Η αναπλήρωση των χαμένων ωρών ύπνου το Σαββατοκύριακο αποτελεί συνήθεια για τους περισσότερους ανθρώπους. Ο σύγχρονος απαιτητικός τρόπος ζωής μας αναγκάζει συχνά να θυσιάζουμε αρκετές ώρες ύπνου τις εργάσιμες ημέρες. Καθώς η εβδομάδα φτάνει στο τέλος της, αρκετοί άνθρωποι προσπαθούν να αναπληρώσουν μέσα στο Σαββατοκύριακο αυτά που στερήθηκαν μέσα την εβδομάδα, κάτι που περιλαμβάνει και τον ύπνο. Αρκούν όμως οι ώρες αυτές;

Η Μέση Διάρκεια Ύπνου Μπορεί να Κρύψει την Αλήθεια

Παρά το γεγονός ότι οι συνολικές ώρες ύπνου σε μία εβδομάδα όταν διαιρεθούν με τον αριθμό των ημερών, δίνουν συνήθως έναν αριθμό που προσεγγίζει τον φυσιολογικό (7-9 ώρες τη μέρα), το μέσο όρο μπορεί να κρύβει την αλήθεια. Η καθημερινή διάρκεια και ποιότητα του ύπνου, καθώς και η σταθερότητα στο πρόγραμμα ύπνου/αφύπνισης είναι παράγοντες που παίζουν σημαντικό ρόλο. Μία πρόσφατη έρευνα στο επιστημονικό περιοδικό Current Biology έδειξε ότι ο ύπνος δεν είναι εξίσου ωφέλιμος όταν μεταφέρεται σε διαφορετικές ώρες της ημέρας ανάλογα με το πρόγραμμά μας. Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι οι εθελοντές που περιόρισαν τον ύπνο τους κατά 5 ώρες συνολικά τις εργάσιμες ημέρες, αλλά αναπλήρωσαν τις ώρες αυτές το Σαββατοκύριακο, παρουσίασαν αρνητικές επιδράσεις όπως αυξημένη πρόσληψη θερμίδων μετά το δείπνο, μειωμένη κατανάλωση ενέργειας, αύξηση του σωματικού βάρους και αλλαγές στον τρόπο που ο οργανισμός χρησιμοποιεί την ινσουλίνη. Επιπλέον, οι εθελοντές που αναπλήρωσαν τις χαμένες ώρες ύπνου το Σαββατοκύριακο είχαν συγκρίσιμες εξετάσεις με αυτούς που συνέχισαν να έχουν μειωμένη διάρκεια ύπνου και τις δύο αυτές ημέρες.

Η Νέα Έρευνα Δείχνει ότι Δεν Μπορούμε να Αναβάλλουμε τον Ύπνο

Αρχικά, η στέρηση του ύπνου, ακόμα κι αν γίνεται μόνο τις εργάσιμες ημέρες, μπορεί να έχει πραγματικές επιπτώσεις για την υγεία μας. Ο ύπνος είναι ένας σημαντικός παράγοντας που συχνά παραβλέπεται όταν εκτιμάται ο κίνδυνος χρονίων νόσων, μεταξύ των οποίων η υπέρταση, ο διαβήτης, η καρδιαγγειακή νόσος ή ακόμα και ο θάνατος. Υπάρχει πληθώρα δεδομένων, μεταξύ των οποίων και μία πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Sleep Medicine, που δείχνει ότι η μειωμένη διάρκεια ύπνου αποτελεί παράγοντα κινδύνου για τις παραπάνω παθήσεις, όπως και για την παχυσαρκία. Δυστυχώς, η παρούσα μελέτη δείχνει ότι η αναπλήρωση του ύπνου το Σαββατοκύριακο δεν αρκεί για να αναιρέσει τις επιπτώσεις από τη στέρησή του μέσα στην εβδομάδα.

Επιπλέον, δεν είναι γνωστό αν οι αρνητικές επιδράσεις αποδίδονται μόνο στη μειωμένη διάρκεια του ύπνου ή στη μεταβολή των ωρών ύπνου/αφύπνισης. Η μεταφορά της ώρα ύπνου και της ώρας αφύπνισης αργότερα μπορεί να προκαλεί ένα φαινόμενο μίνι-jetlag που επιβαρύνει την υγεία. Άλλες συνήθειες, όπως η αλλαγή της ώρας του φαγητού, μπορεί επίσης να προκαλέσει σύγχυση στο βιολογικό ρολόι του οργανισμού.

Πώς Μπορώ να Βελτιώσω τον Βραδινό Ύπνο;

Όπως συμβαίνει συνήθως στην ιατρική, η καλύτερη στρατηγική είναι η πρόληψη. Αν και δεν μπορούμε να αναιρέσουμε τις επιδράσεις της στέρησης του ύπνου αυξάνοντας τη διάρκεια που κοιμόμαστε το Σαββατοκύριακο, είναι σημαντικό να αυξήσουμε τη διάρκεια του ύπνου τις εργάσιμες ημέρες εφαρμόζοντας ορισμένες πρακτικές που βελτιώνουν τόσο τη διάρκεια όσο και την ποιότητά του.

Η ώρα του ύπνου και της αφύπνισης πρέπει να παραμένουν σταθερές το Σαββατοκύριακο, καθώς έτσι προλαμβάνεται το φαινόμενο jet-lag. Ο ύπνος μικρής διάρκειας (15-20 λεπτά) κατά τη διάρκεια της ημέρας βοηθά στην αντιμετώπιση της υπνηλίας και δεν παρεμβαίνει στον φυσιολογικό κύκλο ύπνου-αφύπνισης τη νύχτα. Για ορισμένους ασθενείς, η παρακολούθηση του ύπνου με τη χρήση ημερολογίου μπορεί να προσφέρει σημαντικές πληροφορίες στον γιατρό σχετικά με τις διαταραχές του ύπνου, αντίστοιχα με το ημερολόγιο διατροφής. Τέλος, βεβαιωθείτε ότι ο ύπνος αποτελεί προτεραιότητα στη ζωή σας, καθώς αποτελεί καλή μέθοδο πρόληψης για μία σειρά νοσημάτων τόσο ψυχικών όσο και σωματικών.

Βιβλιογραφία: Harvard Health