτι, καθώς δεν θα είστε σε θέση να οδηγήσετε μετά την εξέταση.
  • Την επόμενη μέρα μπορείτε να επιστρέψετε κανονικά στην τυπική σας διατροφή.

Αφού παρέλθει η επίδραση της αναισθησίας, ο γιατρός μπορεί να σας ενημερώσει σχετικά με τα ευρήματα της εξέτασης. Αν αφαιρέθηκαν πολύποδες ή έγινε λήψη ιστού για βιοψία, μπορεί να παρατηρήσετε ελαφριά αιμορραγία από τον πρωκτό. Η αιμορραγία αυτή είναι φυσιολογική και δεν πρέπει να προκαλέσει ανησυχία. Το δείγμα ιστού που αφαιρέθηκε θα εξεταστεί από ένα παθολογοανατόμο και τα αποτελέσματα θα βγουν σε λίγες ημέρες. Ο γιατρός στη συνέχεια θα σας κλείσει ραντεβού για να συζητήσετε τα αποτελέσματα των εξετάσεων.

Υπάρχουν Κίνδυνοι από την Κολονοσκόπηση;

Οι κίνδυνοι μίας κολονοσκόπησης περιλαμβάνουν:

  • Αιμορραγία
  • Διάτρηση ορθού
  • Αντίδραση στον παράγοντα της αναισθησίας, με αποτέλεσμα να παρουσιαστούν προβλήματα στην αναπνοή ή την καρδιά
  • Έντονο κοιλιακό άλγος

Μία έρευνα που εξέτασε τις ανεπιθύμητες επιδράσεις και επιπλοκές από τις κολονοσκοπήσεις παρατήρησε σχεδόν 4-8 σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες ανά 10.000 κολονοσκοπήσεις.

Οι συχνότερες επιπλοκές είναι η αιμορραγία και η διάτρηση. Τα περισσότερα περιστατικά αιμορραγίας συμβαίνουν σε ασθενείς από τους οποίους αφαιρέθηκαν πολύποδες. Η αιμορραγία που συμβαίνει κατά τη διάρκεια της κολονοσκόπησης μπορεί να αντιμετωπιστεί άμεσα από τον γιατρό.

Αιμορραγία μπορεί να παρατηρηθεί μέχρι και για 2 εβδομάδες μετά την εξέταση. Ο γιατρός μπορεί να διαγνώσει και να αντιμετωπίσει την αιμορραγία με επανάληψη της κολονοσκόπησης. Η διάτρηση μπορεί να χρειαστεί χειρουργική αντιμετώπιση.

Πότε Πρέπει να Αναζητήσετε Ιατρική Βοήθεια;

Αν παρουσιάσετε τα παρακάτω συμπτώματα μετά από μία κολονοσκόπηση, αναζητήστε άμεσα ιατρική βοήθεια:

  • Σοβαρό κοιλιακό άλγος
  • Πυρετό
  • Αίμα στα κόπρανα που δεν περιορίζεται
  • Αιμορραγία από τον πρωκτό που επιμένει
  • Ίλιγγο
  • Αδυναμία

Βιβλιογραφία: NIDDK