Ο ίλιγγος αποτελεί ένα ιδιαίτερα κοινό σύμπτωμα με αρκετά πιθανά αίτια. Οι περισσότεροι άνθρωποι πιστεύουν ότι ο ίλιγγος χαρακτηρίζεται από ένα αίσθημα περιστροφής, ωστόσο στην πραγματικότητα ως ίλιγγος ορίζεται το αίσθημα ότι κάποιος κινείται, χωρίς ωστόσο να υπάρχει κάποια κίνηση. Για να κατανοήσουμε καλύτερα τον ίλιγγο, πρέπει να κατανοήσουμε αρχικά ότι το αίσθημα ισορροπίας προέρχεται από διάφορα οργανικά συστήματα του σώματος.

Ισορροπία: Η Επεξεργασία των Ερεθισμάτων από Διάφορα Οργανικά Συστήματα

Το πρώτο σύστημα που εμπλέκεται στην ισορροπία είναι το οφθαλμικό, το οποίο δίνει στον οργανισμό πληροφορίες αναφορικά με τη θέση του στο χώρο και το χρόνο σε σχέση με το περιβάλλον του. Το δεύτερο είναι το αισθητικό σύστημα το οποίο επιτρέπει στα κάτω άκρα να στείλουν πληροφορίες στον εγκέφαλο σχετικά με το έδαφος στο οποίο περπατάμε. Ένα τρίτο σύστημα, το αιθουσαίο, συχνά αγνοείται στην καθημερινότητα, ωστόσο μπορεί να προκαλέσει σημαντικά προβλήματα όταν δυσλειτουργεί. Το αιθουσαίο σύστημα περιλαμβάνει διάφορους αισθητηριακούς υποδοχείς του εσωτερικού αυτιού και λειτουργεί όπως το αλφάδι του ξυλουργού.

Στο παραπάνω, όταν υπάρχει κλίση προς τη μία ή την άλλη κατεύθυνση, η φουσκάλα μετακινείται υποδεικνύντας την ανισορροπία. Ομοίως, κατά τις κινήσεις της κεφαλής και του σώματος, το εσωτερικό αυτί μεταφέρει πληροφορίες αναφορικά με την κίνηση και την ισορροπία στον εγκέφαλο. Όταν υπάρχει δυσαρμονία ανάμεσα στο οφθαλμικό, το αισθητικό και το αιθουσαίο σύστημα, μπορεί να παρουσιαστούν διαταραχές της ισορροπίας. Στις διαταραχές αυτές περιλαμβάνεται και ο ίλιγγος.

Τα φάρμακα για τη θεραπεία του ιλίγγου στοχεύουν τις δομές του εγκεφάλου που επεξεργάζονται τα σήματα από τα παραπάνω τρία συστήματα. Τα αντιισταμινικά όπως η διμενυδρινάτη, η διφαινυδραμίνη και η μεκλιζίνη έχουν χρησιμότητα στη θεραπεία του ιλίγγου. Τα αντιχολινεργικά φάρμακα όπως η σκοπολαμίνη μπορεί να είναι επίσης ιδιαίτερα χρήσιμα, καθώς διατίθενται σε μορφή δερματικού επιθέματος και μπορεί να χρησιμοποιηθούν προληπτικά αν γνωρίζουμε ότι θα αντιμετωπίσουμε ίλιγγο.

Το Ταξίδι στη Θάλασσα

Μία από τις σημαντικότερες εκδηλώεις του ιλίγγου εμφανίζεται κατά το ταξίδι με καράβι. Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, ιδιαίτερα όταν δεν βρισκόμαστε στο κατάστρωμα, το οφθαλμικό σύστημα μεταφέρει το σήμα ότι δεν υπάρχει κάποια κίνηση, καθώς το περιβάλλον φαίνεται ότι παραμένει σταθερό. Το αιθουσαίο σύστημα, αντιθέτως, πληροφορεί τον εγκέφαλο ότι υπάρχει κίνηση, κάτι που είναι αναμενόμενο σε ένα ταξίδι με καράβι. Το αποτέλεσμα είναι ότι το ένα σύστημα αναφέρει ακινησία, ενώ το άλλο καταγράφει κίνηση. Η ασυμφωνία ανάμεσα στα δύο συστήματα οδηγεί στην εμφάνιση ιλίγγου, ναυτίας και εμέτου.

Αρκετοί άνθρωποι που αντιμετωπίζουν την παραπάνω κατάσταση επιλέγουν να πάνε στην καμπίνα τους και να ξαπλώσουν, κάτι που επιδεινώνει το πρόβλημα. Ο καλύτερος τρόπος αντιμετώπισης του ιλίγγου είναι να παραμείνετε στο κατάστρωμα και να κοιτάξετε την κίνηση του νερού στον ορίζοντα. Με τον τρόπο αυτό, το οφθαλμικό σύστημα αντιλαμβάνεται την ίδια κίνηση με το αιθουσαίο και δεν υπάρχει πλέον ασυμφωνία ανάμεσα στα δύο συστήματα. Σε αρκετούς ασθενείς που παρουσιάζουν ίλιγγο σε ένα ταξίδι με καράβι, τα συμπτώματα του ιλίγγου μπορεί να παραμείνουν για ώρες ή ακόμα και ημέρες μετά την αποβίβαση. Μία άλλη παρόμοια κατάσταση που μπορεί να εμφανιστεί ίλιγγος είναι οι κυλιόμενες σκάλες.

Βιβλιογραφία: Harvard Health

Φωτογραφία: Mikael Moiner