Αν και αυτή τη στιγμή καμία Ευρωπαϊκή χώρα δεν έχει επιλέξει την ανοσία της αγέλης ως στρατηγική για την αντιμετώπιση του COVID-19, ορισμένες χώρες, όπως η Σουηδία, έχουν εφαρμόσει λιγότερο αυστηρά μέτρα για τον περιορισμό της εξάπλωσης του ιού. Πόσο αποτελεσματική ήταν, όμως, η προσέγγιση που επέλεξε η Σουηδία; Έχει καταφέρει να επιτύχει την ανοσία της αγέλης; Ποια ήταν η διαφορά στην εξάπλωση του ιού σε σχέση με τις χώρες που εφάρμοσαν πιο αυστηρά μέτρα;

Σύμφωνα με την ανοσία της αγέλης, αν ένα ποσοστό του πληθυσμού αποκτήσει ανοσία για ένα λοιμώδες νόσημα, τότε η νόσος θα σταματήσει να εξαπλώνεται και επομένως θα είναι προστατευμένοι και αυτοί που δεν έχουν νοσήσει. Ωστόσο, προκειμένου να επιτευχθεί η ανοσία της αγέλης θα πρέπει να έχουμε επιβεβαιώσει ότι η νόσηση προκαλεί μακροπρόθεσμη ανοσία ή να υπάρχει εμβόλιο για τη νόσο που προστατεύει τους ασθενείς από μελλοντικές λοιμώξεις. Προς το παρόν δεν γνωρίζουμε αν η λοίμωξη από COVID-19 δημιουργεί ανοσία μακροπρόθεσμα, ωστόσο αυτό δεν είναι απίθανο.

Έρευνες έχουν δείξει ότι η λοίμωξη με τον SARS-CoV-2 οδηγεί σε παραγωγή αντισωμάτων, ωστόσο είναι άγνωστο αν τα αντισώματα αυτά μπορούν να προστατεύσουν τον ασθενή από μελλοντικές λοιμώξεις. Μελέτες για τον ιό SARS-CoV έχουν δείξει επίσης ότι η ανοσιακή απόκριση μπορεί να προσφέρει ανοσία για τουλάχιστον 2 χρόνια, κάτι που πιθανώς ισχύει και για τον SARS-CoV-2. Ορισμένες χώρες έχουν εξετάσει ως στρατηγική να αφήσουν τον ιό να κυκλοφορήσει στα υγιές κομμάτι του πληθυσμού με αποτέλεσμα να επιτευχθεί ανοσία της αγέλης και να προστατευτούν έτσι και οι ευπαθείς ομάδες.

Ουσιαστικά ο σκοπός είναι να προστατευτούν οι ευπαθείς ομάδες από τον ιό, με τον τελευταίο να κυκλοφορεί (ελεγχόμενα) στην κοινότητα έτσι ώστε να μην κατακλυστεί το σύστημα υγείας από περιστατικά. Το θεωρητικά ισχυρό σημείο της προσέγγισης αυτής είναι ότι δεν θα χρειαστεί να γίνει ολική απαγόρευση της κυκλοφορίας και η επιδημία στη χώρα θα φτάσει ταχύτερα στο τέλος της.

Σουηδία και Ανοσία της Αγέλης

Η Σουηδία αναφέρεται συχνά ως παράδειγμα για την ανοσία της αγέλης, παρά το γεγονός ότι δεν επέλεξε επίσημα τη στρατηγική αυτή για την αντιμετώπιση του ιού. Αντίθετα με τις υπόλοιπες Σκανδιναβικές χώρες που επέλεξαν να εφαρμόσουν αυστηρά μέτρα για τον περιορισμό του COVID-19, η Σουηδία εφάρμοσε πολύ χαλαρά μέτρα και βασίστηκε στην ατομική ευθύνη για τον περιορισμό εξάπλωσης της πανδημίας. Δυστυχώς, η προσέγγιση αυτή οδήγησε σε σημαντικά υψηλότερο αριθμό περιστατικών και θανάτων.

Αρκετοί άσκησαν επίσης κριτική στη Σουηδία ότι δεν έλαβε αρκετά μέτρα για να προστατεύσει τους ηλικιωμένους και τις ευπαθείς ομάδες. Ωστόσο, καθώς τελικά ο ιός εξαπλώθηκε σε μεγάλο βαθμό στη χώρα, επετεύχθη η ανοσία της αγέλης;

Εξετάσεις Αντισωμάτων στην Ευρώπη

Ένας τρόπος να διαπιστωθεί ποιο ποσοστό του πληθυσμού έχει μολυνθεί με τον SARS-CoV-2 είναι οι μαζικές εξετάσεις αντισωμάτων. Κατά τις εξετάσεις αυτές, λαμβάνεται δείγμα αίματος και εξετάζεται η παρουσία αντισωμάτων για τον ιό, προκειμένου να διαπιστωθεί ποιο ποσοστό του πληθυσμού έχει ανοσία. Αρκετές Ευρωπαϊκές χώρες έχουν ήδη αρχίσει να εξετάζουν μεγάλα δείγματα του πληθυσμού.

Στην πυκνοκατοικημένη Στοκχόλμη, για παράδειγμα, διαπιστώθηκε ότι μόλις το 7.3% του πληθυσμού έχει αντισώματα για τον COVID-19, με το ποσοστό αυτό να είναι πιθανώς χαμηλότερο στην υπόλοιπη χώρα.

Στην Ισπανία, το 5% του συνολικού πληθυσμού έχει αντισώματα για τον COVID-19. Το αντίστοιχο ποσοστό στη Μαδρίτη είναι 11%, ενώ στη Βαρκελώνη 7%. Στη Μεγάλη Βρετανία, το 5% του συνολικού πληθυσμού και το 17% του Λονδίνου έχει αντισώματα για τον ιό.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, το ποσοστό του πληθυσμού παγκοσμίως που έχει αυτή τη στιγμή αντισώματα για τον COVID-19 είναι πολύ χαμηλότερο και πιθανώς κάτω από 3%.

Προς το παρόν δεν υπάρχει καμία χώρα με ανοσία σε ποσοστό υψηλότερο από το 5% του πληθυσμού.

Προκειμένου να επιτευχθεί η ανοσία της αγέλης θα πρέπει να υπάρχουν αντισώματα τουλάχιστον στο 60% του πληθυσμού. Καθώς τα περιστατικά του COVID-19 παγκοσμίως έχουν ήδη ξεπεράσει τα 6 εκατομμύρια, η εσκεμμένη χαλάρωση των μέτρων πρόληψης με σκοπό να επιτευχθεί η ανοσία της αγέλης μπορεί να προκαλέσει εκατοντάδες χιλιάδες θανάτους.

Η ανοσία της αγέλης δεν πρέπει να γίνεται αυτοσκοπός. Αρκετές χώρες έχουν καταφέρει να περιορίσουν σημαντικά την εξάπλωση του COVID-19 σε λιγότερα από 100 νέα περιστατικά την ημέρα. Η Κίνα και η Νότια Κορέα, δύο χώρες που χτυπήθηκαν αρκετά από τον ιό στην αρχή της πανδημίας, έχουν πλέον ανοίξει ξανά τις οικονομίες τους και επιστρέφουν στην κανονικότητα. Όπως βλέπουμε, ο ιός είναι δυνατόν να περιοριστεί, ωστόσο αυτό απαιτεί εφαρμογή των μέτρων πρόληψης.

Μέσω της αυστηρής εφαρμογής των μέτρων πρόληψης μπορούμε να σώσουμε περισσότερες ζωές καθώς περιμένουμε τον μοναδικό ασφαλή και αποτελεσματικό τρόπο για να επιτευχθεί η ανοσία της αγέλης, δηλαδή την ανάπτυξη ενός εμβολίου.

Βιβλιογραφία: The Conversation