Η θερμική εξάντληση και η θερμοπληξία είναι δύο δυνητικά σοβαρές καταστάσεις που είναι αποτέλεσμα της υπερβολικής έκθεσης σε υψηλές θερμοκρασίες. Συνήθως συμβαίνουν κατά τη διάρκεια ενός κύματος καύσωνα, αλλά μπορεί να είναι αποτέλεσμα πολύ έντονης σωματικής άσκησης.

• Κατά την θερμική εξάντληση η θερμοκρασία του σώματος ανεβαίνει σημαντικά και ξεκινά η απώλεια υγρών και αλάτων από το σώμα, γεγονός που οδηγεί στα συμπτώματα που αναφέρονται παρακάτω καθώς και ένα γενικότερο αίσθημα αδιαθεσίας.
• Στη θερμοπληξία οι ομοιοστατικοί μηχανισμοί του σώματος αδυνατούν να διατηρήσουν χαμηλή τη θερμοκρασία με αποτέλεσμα αυτή να ανεβαίνει σε επικίνδυνα επίπεδα. Όταν για το γεγονός αυτό ευθύνεται η υπερβολική έκθεση στον ήλιο, αυτό ονομάζεται ηλίαση.

Η θερμοπληξία είναι σπανιότερη, αλλά πιο επικίνδυνη για την υγεία. Μπορεί να προκαλέσει βλάβες στον εγκέφαλο, την καρδία, τους πνεύμονες, το ήπαρ και τα νεφρά και μπορεί δυνητικά να είναι απειλητική για τη ζωή.

Αν η θερμική εξάντληση δεν αντιμετωπιστεί γρήγορα μπορεί να οδηγήσει σε θερμοπληξία.

Συμπτώματα

Η θερμική εξάντληση και η θερμοπληξία μπορούν να έχουν γρήγορη εξέλιξη (μέσα σε λίγα λεπτά) ή να εμφανιστούν σταδιακά σε διάστημα ωρών ή ημερών.

Τα συμπτώματα της θερμικής εξάντλησης περιλαμβάνουν:

• Αίσθημα κόπωσης και αδυναμία
• Ίλιγγο και λιποθυμικές τάσεις
• Μείωση της αρτηριακής πίεσης
• Κεφαλαλγία
• Μυϊκές κράμπες
• Αίσθημα ασθενείας
• Έντονη εφίδρωση
• Έντονη δίψα
• Ταχυκαρδία
• Μειωμένη ούρηση με σκουρόχρωμα ούρα

Αν τα συμπτώματα αυτά δεν αντιμετωπιστούν μπορεί να εξελιχθούν σε θερμοπληξία, τα συμπτώματα της οποίας περιλαμβάνουν σύγχυση, αποπροσανατολισμό, κρίσεις και απώλεια συνείδησης.

Τι μπορείτε να κάνετε

Αν παρατηρήσετε ότι κάποιος έχει συμπτώματα θερμικής εξάντλησης, πρέπει να κάνετε τις ακόλουθες ενέργειες:

• Μεταφέρετέ τους σε ένα δροσερό μέρος – κατά προτίμηση σε ένα δωμάτιο με κλιματισμό ή τουλάχιστον σε σκιά
• Αφαιρέστε περιττά ρούχα με σκοπό όσο το δυνατόν μεγαλύτερο ποσοστό δέρματος να είναι εκτεθειμένο
• Μειώστε τη θερμοκρασία του δέρματος – χρησιμοποιείστε ό,τι έχετε διαθέσιμο γι’ αυτό το σκοπό, όπως ένα βρεγμένο σφουγγάρι ή πανί, κρύα επιθέματα γύρω από το λαιμό και τις μασχάλες ή σκεπάστε τους με μία κρύα, βρεγμένη πετσέτα
• Κάντε αέρα στο δέρμα τους όταν είναι βρεγμένο – αυτό θα βοηθήσει το νερό να εξατμιστεί, κάτι το οποίο βοηθά στην πτώση της θερμοκρασίας
• Δώστε τους υγρά – κατά προτίμηση νερό, χυμό φρούτων ή κάποιο αναψυκτικό ποτό

Μείνετε μαζί τους μέχρι να νιώσουν καλύτερα. Οι περισσότεροι άνθρωποι παρουσιάζουν βελτίωση μέσα σε περίπου 30 λεπτά.

Αν το άτομο χάσει τις αισθήσεις του, τοποθετήστε το άμεσα σε θέση ανάνηψης μέχρι να έρθει το ασθενοφόρο. Αν πάθει κρίση, απομακρύνετε τα αντικείμενα που πιθανώς να βρίσκονται γύρω του για να αποφευχθούν τραυματισμοί.

Πότε να αναζητήσετε ιατρική βοήθεια

Η σοβαρή θερμική εξάντληση και η θερμοπληξία απαιτούν άμεση θεραπεία σε νοσοκομείο.

Καλέστε το 166 αν:

• Τα συμπτώματα δεν παρουσιάσουν βελτίωση μέσα σε 30 λεπτά
• Εμφανιστούν σοβαρά συμπτώματα όπως απώλεια συνείδησης, σύγχυση και κρίσεις

Συνεχίστε τις παραπάνω ενέργειες μέχρι να φτάσει το ασθενοφόρο. Αν τα συμπτώματα βελτιωθούν με τις παραπάνω ενέργειες αλλά συνεχίζετε να ανησυχείτε γι’ αυτά επικοινωνήστε με το γιατρό σας.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

Οποιοσδήποτε μπορεί να πάθει θερμική εξάντληση ή θερμοπληξία σε ένα κύμα καύσωνα ή κατά τη διάρκεια έντονης άσκησης σε ζεστό καιρό. Ωστόσο, κάποιες ομάδες κινδυνεύουν ιδιαίτερα. Αυτές περιλαμβάνουν:

• Ηλικιωμένους
• Βρέφη και παιδιά
• Ασθενείς με χρόνιες παθήσεις όπως διαβήτη ή κάποια καρδιακή ή πνευμονική νόσο
• Ασθενείς που είναι ήδη αφυδατωμένοι (για παράδειγμα λόγω γαστρεντερίτιδας)
• Άτομα που ασκούνται έντονα για μεγάλα χρονικά διαστήματα όπως στρατιωτικοί, αθλητές, ορειβάτες και εργάτες

Οι πιθανότητες θερμικής εξάντλησης αυξάνονται αν είστε αφυδατωμένοι, αν βρίσκεστε σε χώρο με κακό εξαερισμό ή αν φοράτε εφαρμοστά, περιοριστικά ρούχα.

Κάποια φάρμακα αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης θερμικής εξάντλησης ή θερμοπληξίας όπως:

• τα διουρητικά
• τα αντισταμινικά
• οι β-αποκλειστές
• τα ανιψυχωσικά

Πώς να αποφύγετε τη θερμική εξάντληση και τη θερμοπληξία

Η θερμική εξάντληση και η θερμοπληξία μπορούν να προληφθούν με την εφαρμογή μερικών απλών οδηγιών σε περιόδους καύσωνα. Ενημερωθείτε για την πρόγνωση του καιρού για να ξέρετε πότε θα υπάρχουν επικίνδυνες θερμοκρασίες.

Αποφύγετε την έκθεση στη ζέστη

• Αποφύγετε τον ήλιο από τις 11 το πρωί μέχρι τις 3 το απόγευμα
• Αν πρέπει να βγείτε έξω, προσπαθήστε να περπατάτε υπό σκιά, χρησιμοποιήστε αντηλιακό και φορέστε ένα καπέλο
• Αποφύγετε την έντονη φυσική άσκηση
• Φορέστε ανοιχτόχρωμα, φαρδιά, βαμβακερά ρούχα

Αν πρέπει να ταξιδέψετε στο εξωτερικό σε μία χώρα με ζεστό κλίμα, προσέξτε ιδιαίτερα τις πρώτες μέρες μέχρι να συνηθίσετε τη θερμοκρασία.

Διατηρήστε τη θερμοκρασία του σώματος χαμηλή

• Πίνετε συχνά νερό και κρύα αναψυκτικά και αποφύγετε την κατανάλωση αλκοόλ, καφεΐνης και ζεστών ποτών
• Τρώτε κρύα φαγητά, ειδικά σαλάτες και φρούτα με υψηλή περιεκτικότητα σε νερό
• Κάντε ένα κρύο μπάνιο
• Ψεκάστε νερό στο δέρμα ή στα ρούχα σας ή βάλτε ένα βρεγμένο πανί στον αυχένα σας

Αν δεν ουρείτε συχνά και τα ούρα σας έχουν σκούρο χρώμα, αυτό αποτελεί σημάδι ότι έχετε αφυδάτωση και πρέπει να πίνετε περισσότερο νερό.

Μείνετε σε δροσερό χώρο

• Κλείστε τα παράθυρα και τις κουρτίνες που βλέπει ο ήλιος το πρωί, αλλά ανοίξτε τα το βράδυ που πέφτει η θερμοκρασία
• Αν υπάρχει αυτή η δυνατότητα, παραμείνετε στα πιο κρύα δωμάτια του σπιτιού ιδιαίτερα το βράδυ όταν πρέπει να κοιμηθείτε
• Χρησιμοποιήστε ανεμιστήρες
• Κλείστε τα περιττά φώτα και τις ηλεκτρικές συσκευές γιατί είναι πηγές θερμότητας
• Βάλτε τις γλάστρες μέσα στο σπίτι καθώς ψύχουν τον αέρα

Η μόνωση των τοίχων του σπιτιού σας μπορεί να βοηθήσει μακροπρόθεσμα γιατί διατηρεί τη θερμότητα μέσα στο σπίτι όταν έχει κρύο και την κρατάει έξω όταν έχει ζέστη. Το βάψιμο των εξωτερικών τοίχων του σπιτιού με ανοιχτό, ανακλαστικό χρώμα μπορεί επίσης να βοηθήσει.

Μεριμνήστε για τα αγαπημένα σας πρόσωπα

• Σιγουρευτείτε ότι τα ηλικιωμένα, ασθενή ή πολύ νεαρά άτομα της οικογένειάς σας βρίσκονται σε κατάλληλες συνθήκες
• Δεν πρέπει να αφήνετε μωρά, ηλικιωμένους ή παιδιά μόνα τους στο αυτοκίνητο
• Αν έχετε ασθενείς ή ηλικιωμένους γείτονες ή φίλους μεριμνήστε για την υγεία τους καθημερινά κατά τη διάρκεια ενός καύσωνα
• Επαγρυπνείτε και καλέστε ένα γιατρό αν κάποιος δεν νιώθει καλά ή χρειάζεται περεταίρω βοήθεια

NHS Choices

Για περισσότερη ενημέρωση για πολλά ακόμα ενδιαφέροντα θέματα: pathologia.eu

Σε άτομα που έχουν υποστεί καρδιακή προσβολή ή εγκεφαλικό επεισόδιο ή που πάσχουν από καρδιαγγειακή νόσο, είναι γνωστό ότι η λήψη χαμηλής δόσης ασπιρίνης ημερησίως μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης άλλης καρδιακής προσβολής, εγκεφαλικού επεισοδίου ή θανάτου από καρδιαγγειακές παθήσεις. Δεδομένων των γνωστών πλεονεκτημάτων της ασπιρίνης για άτομα που ήδη πάσχουν από καρδιαγγειακές παθήσεις, οι ερευνητές διερεύνησαν εάν η λήψη ασπιρίνης μπορεί να έχει προστατευτική δράση σε άτομα που δεν έχουν πάσχουν από κάποια καρδιαγγειακή νόσο. Ανακάλυψαν λοιπόν ότι η ασπιρίνη μπορεί να έχει προστατευτική δράση όχι μόνο για τις καρδιακές παθήσεις, αλλά και για κάποιες μορφές καρκίνου!

Η χρήση φαρμάκων για την πρόληψη ασθενειών ή των επιπλοκών τους (πριν εμφανιστούν), ονομάζεται “πρωτογενής πρόληψη”. Στο παρόν άρθρο θα παρετεθούν στοιχεία για την έρευνα σχετικά με τη χρήση ασπιρίνης στην πρωτογενή πρόληψη καρδιαγγειακών παθήσεων και καρκίνου και για την αντιμετώπιση των πιθανών κινδύνων από τη χρήση της. Τέλος, θα αναφερθούν οι ομάδες που μπορούν να ωφεληθούν από τη χρήση ασπιρίνης για πρωτογενή πρόληψη.

Γιατί η ασπιρίνη έχει προληπτική δράση;

Οι πιο κοινές μορφές καρδιαγγειακής νόσου ξεκινούν όταν οι λιπαρές εναποθέσεις που ονομάζονται πλάκες σχηματίζονται στα τοιχώματα των αρτηριών σε όλο το σώμα. Μία καρδιακή προσβολή ή ένα εγκεφαλικό επεισόδιο, συμβαίνει όταν μία από αυτές τις πλάκες διαλύεται και προκαλεί σχηματισμό θρόμβου αίματος. Ο θρόμβος αυτός στη συνέχεια εμποδίζει τη ροή του αίματος μέσω της αρτηρίας. Ως αποτέλεσμα, ο ιστός που αιματώνεται από την αρτηρία αυτή δεν λαμβάνει αρκετό αίμα ή οξυγόνο και καταστρέφεται ή νεκρώνεται.

Ο σχηματισμός θρόμβου μέσα σε μία από τις αρτηρίες που τροφοδοτούν τον καρδιακό μυ με αίμα (στεφανιαίες αρτηρίες), μπορεί να προκαλέσει καρδιακή προσβολή. Ομοίως, ο σχηματισμός θρόμβου μέσα σε μία από τις αρτηρίες που τροφοδοτούν τον εγκέφαλο με αίμα, μπορεί να προκαλέσει εγκεφαλικό επεισόδιο. Η ασπιρίνη έχει προληπτική δράση για την καρδιακή προσβολή και το εγκεφαλικό επεισόδιο, διότι μειώνει την πιθανότητα σχηματισμού θρόμβων αίματος στις αρτηρίες. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι άνθρωποι που έχουν ήδη υποστεί καρδιακή προσβολή ή εγκεφαλικό επεισόδιο πρέπει να παίρνουν ασπιρίνη καθημερινά. Τα άτομα που κινδυνεύουν από καρδιακή προσβολή μπορούν επίσης να επωφεληθούν από την ασπιρίνη λόγω της προληπτικής δράσης της για το σχηματισμό θρόμβων.

Για τον καρκίνο ο τρόπος που η ασπιρίνη έχει προληπτική δράση δεν είναι τόσο ξεκάθαρος. Οι ερευνητές υποψιάζονται ότι η ασπιρίνη μπορεί να επάγει την αυτοκαταστροφή των καρκινικών κυττάρων. Η ασπιρίνη μειώνει επίσης τη φλεγμονή, η οποία θεωρείται προκλητικός παράγοντας για τον καρκίνο.

Πρωτογενής πρόληψη καρδιαγγειακών παθήσεων

Εκτενείς και ιδιαίτερα ακριβείς μελέτες έδειξαν ότι σε άτομα που δεν έπασχαν από κάποια καρδιαγγειακή νόσο, η ασπιρίνη είχε τις ακόλουθες δράσεις:

• Μείωσε τον κίνδυνο καρδιακής προσβολής
• Δεν είχε σημαντική επίδραση στον κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου
• Δεν είχε σημαντική επίδραση στον κίνδυνο θανάτου από καρδιαγγειακές παθήσεις
• Αύξησε τον κίνδυνο αιμορραγίας (συχνότερα στο στομάχι)

Πρωτογενής πρόληψη του καρκίνου

Αρκετές μελέτες έχουν δείξει ότι η ασπιρίνη αποτρέπει τόσο την ανάπτυξη όσο και την εξάπλωση του καρκίνου του παχέος εντέρου και μειώνει τον κίνδυνο θανάτου από αυτόν. Υπάρχουν επίσης ενδείξεις ότι η ασπιρίνη μπορεί να προστατεύσει και από άλλες μορφές καρκίνου. Ωστόσο, τα αποτελέσματα από την προληπτική χρήση της ασπιρίνης γίνονται εμφανή μόνο μετά από διάρκεια χρήσης τουλάχιστον 5 ετών. Εδώ θα επικεντρωθούμε κυρίως στην έρευνα σχετικά με τις επιδράσεις της ασπιρίνης στον καρκίνο του παχέος εντέρου καθώς αυτός έχει αποτελέσει το αντικείμενο των περισσοτέρων ερευνών.

Καρκίνος του παχέος εντέρου – Οι μελέτες που εξέτασαν αν η ασπιρίνη θα μπορούσε να έχει προληπτική δράση για τον καρκίνο του παχέος εντέρου δεν είχαν ξεκάθαρα αποτελέσματα. Ωστόσο, αυτό μπορεί να οφείλεται στο γεγονός ότι πολλές μελέτες δεν παρακολούθησαν τους εθελοντές για χρονική διάρκεια επαρκή για να διαπιστώσουν την προληπτική της δράση. Μια ανάλυση που εξέτασε τα δεδομένα από περισσότερους από 14.000 ανθρώπους που παρακολουθήθηκαν για 18 χρόνια διαπίστωσε ότι:

• Η ασπιρίνη μείωσε τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου, αλλά μόνο μετά από 8-10 χρόνια καθημερινής χρήσης.
• Όσο μεγαλύτερη ήταν η χρονική διάρκεια που οι εθελοντές έπαιρναν ασπιρίνη καθημερινά, τόσο μεγαλύτερη ήταν η προστατευτική της δράση.

Ασπιρίνη και κίνδυνος θανάτου από καρκίνο – Τα στοιχεία από αρκετές μελέτες δείχνουν ότι η μακροχρόνια χρήση ασπιρίνης μειώνει τον κίνδυνο θανάτου από οποιοδήποτε είδος καρκίνου, πιθανώς επειδή η ασπιρίνη μπορεί να σταματήσει την εξάπλωσή του. Αυτές οι μελέτες υποδεικνύουν ότι τα οφέλη από την προληπτική χρήση της ασπιρίνης γίνονται εμφανή μόνο μετά από μακροχρόνια καθημερινή χρήση της.

Ασπιρίνη και κίνδυνος οποιουδήποτε θανάτου – Τα δεδομένα από μια συλλογή μελετών που περιλαμβάνουν περίπου 100.000 άτομα υποδεικνύουν ότι η ασπιρίνη μπορεί να οδηγήσει σε έξι λιγότερους συνολικούς θανάτους ανά 1000 άτομα που υποβάλλονται σε θεραπεία για 10 χρόνια.

Κίνδυνοι και ανεπιθύμητες ενέργειες της ασπιρίνης

Αιμορραγία – Η κύρια ανεπιθύμητη ενέργεια της ασπιρίνης είναι η εσωτερική αιμορραγία. Τις περισσότερες φορές, προκαλεί αιμορραγία στο γαστρεντερικό σωλήνα (κυρίως το στομάχι και το λεπτό έντερο) που συνήθως δεν είναι θανατηφόρα. Ωστόσο, η αιμορραγία μπορεί να συμβεί και σε άλλα σημεία του σώματος, με την εγκεφαλική αιμορραγία να είναι η πιο σοβαρή.

Ο κίνδυνος αιμορραγίας κατά τη λήψη ασπιρίνης δεν είναι ο ίδιος για όλους. Μερικοί άνθρωποι, όπως αυτοί με πεπτικά έλκη (έλκη στο στομάχι ή το λεπτό έντερο), είναι πιο επιρρεπείς σε αιμορραγία από άλλους.

Παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο ενός ατόμου να έχει γαστρεντερική αιμορραγία ενώ παίρνει ασπιρίνη περιλαμβάνουν:

• Έχει ιστορικό πεπτικών ελκών
• Είναι 65 ετών ή μεγαλύτερος
• Να λαμβάνει υψηλές δόσεις φαρμάκων που ονομάζονται μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα, όπως ναπροξένη ή ιβουπροφαίνη, που χρησιμοποιούνται συχνά για τη θεραπεία της αρθρίτιδας και άλλων αιτίων χρόνιου πόνου.
• Χρήση φαρμάκων που ονομάζονται κορτικοστεροειδή σε χάπι ή ενέσιμη μορφή
• Χρήση αντιπηκτικών φαρμάκων, όπως η βαρφαρίνη, η δαμπιγκατράνη, η απιξαμπάνη ή η ριβαροξαβάνη.

Ευαισθησία στην ασπιρίνη – Μια πολύ μικρή ομάδα ατόμων δεν μπορεί να πάρει ασπιρίνη λόγω υπερευαισθησίας στο φάρμακο. Αυτή συνήθως εκδηλώνεται με αναπνευστικά συμπτώματα, όπως ο ρινικός ερεθισμός ή το άσθμα, αλλά μπορεί επίσης να εκδηλωθεί ως κνίδωση ή πρήξιμο.

Δοσολογία

Οι ειδικοί πιστεύουν ότι τα προστατευτικά οφέλη της ασπιρίνης για τις καρδιαγγειακές παθήσεις εμφανίζονται σε δόσεις από 75 έως 100mg ημερησίως. Για την πρόληψη του καρκίνου, η βέλτιστη δόση είναι ασαφής, αλλά γνωρίζουμε ότι ο κίνδυνος αιμορραγίας ανεβαίνει καθώς αυξάνεται η δόση. Συμπερασματικά, προτείνουμε στους ανθρώπους που χρησιμοποιούν ασπιρίνη για πρωτογενή πρόληψη να παίρνουν 75 έως 100mg ημερησίως.

Σε ποιους πρέπει να χορηγείται ασπιρίνη για πρωτογενή πρόληψη;

Συνοπτικά, αρκετές μελέτες υποδεικνύουν ότι η καθημερινή χαμηλή δόση ασπιρίνης μειώνει τον κίνδυνο καρδιακής προσβολής και καρκίνου και μπορεί να μειώσει ελαφρώς τον κίνδυνο θανάτου σε άτομα που δεν έχουν ιστορικό καρδιαγγειακής νόσου ή καρκίνου. Ωστόσο, η ημερήσια ασπιρίνη αυξάνει επίσης τον κίνδυνο σοβαρής αιμορραγίας.

Η απόφαση σχετικά με το εάν πρέπει να λαμβάνετε ασπιρίνη για πρωτογενή πρόληψη μπορεί να ληφθεί μόνο από το γιατρό σας αφού εκτιμήσει όλα τα οφέλη και τους πιθανούς κινδύνους για εσάς. Μερικοί ειδικοί πιστεύουν ότι τα οφέλη της καθημερινής χαμηλής δόσης (75 έως 100 mg) ασπιρίνης για την πρωτογενή πρόληψη υπερτερούν των κινδύνων για άτομα ηλικίας 50 ετών και άνω που δεν έχουν υψηλό κίνδυνο αιμορραγίας. Αντιθέτως, οι άνθρωποι ηλικίας κάτω των 50 ετών ΔΕΝ πρέπει να παίρνουν ασπιρίνη για πρωτογενή πρόληψη.

Εάν σκέφτεστε να πάρετε ασπιρίνη για να προστατευτείτε από καρδιακές προσβολές, καρκίνο ή θάνατο, ρωτήστε το γιατρό σας τα εξής:

• Λαμβάνοντας υπόψη την ηλικία μου, τους παράγοντες κινδύνου και τη γενική κατάσταση της υγείας μου, θα πρέπει να ανησυχώ ιδιαιτέρως για τον κίνδυνο ανάπτυξης καρδιαγγειακών παθήσεων ή καρκίνου;
• Υπάρχουν κάποιοι λόγοι για τους οποίους ενδέχεται να έχω αυξημένο κίνδυνο αιμορραγίας εάν παίρνω ασπιρίνη;

Είναι σημαντικό να γνωρίζετε τις απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα, επειδή αν έχετε υψηλό κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων ή καρκίνου, αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει καθοριστικό κριτήριο για την καθημερινή χορήγηση ασπιρίνης. Ομοίως, αν διατρέχετε υψηλό κίνδυνο αιμορραγίας, αυτό αποτελεί αντένδειξη για την καθημερινή χορήγηση ασπιρίνης. Εάν έχετε ήδη υποστεί καρδιακή προσβολή ή έχετε ισχυρό οικογενειακό ιστορικό καρκίνου, η πιθανότητα ο γιατρός σας να συστήσει καθημερινή χρήση ασπιρίνης είναι αρκετά μεγάλη.

Υποθέτοντας ότι ανήκετε σε ομάδα μετρίου κινδύνου, σκεφτείτε ποια θα ήταν η απάντησή σας στις ακόλουθες ερωτήσεις:

• Πώς αισθάνεστε να παίρνετε ένα χάπι (ακόμα και μια χαμηλή δόση ασπιρίνης) κάθε μέρα για χρόνια, ίσως για όλη σας τη ζωή;
• Πόσο ανησυχείτε για τη πιθανότητα εμφάνισης καρδιαγγειακών παθήσεων ή καρκίνου;
• Πόσο ανησυχείτε για την πιθανότητα εμφάνισης αιμορραγίας ενώ παίρνετε ασπιρίνη;

Αφού σκεφτείτε τους κινδύνους και τα οφέλη από την καθημερινή χρήση ασπιρίνης στην περίπτωσή σας, συμβουλευτείτε το γιατρό σας για να αποφασίσετε αν η προληπτική της χρήση είναι κατάλληλη για εσάς.

Η μέτρια κατανάλωση αλκοόλ σχετίζεται με παθολογικά ευρήματα στον εγκέφαλο, συμπεριλαμβανομένης της ατροφίας του ιππόκαμπου, σύμφωνα με μία νέα έρευνα.

Η αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ σχετίστηκε επίσης με ταχύτερη έκπτωση των γνωστικών λειτουργιών.

“Στη μελέτη αυτή διαπιστώθηκε ότι η κατανάλωση αλκοόλ, εντός των επιτρεπτών ορίων, συνδέεται με πολλαπλές δυσμενείς διαρθρωτικές διαταραχές του εγκεφάλου και ταχύτερη έκπτωση των γνωστικών λειτουργιών. Το αλκοόλ πιθανώς να αποτελεί παράγοντα κινδύνου για τις γνωστικές διαταραχές και κατανάλωσή του πρέπει να περιοριστεί ακόμα και σε μικρότερες ηλικίες ενηλίκων”, είπαν οι ερευνητές.

Στο παρελθόν έχει τεθεί το ερώτημα αν η μέτρια κατανάλωση αλκοόλ (1 ποτήρι την ημέρα για τις γυναίκες και 2 ποτήρια για τους άντρες) έχει βλαπτική ή προστατευτική δράση στην εγκεφαλική λειτουργία. Κάποιες έρευνες υποστήριξαν ότι η μέτρια κατανάλωση αλκοόλ καθυστερεί την εμφάνιση της άνοιας, ωστόσο αυτό δεν επιβεβαιώθηκε από τα ευρήματα των απεικονίσεων του εγκεφάλου.

Στη παρούσα έρευνα, επιλέχθηκαν 550 εθελοντές και μελετήθηκε κατά πόσο η κατανάλωση αλκοόλ σχετίστηκε με έκπτωση της μνήμης ή των γνωστικών λειτουργιών σε ένα διάστημα 30 ετών. Η μέση ηλικία των συμμετεχόντων στην αρχή της έρευνας ήταν τα 43 χρόνια.

Οι εθελοντές συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια και εξετάστηκαν κλινικά κάθε 5 χρόνια κατά τη διάρκεια της μελέτης. Στο πέρας αυτής σε όλους έγινε εξέταση MRI.

Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ξεκάθαρα ότι οι εθελοντές που κατανάλωναν αλκοόλ πιο συχνά είχαν μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης ατροφίας του ιππόκαμπου (συρρίκνωση στο τμήμα του εγκεφάλου που επηρεάζει τη μνήμη – ανευρίσκεται συχνότερα σε ασθενείς με νόσο Alzheimer) σε σχέση με τους εθελοντές που δεν έπιναν.

Υπήρχε άμεση συσχέτιση μεταξύ της ποσότητας αλκοόλ που κατανάλωνε ο κάθε εθελοντής και του κινδύνου εμφάνισης ατροφίας του ιππόκαμπου.

Οι εθελοντές που κατανάλωσαν αλκοόλ σε μικρές ποσότητες (10-70ml την εβδομάδα) δεν παρουσίασαν ατροφία του ιππόκαμπου σε μικρότερα ποσοστά σε σχέση με αυτούς που δεν έπιναν καθόλου.

Η αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ σχετίστηκε ακόμη με διαταραχές στη δομή του μεσολοβίου καθώς και με ταχύτερη μείωση της λεκτικής ευχέρειας (αριθμός λέξεων που αρχίζουν με το ίδιο γράμμα που μπορεί κάποιος να σκεφτεί σε 1 λεπτό).

Από τα αποτελέσματα της έρευνας αυτής γίνεται σαφές ότι ακόμα και η μέτρια κατανάλωση αλκοόλ δεν έχει προστατευτική δράση για τη λειτουργία του εγκεφάλου. Αντιθέτως, η κατανάλωση πάνω από 140ml αλκοόλ εβδομαδιαίως μπορεί να είναι βλαπτική για τον εγκέφαλο.

Όσο αυξάνεται η κατανάλωση αλκοόλ, τόσο αυξάνεται και ο κίνδυνος για την υγεία. Η υψηλή κατανάλωση αλκοόλ σχετίζεται με δυνητικά σοβαρές διαταραχές της μνήμης και της εκτελεστικής λειτουργίας, ακόμη και με απουσία άλλων παραγόντων κινδύνου.

Η έρευνα αυτή αποδεικνύει ότι ακόμα και η κατανάλωση αλκοόλ που στο παρελθόν είχε θεωρηθεί ως μη βλαπτική ή φυσιολογική μπορεί να έχει σημαντικές επιπτώσεις στην υγεία.

BMJ