Τα μέτρα για τον περιορισμό της εξάπλωσης του ιού συνεχίζονται και περνάμε καθημερινά αρκετές ώρες στο σπίτι. Τις δύσκολες, αυτές, ημέρες είναι ωστόσο σημαντικό να μην αμελήσουμε την άσκησή μας.

Ένας μύθος που κυκλοφόρησε αρκετά τις τελευταίες ημέρες, υποστηρίζει ότι ορισμένες μορφές άσκησης μπορεί να περιορίσουν τη δράση του ανοσοποιητικού συστήματος, μειώνοντας την ικανότητα του οργανισμού να αντιμετωπίζει εξωτερικά παθογόνα, όπως ο νέο κορονοϊός. Ωστόσο, στην πραγματικότητα, αρκετές έρευνες έχουν αποδείξει ότι η άσκηση ωφελεί το ανοσοποιητικό σύστημα. Μάλιστα, ορισμένες έρευνες διαπίστωσαν ότι η φυσική άσκηση, τόσο βραχυπρόθεσμα, όσο και μακροπρόθεσμα, μπορεί να βελτιώσει την απόκριση του ανοσοποιητικού συστήματος στα εμβόλια.

Επιδημιολογικές μελέτες έχουν δείξει επίσης ότι αυτοί που ασκούνται τακτικά παρουσιάζουν σημαντικά λιγότερες λοιμώξεις του αναπνευστικού ετησίως σε σχέση με αυτούς που κάνουν καθιστική ζωή. Μία έρευνα που δημοσιεύτηκε προσφάτως ενισχύει τις παραπάνω παρατηρήσεις και επιβεβαιώνει ότι η φυσική άσκηση βοηθά το ανοσοποιητικό σύστημα.

Το ανοσοποιητικό σύστημα αποτελείται από 3 γραμμές άμυνας. Η φυσική άσκηση βελτιώνει τη λειτουργία καθεμίας από αυτές.

Η πρώτη γραμμή άμυνας περιλαμβάνει τους φυσικούς φραγμούς, όπως το δέρμα, οι οποίοι δεν επιτρέπουν στα παθογόνα να εισέλθουν στον οργανισμό. Έρευνες έχουν δείξει ότι η επούλωση του δέρματος είναι ταχύτερη σε όσους ασκούνται τακτικά συγκριτικά με αυτούς που κάνουν καθιστική ζωή. Κατά συνέπεια, η φυσική άσκηση μειώνει τον κίνδυνο μόλυνσης του οργανισμού με βακτήρια και ιούς διαμέσου του δέρματος.

Η δεύτερη γραμμή άμυνας περιλαμβάνει τη «φυσική» ή «έμφυτη» ανοσία, η οποία αποτελείται από κύτταρα όπως τα ουδετερόφιλα και τα φυσικά κύτταρα φονείς. Αυτά είναι τα πρώτα ανοσιακά κύτταρα που χρησιμοποιεί ο οργανισμός στη μάχη ενάντια σε μία λοίμωξη.

Η άσκηση μπορεί να επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό τα παραπάνω κύτταρα. Για παράδειγμα, κατά τη διάρκεια της άσκησης, τα φυσικά κύτταρα φονείς εισέρχονται στην κυκλοφορία του αίματος. Μετά την ολοκλήρωση της άσκησης, τα κύτταρα αυτά μετακινούνται στις περιοχές όπου παρατηρείται φλεγμονή και στοχεύουν παθογόνα ή άλλα κύτταρα που έχουν υποστεί βλάβες. Μία έρευνα έδειξε μάλιστα ότι ο παραπάνω μηχανισμός μπορεί να βοηθήσει το ανοσοποιητικό σύστημα να ανιχνεύσει νέα νεοπλάσματα.

Η τρίτη γραμμή άμυνας είναι η επίκτητη ανοσία, η οποία περιλαμβάνει κυρίως τα Τ και τα Β λεμφοκύτταρα. Η φυσική άσκηση μπορεί να επηρεάσει και αυτά τα κύτταρα. Έρευνες έχουν αποδείξει ότι η τακτική άσκηση βοηθά στη διατήρηση της παραγωγής νέων Τ λεμφοκυττάρων στις μεγαλύτερες ηλικίες, γεγονός που ενισχύει την ικανότητα του ανοσοποιητικού συστήματος να αναγνωρίζει παθογόνα και νεοπλασματικά κύτταρα.

Τα τελευταία χρόνια, έχει κυκλοφορήσει ο μύθος ότι η έντονη και μεγάλης διάρκειας άσκηση μπορεί να καταστείλει τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, γεγονός που δημιουργεί ένα «παράθυρο» κατά τη διάρκεια του οποίου αυξάνεται ο κίνδυνος λοιμώξεων. Μία επιστημονική ομάδα εξέτασε προσφάτως τη βάση της παραπάνω θεωρίας του «παραθύρου» και, όπως διαπίστωσε, η θεωρία αυτή δεν στηρίζεται σε επιστημονικά δεδομένα.

Καλύτερη Λειτουργία του Ανοσοποιητικού Συστήματος

Για να εξετάσουν την λειτουργικότητα του ανοσοποιητικού συστήματος, αρκετές έρευνες χρησιμοποιούν εμβόλια. Τα εμβόλια είναι μία από τις καλύτερες μεθόδους να εξεταστεί το ανοσοποιητικό σύστημα καθώς ουσιαστικά ελέγχουν την ικανότητα συγχρονισμού αρκετών ανοσιακών κυττάρων με σκοπό την παραγωγή αντισωμάτων. Έρευνες κατά τις οποίες οι επιστήμονες χορήγησαν εμβόλια σε αθλητές που είχαν ασκηθεί για μεγάλη διάρκεια ή είχαν τρέξει μαραθώνιο, έδειξαν ότι η παραγωγή αντισωμάτων δεν έχει κατασταλεί. Διαπιστώθηκε μάλιστα ότι οι αθλητές που ασκούνται τακτικά παράγουν περισσότερα αντισώματα σε σχέση με αυτούς που κάνουν καθιστική ζωή.

Αρκετοί ειδικοί έχουν υποστηρίξει επίσης ότι το ανοσοποιητικό σύστημα δεν επηρεάζεται ούτε θετικά ούτε αρνητικά κατά την άσκηση. Τόνισαν επίσης ότι οι λίγες επιβεβαιωμένες λοιμώξεις που παρατηρήθηκαν σε αθλητές μετά από έντονη άσκηση αποδίδονται μάλλον σε ανεπαρκή διατροφή, ψυχολογικό στρες ή έλλειψη ύπνου.

Η άσκηση αυτή καθ’εαυτή δεν μπορεί να καταστείλει την ανοσία. Σήμερα γνωρίζουμε ότι ο κίνδυνος λοιμώξεων κατά την άσκηση αποδίδεται σε άλλα αίτια, όπως για παράδειγμα στο μεγάλο αριθμό ατόμων που συμμετέχουν σε ένα μαραθώνιο. Η χρήση μέσων μαζικής μεταφοράς και η επαφή με μολυσμένες επιφάνειες ή το ταξίδι μεγάλων αποστάσεων με το αεροπλάνο που διαταράσσει τον ύπνο μας είναι επίσης παράγοντες που έχουν ενοχοποιηθεί.

Τα παραπάνω ευρήματα επιβεβαιώνουν τη σημαντικότητα των μέτρων περιορισμού που εφαρμόζονται σήμερα. Οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι πρέπει να ασκούμαστε στο σπίτι ή σε κοντινές αποστάσεις. Ιδανικά, πρέπει να κάνουμε μέτρα αεροβική άσκηση (γρήγορο περπάτημα ή jogging) για τουλάχιστον 150 λεπτά την εβδομάδα προκειμένου να ενισχύσουμε το ανοσοποιητικό μας σύστημα.

Η εντονότερη άσκηση, όπως το τρέξιμο και η ποδηλασία, μπορούν επίσης να προσφέρουν οφέλη στο ανοσοποιητικό σύστημα. Ωστόσο, αν η ικανότητα άσκησής σας είναι περιορισμένη λόγω κάποιας πάθησης ή κάποιας αναπηρίας, οποιαδήποτε μορφή άσκησης είναι προτιμότερη από την ακινησία.

Οι ασκήσεις αντίστασης, όπως για παράδειγμα τα βάρη, μπορούν επίσης να προσφέρουν οφέλη τόσο στη σωματική όσο και την ψυχική υγεία, καθώς μας βοηθούν να περιορίσουμε το στρες, διατηρώντας παράλληλα τη μυϊκή δύναμη, την ισορροπία και το συντονισμό.

Την εποχή του COVID-19 είναι σημαντικό να μην αμελήσουμε την άσκηση και την υγιεινή. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι πρέπει πάντοτε να πλένουμε τα χέρια μας μετά το πέρας της άσκησης. Η χρήση αλκοολικών διαλυμάτων μπορεί επίσης να βοηθήσει στον περιορισμό της εξάπλωσης των μικροβίων. Αποφύγετε επίσης να αγγίζετε το στόμα, τα μάτια και τη ρμύτη σας. Εκτός από την τακτική άσκηση προσπαθήστε επίσης να κοιμάστε αρκετά και να κάνετε υγιεινή διατροφή προκειμένου να ελαχιστοποιήσετε τον κίνδυνο λοιμώξεων.

Βιβλιογραφία: The Conversation