Η εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση, μία νόσος που χαρακτηρίζεται από σχηματισμό θρόμβων στα κάτω άκρα μπορεί να προκαλέσει μία σειρά τοπικά συμπτώματα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, οι θρόμβοι μπορεί να ταξιδέψουν μέσω της κυκλοφορίας του αίματος και να φτάσουν στην καρδιά ή τους πνεύμονες προκαλώντας πιο σοβαρές επιπλοκές, όπως η πνευμονική εμβολή.

Ποια είναι όμως, τα αίτια της εν τω βάθει φλεβικής θρόμβωσης και της πνευμονικής εμβολής και τι μπορούμε να κάνουμε για να αποτρέψουμε την εμφάνιση των παραπάνω νόσων;

Αίτια Εν τω Βάθει Φλεβικής Θρόμβωσης

Οι αρτηρίες μεταφέρουν αίμα με οξυγόνο στα κάτω άκρα, το οποίο ακολούθως επιστρέφει στην καρδιά και τους πνεύμονες δια μέσου των φλεβών.

Αν το αίμα δεν απομακρύνεται αρκετά γρήγορα από τις εν τω βάθει φλέβες των κάτω άκρων ή αν πάσχουμε από κάποια πάθηση που αυξάνει τον κίνδυνο θρομβώσεων, ενδέχεται να σχηματιστούν θρόμβοι. Οι συχνότεροι παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση θρομβώσεων στα κάτω άκρα είναι:

  • Η παραμονή στο κρεβάτι για παρατεταμένη διάρκεια λόγω ενός χειρουργείου ή κάποιας νόσου.
  • Η παραμονή σε καθιστική θέση για μεγάλη διάρκεια (ακόμα και 3-4 ώρες) στο αυτοκίνητο, το αεροπλάνο ή το τρένο.
  • Η λίμναση του αίματος στα κάτω άκρα εξ’ αιτίας δυσλειτουργίας των βαλβίδων σε μία επιπολής φλέβα (κιρσοί).
  • Η λήψη φαρμακευτικής αγωγής που αυξάνει τον κίνδυνο θρομβώσεων.

Άλλοι παράγοντες που μπορεί να αυξήσουν επίσης τον κίνδυνο θρομβώσεων είναι η ηλικία, το οικογενειακό ιστορικό εν τω βάθει φλεβικής θρόμβωσης, ο καρκίνος, ορισμένα γονίδια, η COVID-19, η καρδιακή ανεπάρκεια, η παχυσαρκία, η εγκυμοσύνη, η δρεπανοκυτταρική αναιμία, το κάπνισμα, οι τραυματισμοί του νωτιαίου μυελού, το εγκεφαλικό επεισόδιο, οι κιρσοί και η λήψη αντισυλληπτικών φαρμάκων ή άλλης ορμονικής θεραπείας.

Συμπτώματα και Κίνδυνοι

Στα κάτω άκρα μπορεί να εμφανιστούν δύο είδη θρόμβων. Καθένα από αυτά προκαλεί διαφορετικά συμπτώματα.

Επιπολής Φλεβική Θρόμβωση. Η νόσος αυτή εμφανίζεται όταν σχηματίζονται θρόμβοι στις φλέβες που βρίσκονται κοντά στην επιφάνεια του δέρματος. Τα συμπτώματα που εμφανίζονται συνήθως περιλαμβάνουν ερυθρότητα, ευαισθησία ή άλγος στην περιοχή των κιρσών. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, η επιπολής φλεβική θρόμβωση μπορεί να εξελιχθείς ε εν τω βάθει.

Εν τω Βάθει Φλεβική Θρόμβωση. Η εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση χαρακτηρίζεται από το σχηματισμό θρόμβων στις εν τω βάθει φλέβες. Εμφανίζεται συνήθως στο ένα άκρο και σε αρκετές περιπτώσεις το πρώτο σύμπτωμα είναι ένα επώδυνο οίδημα. Αν δεν παρουσιάζετε συχνά οιδήματα και ξαφνικά παρατηρήσετε ότι στο ένα πόδι σας εμφανίζεται οίδημα που διογκώνεται σε λίγες ημέρες, αυτό μπορεί να αποτελεί προειδοποιητικό σημείο εν τω βάθει φλεβικής θρόμβωσης.

Αν ένα κομμάτι του θρόμβου στις εν τω βάθει φλέβες αποσπαστεί και ταξιδέψει στους πνεύμονες, ενδέχεται να προκαλέσει πνευμονική εμβολή. Αυτό συμβαίνει γιατί ο θρόμβος θα «σφηνωθεί» σε ένα αγγείο του πνεύμονα, περιορίζοντας την αιματική ροή με αποτέλεσμα το τμήμα του πνεύμονα που αιματώνεται από αυτό το αγγείο να νεκρωθεί. Η δύσπνοια και το άλγος στο θώρακα κατά τη βαθιά εισπνοή αποτελούν ενδείξεις πνευμονικής εμβολής.

Πρόληψη των Θρομβώσεων

Προκειμένου να ελαχιστοποιήσετε τον κίνδυνο θρομβώσεων όταν βρεθείτε σε μία επικίνδυνη κατάσταση, όπως για παράδειγμα ένα ταξίδι με το αυτοκίνητο, αρκεί να ακολουθήσετε τα παρακάτω απλά μέτρα:

  • Καταναλώνετε αρκετά υγρά. Προσπαθήστε επίσης να αποφύγετε την κατανάλωση αλκοόλ.
  • Τεντώστε τα πόδια σας. Προσπαθήστε να κάνετε ένα διάλειμμα κάθε 1-2 ώρες και να τεντώνετε τα πόδια σας ή να μετακινείτε τους αστραγάλους σας. Με τον τρόπο αυτό διευκολύνετε τη ροή του αίματος στα κάτω άκρα.
  • Φορέστε κάλτσες συμπίεσης. Οι ειδικές αυτές κάλτσες προλαμβάνουν τη λίμναση του αίματος στα κάτω άκρα και την εμφάνιση οιδημάτων.
  • Προσέξτε τη στάση σας. Αποφύγετε το σταύρωμα των ποδιών και αλλάζετε τακτικά τη θέση που κάθεστε.
  • Επιλέξτε θέση διαδρόμου στο λεωφορείο, το τρένο ή το αεροπλάνο. Αυτό θα σας επιτρέψει να σηκωθείτε και να περπατήσετε στο διάδρομο κάθε λίγες ώρες.

Τι να Κάνετε αν Εμφανίσετε Συμπτώματα

Αν έχετε συμπτώματα που παραπέμπουν σε εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση ή πνευμονική εμβολή, μεταβείτε άμεσα στα επείγοντα ενός νοσοκομείου. Η θεραπεία τυπικά περιλαμβάνει χορήγηση αντιπηκτικής αγωγής για αρκετούς μήνες ή περισσότερο. Ο γιατρός θα εξερευνήσει επίσης τα αίτια της θρόμβωσης με σκοπό να αποτρέψει την εμφάνιση νέων θρομβώσεων στο μέλλον.