Το 2015, η ανθρωπότητα παρήγαγε συνολικά σχεδόν 407 εκατομμύρια τόνους πλαστικό. Ωστόσο, το πλαστικό δεν είναι βιοαποικοδομήσιμο, κατά συνέπεια αυτό που συμβαίνει είναι ότι διασπάται συνεχώς σε όλο και πιο μικρά κομμάτια.

Ως αποτέλεσμα της παραπάνω διαδικασίας, το περιβάλλον μας περιέχει μικρές ποσότητες πλαστικού ή αλλιώς «μικροπλαστικά» τα οποία μπορεί να καταλήξουν οπουδήποτε, ακόμα και στο νερό που πίνουμε.

Μία πρόσφατη μελέτη ανέλυσε τα αποτελέσματα από 50 έρευνες που εξέτασαν την παρουσία των μικροπλαστικών στο νερό. Ορισμένες από τις παραπάνω έρευνες παρατήρησαν χιλιάδες σωματίδια μικροπλαστικών ακόμα και στο πόσιμο νερό.

Θεωρητικά, αν ένας άνθρωπος καταναλώσει μία ποσότητα μικροπλαστικών με το νερό που πίνει, κάποια από αυτά είναι αρκετά μικρά έτσι ώστε να διαπεράσουν το εντερικό τοίχωμα και να εισέλθουν στην κυκλοφορία του αίματος. Ακόμα δεν γνωρίζουμε αν αυτό είναι κάτι που συμβαίνει συχνά ούτε ποιες είναι οι επιδράσεις του φαινομένου αυτού στην υγεία του ανθρώπου.

Κατανοώντας ότι τα πλαστικά βρίσκονται πλέον στο περιβάλλον μας σε μεγάλες ποσότητες, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) δημοσίευσε μία έκθεση στην οποία προσπαθεί να ρίξει φως στις επιδράσεις των μικροπλαστικών στην υγεία μας.

Πιθανοί Κίνδυνοι

Η έκθεση του WHO περιγράφει τρεις οδούς μέσω των οποίων τα μικροπλαστικά μπορεί να επηρεάζουν την υγεία του ανθρώπου:

  • Φυσική. Τα μικροπλαστικά εισέρχονται στον οργανισμό και προκαλούν βλάβες στις εσωτερικές δομές του.
  • Χημική. Πλαστικά πρόσθετα, όπως οι πλαστικοποιητές, μπορεί να εισέλθουν στο πόσιμο νερό.
  • Βιοταινίες. Μικροοργανισμοί μπορεί να προσκολλώνται στα μικροπλαστικά και να σχηματίζουν αποικίες, οι οποίες προκαλούν βλάβες στον οργανισμό.

Αν και η έκθεση του WHO αναφέρει ότι τα δεδομένα για τις τρεις παραπάνω οδούς είναι πολύ περιορισμένα, τονίζει ότι οι δύο τελευταίες οδοί πιθανώς δεν προκαλούν σημαντικά προβλήματα.

Σύμφωνα με την ανάλυση των ερευνητών, τα μικροπλαστικά μεγέθους πάνω από 150 μm δεν μπορούν να εισέλθουν στον οργανισμό. Μικροπλαστικά μικρότερου μεγέθος πιθανώς εισέρχοναι, ωστόσο οι ποσότητες είναι μάλλον περιορισμένες.

Η απορρόφηση σωματιδίων μεγέθους νανομέτρων είναι πιθανώς υψηλότερη, ωστόσο και πάλι τα δεδομένα είναι πολύ περιορισμένα.

Έρευνες σε πειραματόζωα έχουν δείξει ότι ο οργανισμός μπορεί να απορροφά μικρές ποσότητες μικροπλαστικών, ωστόσο η έκθεση του WHO αναφέρει ότι οι έρευνες αυτές εξέτασαν «εξαιρετικά υψηλές ποσότητες οι οποίες δεν παρατηρούνται τυπικά στο νερό που πίνει ο μέσος άνθρωπος».

Η έλλειψη δεδομένων σχετικά με τα μικροπλαστικά δεν αποτελεί έκπληξη καθώς το ενδιαφέρον του κοινού για τα πλαστικά και τις επιδράσεις τους στην υγεία έχει ξεκινήσει τα τελευταία μόλις χρόνια. Γενικότερα, η έλλειψη ενδιαφέροντος συνεπάγεται μειωμένη χρηματοδότηση και κατά συνέπεια λιγότερες έρευνες.

Τοξικότητα των Μικροπλαστικών

Όταν οι ερευνητές εξέτασαν τις τοξικολογικές έρευνες, διαπίστωσαν ότι τα δεδομένα ήταν κι εκεί φτωχά.

Οι συγγραφείς δήλωσαν ότι οι έρευνες που κατέληξαν στα δεδομένα αυτά ήταν «αμφιβόλου ποιότητας και αξιοπιστίας». Οι περισσότερες επιδράσεις που παρατηρήθηκαν ήταν μόνο σε μεγάλες συγκεντρώσεις και κατά πάσα πιθανότητα δεν παρατηρούνται σε μικρότερες ποσότητες έκθεσης.

«Πρέπει άμεσα να μάθουμε περισσότερα σχετικά με τις επιδράσεις των μικροπλαστικών στην υγεία καθώς βρίσκονται παντού, καθώς και στο πόσιμο νερό», εξήγησε η Δρ Μαρία Νέιρα, διεθύντρια στο Τμήμα Δημόσιας Υγείας και Περιβάλλοντος του WHO.

«Με βάση τις πληροφορίες που έχουμε σήμερα, τα μικροπλαστικά στο πόσιμο νερό δεν φαίνεται να αποτελούν απειλή για την υγεία σε μικρές ποσότητες. Ωστόσο, σίγουρα πρέπει να γίνουν περισσότερες έρευνες καθώς τα δεδομένα είναι περιορισμένα. Πρέπει επίσης να ελαχιστοποιηθεί η μόλυνση του περιβάλλοντος από τα πλαστικά παγκομσίως», πρόσθεσε η ίδια.

Η έκθεση του WHO τελειώνει με μία έκκληση στους αρμόδιους φορείς έτσι ώστε να διασφαλιστεί ο επαρκής καθαρισμός του νερού παγκοσμίως.

Όπως εξηγούν οι συγγραφείς, ο καθαρισμός του νερού απομακρύνει επίσης και τη μεγαλύτερη ποσότητα των μικροπλαστικών. Τόνισαν μάλιστα ότι «σύμφωνα με τα διαθέσιμα δεδομένα, η επεξεργασία του ποσίμου νερού μπορεί να αφαιρέσει περισσότερο από το 90% των μικροπλαστικών».

Σε αρκετές χώρες, οι άνθρωποι δεν έχουν πρόσβαση σε καθαρό πόσιμο νερό. Οι επιδράσεις του μολυσμένου νερού στην υγεία του ανθρώπου είναι γνωστές και επομένως καταλαβαίνουμε πόσο σημαντικό είναι να καθαρίζεται καλά το νερό.

Καταλήγοντας, οι συγγραφείς υποστήριξαν ότι πρέπει να ελαχιστοποιηθεί όσο το δυνατόν η χρήση των πλαστικών παγκοσμίως. Ακόμα κι αν αποδειχθεί ότι τα μικροπλαστικά δεν αποτελούν απειλή για την υγεία του ανθρώπου, είναι επιβλαβή για το περιβάλλον.