Η νόσος Alzheimer είναι ένα είδος άνοιας που εμφανίζεται συνήθως στην τρίτη ηλικία. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστεί πριν την ηλικία των 65 ετών και τότε λέγεται νόσος Alzheimer με όψιμη έναρξη.

Η νόσος Alzheimer προκαλεί διαταραχές της μνήμης καθώς και μία σειρά άλλων συμπτωμάτων. Αποτελεί εκφυλιστική νόσο, δηλαδή τα συμπτώματά της παρουσιάζουν σταδιακή επιδείνωση.

Σύμφωνα με το Alzheimer’s Association, η νόσος Alzheimer αποτελεί την πλέον κοινή μορφή άνοιας και ευθύνεται για το 60-80% του συνόλου των περιστατικών άνοιας.

Αν και δεν υπάρχει οριστική θεραπεία, υπάρχουν διάφορες θεραπείες που μπορούν να περιορίσουν τα συπτώματα της νόσου και να επιβραδύνουν την πορεία της.

Σημεία και Συμπτώματα

Υπάρχουν διάφορα χαρακτηριστικά σημεία και συμπτώματα της έκπτωσης μνήμης που μπορεί να παραπέμπουν σε νόσο Alzheimer. Αν παρουσιάζετε ένα ή περισσότερα από τα παρακάτω συμπτώματα επικοινωνήστε με τον γιατρό σας.

Απώλεια Μνήμης που Επηρεάζει τις Καθημερινές Δραστηριότητες

Το συχνότερο σύμπτωμα της νόσου Alzheimer είναι η απώλεια μνήμης. Ένας ασθενής που παρουσιάζει έκπτωση της μνήμης μπορεί να:

  • Ξεχνά πληροφορίες που έμαθε πρόσφατα
  • Ρωτά επανειλημμένα για την ίδια πληροφορία
  • Εξαρτάται περισσότερο από βοηθήματα της μνήμης, όπως ημερολόγια και σημειωματάρια
  • Ξεχνά σημαντικά γεγονότα και ημερομηνίες

Στις μεγαλύτερες ηλικίες, είναι σχετικά συχνό να ξεχνάμε διάφορα πράγματα περιστασιακά. Τυπικά, ένας ασθενής με έκπτωση μνήμης που δεν σχετίζεται με τη νόσο Alzheimer μπορεί να ξεχάσει το όνομα ενός φιλικού προσώπου αλλά να το θυμηθεί αργότερα.

Ένας ασθενής που πάσχει από νόσο Alzheimer με όψιμη έναρξη θα έχει σημαντική έκπτωση της μνήμης και μπορεί να ξεχνά συνεχώς την ίδια πληροφορία.

Δυσκολία στην Εκτέλεση Καθημερινών Εργασιών

Ένα άλλο κοινό σημείο της νόσου Alzheimer είναι η δυσκολία του ασθενούς να επιτελέσει διάφορες καθημερινές εργασίες τις οποίες στο παρελθόν έκανε με ευκολία.

Ένας ασθενής που πάσχει από νόσο Alzheimer με όψιμη έναρξη μπορεί να:

  • Ξεχνά πώς να πάει στη δουλεία του ή σε διάφορα μαγαζιά
  • Δυσκολεύεται να διαχειριστεί τα χρήματά του
  • Ξεχνά τους κανόνες ενός παιχνιδιού που παίζει με την οικογένειά του

Συχνά, ένας ηλικιωμένος μπορεί να χρειαστεί βοήθεια για νέα ή άγνωστα προς αυτόν πράγματα. Για παράδειγμα, αν χρειάζεται βοήθεια για να κατανοήσει πώς λειτουργεί το καινούριο του τηλέφωνο, αυτό δεν πρέπει να αποτελεί αιτία ανησυχίας.

Αντιθέτως, αν κάποιος χρησιμοποιεί το ίδιο τηλέφωνο για πολλά χρόνια και ξαφνικά δεν μπορεί να θυμηθεί πώς να τηλεφωνήσει σε κάποιον, αυτό μπορεί να αποδίδεται σε έκπτωσης της μνήμης εξ’αιτίας της νόσου Alzheimer.

Επίλυση Προβλημάτων ή Δυσκολίες στο Σχεδιασμό

Ορισμένοι ασθενείς που πάσχουν από νόσο Alzheimer  με όψιμη έναρξη συχνά δυσκολεύονται να ακολουθήσουν οδηγίες, να λύσουν προβλήματα ή να συγκεντρωθούν. Μπορεί να δυσκολευτούν να ακολουθήσουν τις οδηγίες σε μία μαγειρική συνταγή ή να μην θυμούνται τα έξοδα στους μηνιαίους λογαριασμούς.

Προβλήματα στην Όραση και την Αντίληψη του Χώρου

Η νόσος Alzheimer μπορεί να προκαλέσει διαταραχές στην όραση, γεγονός που δυσκολεύει τον ασθενή να εκτιμήσει την απόσταση ανάμεσα σε διάφορα αντικείμενα. Μπορεί επίσης να προκαλέσει δυσκολίες στην εκτίμηση των αντιθέσεων και των διαφόρων χρωμάτων. Οι παραπάνω διαταραχές της όρασης μπορεί να επηρεάσουν σημαντικά την ικανότητα οδήγησης. Η φυσιολογική γήρανση επηρεάζει επίσης την όραση, επομένως είναι σημαντικό να ελέγχετε τακτικά την όρασή σας σε έναν οφθαλμίατρο.

Σύγχυση Σχετικά με το Χώρο και το Χρόνο

Ένα άλλο κοινό σύμπτωμα της νόσου Alzheimer με όψιμη έναρξη είναι η σύγχυση σχετικά με το χώρο και το χρόνο. Ο ασθενής μπορεί να μην θυμάται την εποχή, το μήνα, τη μέρα ή την ώρα. Μπορεί επίσης να μην θυμάται πως έφτασε σε ένα μέρος ή να μην αναγνωρίζει πού βρίσκεται.

Αδυναμία να Θυμηθεί που Τοποθέτησε Διάφορα Αντικείμενα

Οι περισσότεροι από εμάς θα ξεχάσουμε που τοποθετήσαμε διάφορα αντικείμενα περιστασιακά, ωστόσο συνήθως θα καταφέρουμε να τα ξαναβρούμε ψάχνωντας σε λογικές τοποθεσίες ή ενθυμούμενοι τα προηγούμενά μας βήματα.

Οι ασθενείς με νόσο Alzheimer μπορεί να ξεχάσουν που τοποθέτησαν ένα αντικείμενο, ιδιαίτερα αν το έβαλαν σε κάποιο ασυνήθιστο μέρος. Η νόσος Alzheimer καθιστά επίσης δυσκολότερο να θυμηθεί ο ασθενής τα προηγούμενά του βήματα. Αυτό μπορεί να προκαλέσει στον ασθενή ανησυχία ή να τον κάνει να πιστεύει ότι κάποιος του έχει κλέψει αυτό που έχασε.

Διαταραχές στη Γραφή και την Ομιλία

Ένας ασθενής με νόσο Alzheimer μπορεί να δυσκολεύεται να παρακολουθήσει μία συζήτηση ή να επαναλαμβάνεται συνεχώς. Μπορεί επίσης να δυσκολεύεται να καταγράψει τις σκέψεις του.

Ο ασθενής μπορεί να σταματά τη συζήτηση στη μέση, μην μπορώντας να σκεφτεί τι πρέπει να πει στη συνέχεια. Μπορεί επίσης να δυσκολεύεται να βρει τη σωστή λέξη ή να ονοματίσει κατάλληλα τα διάφορα αντικείμενα.

Άτομα που δεν πάσχουν από νόσο Alzheimer μπορεί επίσης να ξεχνούν μία λέξη περιστασιακά, ωστόσο τελικά θυμούνται τη λέξη αυτή. Το πρόβλημα αυτό δεν εμφανίζεται επίσης με μεγάλη συχνότητα.

Έκπτωση της Κριτικής Ικανότητας

Όλοι παίρνουμε λάθος αποφάσεις κατά καιρούς. Οι ασθενείς που πάσχουν από νόσο Alzheimer με όψιμη έναρξη, ωστόσο, μπορεί να παρουσιάσουν σημαντική μεταβολή στην ικανότητά τους να λαμβάνουν αποφάσεις. Ενδείξεις έκπτωσης της κριτικής ικανότητας περιλαμβάνουν την αγορά αρκετών άχρηστων αντικειμένων ή την αδιαφορία για την προσωπική υγιεινή.

Αλλαγές στη Διάθεση ή την Προσωπικότητα

Οι ασθενείς με νόσο Alzheimer μπορεί να παρουσιάσουν σύγχυση, άγχος, κατάθλιψη ή να γίνουν καχύποπτοι. Μπορεί να παρουσιάσουν τα παραπάνω συμπτώματα είτε στη δουλειά είτε στο σπίτι ή σε μη οικείο προς αυτούς περιβάλλον. Τα συμπτώματα της νόσου Alzheimer μπορεί επίσης να προκαλέσουν δυσφορία στον ασθενή καθώς δεν μπορεί να κατανοήσει την αιτία τους, με αποτέλεσμα να εμφανιστεί επιθετικότητα και ευερεθιστότητα.

Αποστασιοποίηση από Κοινωνικές ή Εργασιακές Δραστηριότητες

Καθώς η νόσος Alzheimer προοδεύει, ο ασθενής μπορεί να σταματήσει διάφορες δραστηριότητες είτε κοινωνικής είτε εργασιακής φύσεως που του έδιναν στο παρελθόν ευχαρίστηση.

Παράγοντες Κινδύνου

Σύμφωνα με το Alzheimer’s Association, η ηλικία αποτελεί τον κύριο παράγοντα κινδύνου για τη νόσο Alzheimer.

Ξεκινώντας από την ηλικία των 65 ετών, ο κίνδυνος εμφάνισης της νόσου διπλασιάζεται κάθε 5 χρόνια. Μέχρι τα 85, ο κίνδυνος εμφάνισης νόσου Alzheimer έχει φτάσει το 50%.

Ένας άλλος παράγοντας κινδύνου είναι το οικογενειακό ιστορικό. Η πιθανότητα εμφάνισης της νόσου αυξάνεται σημαντικά αν υπάρχει συγγενής πρώτου βαθμού που πάσχει από τη νόσο. Ο κίνδυνος αυτός είναι ακόμα υψηλότερος αν υπάρχουν περισσότεροι από ένας ασθενείς με τη νόσο στην οικογένεια.

Ακόμα δεν γνωρίζουμε γιατί η νόσος Alzheimer εμφανίζεται πρώιμα σε κάποια άτομα, ωστόσο προσφάτως ταυτοποιήθηκαν ορισμένα γονίδια σε ασθενείς που παρουσίασαν τα πρώτα συμπτώματα της νόσου στα 30, τα 40 ή τα 50.

Διάγνωση

Αν παρουσιάσετε ένα ή περισσότερα από τα συμπτώματα που αναφέρονται παραπάνω, επισκεφθείτε τον γιατρό σας το ταχύτερο δυνατό. Η έκαιρη διάγνωση έχει μεγάλη σημασία στην επιβράδυνση της πορείας της νόσου.

Δεν υπάρχει ειδική εξέταση για τη διάγνωση της νόσου Alzheimer, επομένως ο γιατρός θα θέσει τη διάγνωση βασιζόμενος σε μία σειρά παραγόντων.

Αρχικά θα σας ρωτήσει σχετικά με τα συμπτώματα και τις ανησυχίες σας. Στη συνέχεια θα εξετάσει το οικογενειακό ιστορικό, εστιάζοντας ιδιαίτερα στο ιστορικό νόσου Alzheimer και άνοιας. Είναι καλό να έχετε μαζί σας ένα αγαπημένο πρόσωπο για να προσφέρει υποστήριξη.

Μετά την αρχική εκτίμηση των συμπτωμάτων και το οικογενειακό ιστορικό, ο γιατρός μπορεί να κάνει και άλλες εξετάσεις, όπως νευρολογική εξέταση και απεικονιστικές εξετάσεις του εγκεφάλου.

Θεραπεία

Η θεραπεία στοχεύει κυρίως στη διαχείριση των συμπτωμάτων της νόσου καθώς δεν υπάρχει οριστική θεραπεία.

Ορισμένα φάρμακα μπορούν να βοηθήσουν με την απώλεια μνήμης. Τα φάρμακα αυτά είναι περισσότερο αποτελεσματικά αν χορηγηθούν νωρίς στην πορεία της νόσου.

Οι γιατροί μπορεί να συστήσουν επίσης φάρμακα που βοηθούν στην αντιμετώπιση των άλλων συμπτωμάτων, όπως η αϋπνία, η οποία μπορεί να συμβάλλει στην επιδείνωση της μνήμης.

Η ψυχοθεραπεία μπορεί να έχει επίσης χρησιμότητα στην αντιμετώπιση των αλλαγών στη συμπεριφορά του ασθενούς. Μπορεί επίσης να χορηγηθούν φάρμακα για την αντιμετώπιση του άγχους και της κατάθλιψης.