Καθώς η πανδημία του COVID-19 έχει πλέον εξαπλωθεί σε ένα σημαντικό αριθμό ασθενών, μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα από τα διαθέσιμα δεδομένα ότι υπάρχει διαφορά στον αριθμό των ασθενών ανάμεσα στα δύο φύλα. Γιατί όμως οι άνδρες κινδυνεύουν περισσότερο από τον SARS-CoV-2;

Οι πρώτες θεωρίες για την ερμηνεία του παραπάνω φαινομένου επικεντρώθηκαν στις ορμόνες του φύλου. Αρκετοί επιστήμονες υποστήριξαν ότι τα οιστρογόνα έχουν πιθανώς προστατευτική δράση για τον COVID-19, ενώ άλλοι είπαν ότι τα ανδρογόνα είναι αυτά που ενοχοποιούνται για την χειρότερη πρόγνωση του COVID-19 στους άνδρες.

Τα τελευταία δεδομένα προέρχονται από μία έρευνα στην Ιταλία και δείχνουν ότι τελικά η θεωρία που ενοχοποιεί τα ανδρογόνα είναι μάλλον πιο ρεαλιστική.

Οι επιστήμονες της έρευνας αυτής διαπίστωσαν ότι οι άνδρες ασθενείς με καρκίνο του προστάτου που λαμβάνουν θεραπεία ανδρογονικού αποκλεισμού (ADT) έχουν μειωμένο κίνδυνο να παρουσιάσουν λοίμωξη από COVID-19 αλλά και μειωμένη θνησιμότητα από τον ιό σε σχέση με άλλες ομάδες, όπως για παράδειγμα οι καρκινοπαθείς.

Οι παρατηρήσεις της έρευνας δείχνουν ότι τα ανδρογόνα με κάποιο άγνωστο μέχρι σήμερα τρόπο αυξάνουν τη λοιμογόνο δράση του ιού, γεγονός που αυξάνει τη σοβαρότητα της νόσου στους άνδρες. Οι επιστήμονες υποστήριξαν επίσης ότι η ADT πιθανώς έχει προστατευτική δράση για τον COVID-19.

Η έρευνα δημοσιεύτηκε στις 7 Μαΐου στο επιστημονικό περιοδικό Annals of Oncology.

Οι επιστήμονες ανέλυσαν δεδομένα από 68 νοσοκομεία στην περιφέρεια του Veneto, μία από τις περιοχές που επλήγησαν περισσότερο από την πανδημία του COVID-19.

Εξέτασαν συνολικά δεδομένα από 9.280 ασθενείς με επιβεβαιωμένη λοίμωξη από SARS-CoV-2, εκ των οποίων οι 4.532 ήταν άνδρες.

Όπως παρατήρησαν οι ερευνητές, το ποσοστό των γυναικών που παρουσίασαν λοίμωξη από COVID-19 ήταν ελαφρώς υψηλότερο στην περιοχή αυτή (56% έναντι 44%).

Ωστόσο, οι άνδρες παρουσίαζαν συχνότερα σοβαρή νόσηση από τον ιό. Συγκεκριμένα, το 60% των ανδρών χρειάστηκε να νοσηλευτεί ενώ το αντιστοιχο ποσοστό για τις γυναίκες ήταν μόλις 40%. Από αυτούς, το 78% των ανδρών χρειάστηκε να εισαχθεί στη ΜΕΘ, ποσοστό που ήταν μόλις 22% στις γυναίκες. Τέλος, από το συνολικό αριθμό των ασθενών που κατέληξαν, το 62% ήταν άνδρες και το 38% ήταν γυναίκες.

Η ομάδα εξέτασε στη συνέχεια τα δεδομένα για τους καρκινοπαθείς.

Από το συνολικό πληθυσμό ανδρών του Veneto, οι καρκινοπαθείς είχαν σχεδόν διπλάσιο κίνδυνο να παρουσιάσουν λοίμωξη COVID-19 σε σχέση με τους άνδρες που δεν είχαν καρκίνο.

Ωστόσο, όταν οι επιστήμονες εξέτασαν ειδικά τους ασθενείς με καρκίνο του προστάτου, διαπίστωσαν ότι «μόλις 4 από τους 5.273 ασθενείς που έκαναν ADT παρουσίασαν λοίμωξη COVID-19 και κανένας από αυτούς δεν κατέληξε».

Συγκριτικά, από τους 37.161 άνδρες με καρκίνο του προστάτου που δεν έπαιρναν την παραπάνω θεραπεία, 114 νόσησαν από COVID-19 και 18 κατέληξαν.

Από τους υπόλοιπους 79.661 καρκινοπαθείς στην περιφέρεια του Veneto με άλλες μορφές καρκίνου, οι 312 νόσησαν από COVID-19 και οι 57 κατέληξαν.

«Αυτή είναι η πρώτη έρευνα που δείχνει ότι υπάρχει σύνδεση ανάμεσα στον COVID-19 και τη θεραπεία ανδρογονικού αποκλεισμού», είπε ο επικεφαλής της έρευνας Andrea Alimonti, MD, PhD.

«Οι ασθενείς με καρκίνο του προστάτου που έκαναν ADT είχαν 4 φορές χαμηλότερο κίνδυνο να παρουσιάσουν COVID-19 σε σχέση με τους ασθενείς που δεν έκαναν τη θεραπεία αυτή. Παρατηρήσαμε επίσης ότι οι ασθενείς που έκαναν ADT είχαν 5 φορές χαμηλότερο κίνδυνο COVID-19 σε σχέση με τους ασθενείς που πάσχουν από άλλες μορφές καρκίνου», πρόσθεσε ο ίδιος.

Οι παρατηρήσεις των ερευνητών ενισχύουν τη θεωρία που υποστηρίζει ότι «τα ανδρογόνα διευκολύνουν τη λοίμωξη από SARS-CoV-2 και αυξάνουν τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων στους άνδρες ασθενείς», είπε.

Ο Richard Martin, PhD, καθηγητής κλινικής επιδημιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Bristol, σχολιάζοντας τα αποτελέσματα της έρευνας, δήλωσε ότι «τα δεδομένα αυτά είναι ιδιαίτερα ενδιαφέροντα και αναδεικνύουν μία νέα θεωρία. Ωστόσο, θα πρέπει να επαληθευτούν σε μεγαλύτερες έρευνες οι οποίες θα κάνουν προσαρμογή και για τους υπόλοιπους παράγοντες κινδύνου για τον SARS-CoV-2».

Ο ίδιος σημείωσε επίσης ότι οι ερευνητές από την Ιταλία δεν έκαναν προσαρμογή για την ηλικία, το ΔΜΣ και τις καρδιομεταβολικές συνοσηρότητες, γεγονός που μπορεί να επηρεάσε τα αποτελέσματα. Επιπλέον, οι άνδρες που έκαναν ADT ίσως παρέμειναν περισσότερο στο σπίτι τους και επομένως ήταν δυσκολότερο να μολυνθούν με τον ιό.

Πώς Αλληλεπιδρούν τα Ανδρογόνα με τον Ιό;

Ο Alimonti και οι συνεργάτες του προσπάθησαν να εξηγήσουν το μηχανισμό αλληλεπίδρασης των ανδρογόνων με τον ιό.

Ο κορονοϊός εισέρχεται στα κύτταρα χρησιμοποιώντας την πρωτεΐνη S μέσω της οποίας προσδένεται στην ACE2. Η πρωτεΐνη S ενισχύεται από την TMPRSS2. Η τελευταία είναι μέλος μίας οικογενείας πρωτεϊνών, οι οποίες παίζουν ρόλο σε ένα μεγάλο αριθμό παθήσεων, όπως οι ιογενείς λοιμώξεις και ο καρκίνος.

«Το γονίδιο που κωδικοποιεί την TMPRSS2 ρυθμίζεται από τα ανδρογόνα και η έκφρασή του είναι αυξημένη στον καρκίνο του προστάτου, ενισχύοντας τον πολλαπλασιασμό των νεοπλασμάτων», εξήγησαν.

Υπάρχουν επίσης δεδομένα που δείχνουν ότι ο ίδιος υποδοχέας ανδρογόνων ρυθμίζει την έκφραση της TMPRSS2 σε μη προστατικού ιστούς, μεταξύ των οποίων και ορισμένοι πνευμονικοί ιστοί.

«Το γεγονός αυτό μπορεί πιθανώς να εξηγήσει την αυξημένη ευαισθησία των ανδρών στον SARS-CoV-2 σε σχέση με τις γυναίκες», όπως υποστήριξαν οι επιστήμονες.

Καθώς η ADT μειώνει τα επίπεδα της TMPRSS2, πιστεύουν ότι «οι ανταγωνιστές των ανδρογονικών υποδοχέων μπορεί να έχουν χρησιμότητα στη θεραπεία του SARS-CoV-2 στους άνδρες ασθενείς περιορίζοντας τη σοβαρότητα της νόσου».

Υποστηρίζουν επίσης ότι οι άνδρες που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες για τον COVID-19 και δεν πάσχουν από καρκίνο του προστάτου, θα μπορούσαν ίσως να πάρουν τα φάρμακα αυτά προληπτικά.

Στους άνδρες που τελικά νοσούν από COVID-19, η θεραπεία ADT μπορεί ίσως να περιορίσει τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων.

Καθώς οι επιδράσεις των φαρμάκων αυτών είναι είναι αναστρέψιμες, «τα φάρμακα αυτά θα μπορούν ίσως να χρησιμοποιηθούν για μικρή διάρκεια στους ασθενείς, γεγονός που μειώνει σημαντικά την πιθανότητα να εμφανιστούν μακροπρόθεσμες επιπλοκές από αυτά», είπαν οι επιστήμονες.

Μία Άλλη Θεωρία: Τα Οιστρογόνα έχουν Προστατευτική Δράση;

Σύμφωνα με μία άλλη θεωρία που προσπάθησε να εξηγήσει τα χαμηλότερα ποσοστά του COVID-19 στις γυναίκες, τα οιστρογόνα έχουν προστατευτική δράση για τον ιό.

«Τα οιστρογόνα δεν είναι μία ορμόνη που εμφανίζεται μόνο στις γυναίκες», είπε η Sharon Nachman, MD.

«Η θεωρία ότι τα οιστρογόνα έχουν σημαντικές ανοσιακές δράσεις είναι κάτι εντελώς νέο», είπε η επιστήμονας.

Η Nachman είναι αντιπρύτανης έρευνας στο Renaissance School of Medicine της Νέας Υόρκης.

Αυτή τη στιγμή εξετάζει την αποτελεσματικότητα ενός διαδερμικού επιθέματος οιστρογόνων σε ασθενείς με COVID-19, σε μια τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη μελέτη.

«Εξετάζουμε όλους τους ασθενείς, ωστόσο ξεκινάμε τη χορήγηση του φαρμάκου άμεσα πριν βγουν τα αποτελέσματα των εξετάσεων», εξήγησε η Nachman.

Ο στόχος της έρευνας είναι να εξετάσει αν το διαδερμικό επίθεμα, εφόσον παραμείνει στο δέρμα για 7 ημέρες, μπορεί να μειώσει την ανάγκη διασωλήνωσης στους άνδρες και τις γυναίκες που νοσούν από COVID-19.

Το προϊόν είναι το δερματικό επίθεμα οιστραδιόλης που χορηγείται στις γυναίκες που βρίσκονται στην εμμηνόπαυση και χορηγείται στους ασθενείς στην ίδια δόση, η οποία είναι ασφαλής.

Μετά την αφαίρεση του επιθέματος, παρακολουθείται η πορεία των ασθενών για 45 ημέρες, για να διαπιστωθεί αν το επίθεμα κατάφερε να περιορίσει τα συμπτώματα.

Η Nachman θα προτιμούσε να χορηγήσει τη θεραπεία σε ασθενείς πριν παρουσιάσουν συμπτώματα, ωστόσο αυτό δεν είναι δυνατό σε ένα κέντρο που προσέρχονται συμπτωματικοί ασθενείς.

Και στο κέντρο που εργάζεται, τα ποσοστά θνησιμότητας του COVID-19 είναι υψηλότερα στους άνδρες.

«Αντιμετωπίζουμε ένα επικίνδυνο παθογόνο και πιθανώς κάποια μέρα όλοι θα νοσήσουμε από αυτό, το ερώτημα είναι πότε και πόσο σοβαρά», κατέληξε η Nachman.

Βιβλιογραφία: Medscape