Στην εποχή της πανδημίας του COVID-19 δεν είναι λίγοι αυτοί που αναφέρουν στον γιατρό τους ότι «νιώθουν κουρασμένοι». Μετά από αρκετούς, γεμάτους άγχος μήνες προσαρμογής στη νέα πραγματικότητα, οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν εξαντληθεί. Γονείς που πέρασαν μεγάλο διάστημα με τα παιδιά τους στο σπίτι καθώς τα σχολεία ήταν κλειστά, ενήλικες που εργάζονται από το σπίτι, καθώς και άνθρωποι που ανησυχούν για τα οικονομικά και την υγεία, έχουν στο σύνολό τους αντιμετωπίσει έντονο άγχος σήμερα, γεγονός που σίγουρα μπορεί να προκαλέσει κούραση.

Οι περισσότεροι από τους παραπάνω ανθρώπους, με εξαίρεση αυτούς που νοσούν από COVID-19 ή άλλα νοσήματα, τελικά καταφέρουν να ξεπεράσουν την κούραση που αντιμετωπίζουν καθώς δεν είναι ασθενείς. Η «κούραση» είναι μία ευρεία έννοια που καλύπτει ένα μεγάλο φάσμα επιπέδων κόπωσης. Είναι επομένως σημαντικό να γίνει διαχωρισμός ανάμεσα στην τυπική κόπωση και την κόπωση που αποδίδεται σε παθολογικά αίτια.

Τυπική Κόπωση

Η κόπωση που δεν σχετίζεται με κάποια νόσο εμφανίζεται τυπικά σε υγιή άτομα. Αρχικά μπορεί να παρουσιαστεί υπνηλία (συνήθως υπάρχει και έλλειψη ύπνου) ή ο εγκέφαλος καθώς και ο υπόλοιπος οργανισμός έχουν εξαντληθεί μετά από παρατεταμένη εργασία ή στρες, χωρίς ωστόσο να υπάρχει αίσθημα αδιαθεσίας. Δεν υπάρχει επίσης η τυπική μυαλγία που εμφανίζεται στη γρίπη. Το άτομο μπορεί να σηκωθεί από το κρεβάτι και να επιτελέσει τις εργασίες της ημέρας, ακόμα κι αν δεν είναι κάτι που επιθυμεί να κάνει. Συχνά, ένα ποτήρια καφέ ή ένας ύπνος μικρής διάρκειας μπορεί να βοηθήσουν στον περιορισμό της κόπωσης.

Το είδος αυτό της κόπωσης σχετίζεται συνήθως με εξωτερικούς παράγοντες, όπως η έλλειψη ύπνου, το στρες ή η έντονη άσκηση. Ωστόσο, ο οργανισμός λειτουργεί φυσιολογικά. Δεν έχει επηρεαστεί η λειτουργία των οργάνων ή των αδένων, ενώ δεν υπάρχει κάποια λοίμωξη που εξαντλεί την ενέργεια του οργανισμού. Το νευρικό σύστημα μπορεί να έχει επιβαρυνθεί, ωστόσο δεν έχει υποστεί βλάβες.

Παθολογική Κόπωση

Στους ασθενείς που πάσχουν από χρόνια νόσο του Lyme ή χρόνια λοίμωξη από Epstein-Barr, ένας καλός ύπνος δεν μπορεί να αντιμετωπίσει την κόπωση. Αν και βοηθά τον ασθενή προσωρινά, δεν βελτιώνει τα επίπεδα της ενέργειας. Ο καφές επίσης δεν έχει καμία επίδραση. Ανεξαρτήτως της διάρκειας που θα ξεκουραστούν οι ασθενείς, το αίσθημα κόπωσης δεν υποχωρεί.

Αρκετοί ασθενείς παρουσιάζουν μυαλγίες ή κεφαλαλγίες. Δεν έχουν την ικανότητα να ασκηθούν, ενώ ακόμα και το ανέβασμα μίας σκάλας φαντάζει αδύνατο. Συχνά υπάρχουν επίσης διαταραχές της συγκέντρωσης.

Γενικά, η παθολογική κόπωση δεν μπορεί να ξεπεραστεί απλά με τη θέληση του ασθενούς, καθώς προκαλείται από εσωτερικούς παράγοντες, δηλαδή νόσους που προκαλούν βλάβες στον οργανισμό. Μόνο όταν αντιμετωπιστούν οι παραπάνω νόσοι με τα κατάλληλα φάρμακα, επιστρέφει η λειτουργικότητα του ασθενούς.

Το αίσθημα κόπωσης μπορεί να προκληθεί από μία σειρά παθήσεων, όπως το σύνδρομο χρόνιας κόπωσης, η ινομυαλγία και η πολλαπλή σκλήρυνση, αλλά και από βακτηριακές, ιογενείς ή παρασιτικές λοιμώξεις.

Πως να Ξεχωρίσετε την Τυπική από την Παθολογική Κόπωση

Προκειμένου να διαπιστώσετε αν η κόπωσή σας αποδίδεται σε παθολογικά αίτια προσπαθήστε να απαντήσετε στα παρακάτω ερωτήματα:

  • Νιώθετε κόπωση ή αδιαθεσία;
  • Έχετε παρουσιάσει το σύμπτωμα αυτό στο παρελθόν ή είναι σοβαρότερο σε σχέση με άλλες φορές;
  • Όταν περιορίσετε την επιβάρυνση από εξωτερικούς παράγοντες (εργασία, στρες) η κόπωση υποχωρεί ή παραμένει;
  • Νιώθετε καλύτερα μετά τον ύπνο;
  • Μπορείτε να επιτελέσετε τις καθημερινές σας δραστηριότητες ή δεν μπορείτε να σηκωθείτε από το κρεβάτι;
  • Το αίσθημα κόπωσης έχει παραμείνει περισσότερο απ’ όσο θα περιμένατε;
  • Παρουσιάζετε άλλα συμπτώματα που παραπέμπουν σε κάποια νόσο;

Συμπέρασμα

Κανείς δεν ξέρει τον οργανισμό σας καλύτερα από εσάς. Ξέρετε πως είστε φυσιολογικά και πως νιώθετε όταν νοσείτε. Αν οι τυπικές προσεγγίσεις για τον περιορισμό της κόπωσης δεν φέρνουν το επιθυμητό αποτέλεσμα, αν η κόπωση παραμένει για μεγάλη διάρκεια, αν έχετε συνοδά συμπτώματα ή αν γενικά νιώθετε αδιαθεσία, επικοινωνήστε με τον γιατρό σας.

Βιβλιογραφία: Harvard Health