9 μήνες από την έναρξη της πανδημίας, η Ευρώπη και οι ΗΠΑ καταγράφουν ξανά ραγδαία αύξηση στον αριθμό των περιστατικών, με αρκετές χώρες να σημειώνουν το ένα ρεκόρ μετά το άλλο.

Άλλες χώρες, ωστόσο, όπως η Ταϊβάν έχουν καταφέρει να διαχειριστούν καλύτερα την πανδημία. Η χώρα αυτή συμπλήρωσε 200 ημέρες χωρίς κανένα νέο περιστατικό COVID-19.

Εξίσου αποτελεσματική στην αντιμετώπιση της πανδημίας ήταν και η Αυστραλία η οποία τόσο στις 26 όσο και στις 27 Οκτωβρίου δεν είχε κανένα νεό περιστατικό.

Η Νότια Κορέα έχει επίσης κάνει καλή διαχείριση του COVID-19, καθώς τα νέα περιστατικά έχουν περιοριστεί σε λιγότερα από 120 την ημέρα.

Σύμφωνα με αρκετούς ειδικούς, η επιτυχία των παραπάνω χωρών έχει βασιστεί στα ακόλουθα:

  • Εφαρμογή ενός καθαρού πλάνου και ενημέρωση του πληθυσμού σχετικά με την πανδημία
  • Υποχρεωτική χρήση μάσκας από όλους
  • Εξετάσεις για τον COVID-19 σε μεγάλη κλίμακα με λεπτομερή ιχνηλάτηση των νέων περιστατικών

Σχεδιασμός των Μέτρων και Ενημέρωση του Πληθυσμού

Οι χώρες που κατάφεραν να περιορίσουν την εξάπλωση του ιού είχαν ένα κοινό στοιχείο. Στο σύνολό τους είχαν έτοιμο ένα σχέδιο δράσης το οποίο είχαν εξηγήσει εκ των προτέρων στον πληθυσμό. Με τον τρόπο αυτό ήταν δυνατό να εφαρμοστεί άμεσα όταν τα περιστατικά ξεκίνησαν να αυξάνονται.

Αντίθετα, άλλες χώρες δεν είχαν σχεδιάσει από πριν τον τρόπο που θα ανταποκριθούν σε μία αύξηση των κρουσμάτων με αποτέλεσμα το φθινόπωρο να μην γνωρίζουν ακριβώς ποια είναι τα μέτρα που θα λάβουν για τον περιορισμό της πανδημίας.

Το πρόβλημα με την παραπάνω προσέγγιση είναι ότι με τον τρόπο αυτό είναι δύσκολο να εφαρμοστούν αυστηρά μέτρα, καθώς το μεγαλύτερο κομμάτι του πληθυσμού επιθυμεί τη συνέχιση της καθημερινότητάς του.

Για παράδειγμα, στις χώρες της Δυτικής Ευρώπης, τα περιστατικά του COVID-19 παρουσιάζουν σταθερή αύξηση εδώ και σχεδόν 6 εβδομάδες, ωστόσο η εφαρμογή νέων lockdown στη Μεγάλη Βρετανία, το Βέλγιο, την Πορτογαλία, τη Γερμανία και τη Γαλλία ξεκίνησε μόλις πριν λίγες ημέρες.

Ακόμα και η Σουηδία, η οποία είχε λάβει αρχικά πολύ ήπια μέτρα για την αντιμετώπιση της πανδημίας, εφαρμόζει πλέον αυστηρά μέτρα μετά την αύξηση των περιστατικών κατά 70% σε 1 εβδομάδα.

Αντιθέτως, η Αυστραλία, η Κίνα και η Νέα Ζηλανδία εφαρμόζουν τοπικά lockdown με μεγάλη επιτυχία τους τελευταίους μήνες, με αποτέλεσμα να περιοριστεί σημαντικά ο αριθμός των νέων περιστατικών στις μεγαλουπόλεις.

Η Ιαπωνία, από την αρχή της πανδημίας, έχει ενημερώσει τους κατοίκους της ότι θα πρέπει να εφαρμόζουν 3 μέτρα συνέχεια. Αυτά είναι ο περιορισμός της παραμονής σε κλειστούς χώρους για μεγάλη διάρκεια, η αποφυγή των συνωστισμών και ο περιορισμός των στενών επαφών με άλλα άτομα.

Η κυβέρνηση της χώρας χρηματοδότησε επίσης ένα σύστημα μαζικών εξετάσεων στον πληθυσμό, με αποτέλεσμα η χώρα να μην μπει ποτέ σε lockdown.

Η Νότια Κορέα, με τη σειρά της, χρησιμοποίησε τα smartphones για να ενημερώσει τον πληθυσμό. Η κυβέρνηση έδωσε σε όλους τους κατοίκους μία εφαρμογή μέσω της οποίας μπορούσε να κάνει ανακοινώσεις, να αναφέρει αύξηση των κρουσμάτων σε συγκεκριμένες περιοχές, αλλά και να προσφέρει υπηρεσίες τηλεϊατρικής όπου αυτό ήταν απαραίτητο.

Η Χρησιμότητα της Μάσκας

Παρά την πληθώρα δεδομένων που δείχνουν ότι η μάσκα μπορεί να περιορίσει σημαντικά την εξάπλωση του κορονοϊού, υπάρχουν ακόμα αρκετές χώρες όπου η χρήση μάσκας δεν είναι υποχρεωτική για όλους.

Ένα μαθηματικό μοντέλο από το University of Washington’s Institute for Health Metrics and Evaluation προέβλεψε ότι αν το 95% των Αμερικανών φορούσαν μάσκες, θα είχαν σωθεί τουλάχιστον 63.000 ζωές από την 1η Μαρτίου μέχρι τα τέλη Σεπτεμβρίου.

Ωστόσο, στις ΗΠΑ, αλλά και σε άλλες χώρες, αρκετοί έχουν διαδηλώσει κατά της μάσκας υποστηρίζοντας ότι το μέτρο αυτό παραβιάζει τις ατομικές ελευθερίες.

Αρκετές Ευρωπαϊκές χώρες δεν έχουν επίσης ως μέτρο την υποχρεωτική χρήση μάσκας από όλους. Στη Μεγάλη Βρετανία και τη Γαλλία, η χρήση μάσκας είναι υποχρεωτική μόνο σε κλειστούς χώρους, στο χώρο εργασίας ή στα μέσα μαζικής μεταφοράς. Ωστόσο, το παραπάνω μέτρο εφαρμόστηκε για πρώτη φορά μετά το καλοκαίρι.

Στη Σουηδία η χρήση μάσκας δεν είναι ούτε υποχρεωτική ούτε προτείνεται.

Σε χώρες όπως η Κίνα, η Ταϊβάν και η Σιγκαπούρη, ωστόσο, η χρήση μάσκας είναι σχεδόν καθολική. Στη Νότια Κορέα και τη Μελβούρνη της Αυστραλίας, η μη χρήση μάσκας επιφέρει μεγάλα πρόστιμα.

Ακόμα και στη Ρωσία, όπου η επικινδυνότητα του COVID-19 είχε υποτιμηθεί σε μεγάλο βαθμό, η χρήση μάσκας είναι πλέον υποχρεωτική.

Διαγνωστικές Εξετάσεις και Ιχνηλατήσεις

Ένας άλλος σημαντικός παράγοντας στον περιορισμό της πανδημίας ήταν η ευρεία διεξαγωγή διαγνωστικών εξετάσεων στον πληθυσμό καθώς και οι λεπτομερείς ιχνηλατήσεις. Η ανίχνευση ασυμπτωματικών φορέων στον πληθυσμό και στη συνέχεια η καραντίνα των επαφών τους μέσω της ιχνηλάτησης έχει συμβάλλει σε μεγάλο βαθμό στον περιορισμό της πανδημίας.

Αυτό συμβαίνει γιατί με τον τρόπο αυτό ανιχνεύονται άτομα που φέρουν τον ιό και απομονώνονται άμεσα πριν καταφέρουν να τον μεταδώσουν.

Η Κίνα, για παράδειγμα, έκανε εξετάσεις σε σχεδόν 2.8 εκατομμύρια άτομα μέσα σε 1 ημέρα μετά την αναφορά ενός νέου περιστατικού στην επαρχία Kashgar. Αυτό επέτρεψε την άμεση διάγνωση 137 ακόμα περιστατικών.

Ωστόσο, προκειμένου το παραπάνω μέτρο να είναι αποτελεσματικό, οποιοσδήποτε έχει έρθει σε επαφή με επιβεβαιωμένο κρούσμα θα πρέπει να μπαίνει σε καραντίνα. Το ίδιο ισχύει και για όσους έρχονται στη χώρα από το εξωτερικό.

Στη Νότια Κορέα, αυτό είναι υποχρεωτικό. Οποιοσδήποτε μπαίνει στη χώρα από το εξωτερικό πηγαίνει άμεσα σε μία δομή καραντίνας και παραμένει εκεί για 2 εβδομάδες.

Αν ένας κάτοικος της Νότιας Κορέας έχει θετικές εξετάσεις για τον ιό ή έχει έρθει σε επαφή με ένα επιβεβαιωμένο κρούσμα, κατεβάζει μία εφαρμογή για smartphone η οποία παρακολουθεί την κατάσταση της υγείας του και του υπενθυμίζει ότι πρέπει να παραμείνει σε καραντίνα.

Αν και τα προγράμματα ιχνηλάτησης και ελέγχου του πληθυσμού έχουν βελτιωθεί αρκετά σε σχέση με το Μάρτιο στις ΗΠΑ και στην Ευρώπη, πλέον ο αριθμός των περιστατικών είναι πολύ υψηλός με αποτέλεσμα το παραπάνω μέτρο να μην έχει την επιθυμητή αποτελεσματικότητα.