Αρχική Blog Σελίδα 394

Κυτταρίτιδα: Τι είναι και πώς την αντιμετωπίζουμε

Ο όρος “κυτταρίτιδα” στην Ελλάδα χρησιμοποιείται με λάθος τρόπο, εννοώντας την αυξημένη συγκέντρωση λίπους στους γλουτούς. Στην ιατρική ο όρος σημαίνει λοίμωξη του δέρματος και των υποκειμένων ιστών.

Τα βακτηρίδια μπορεί να εισέλθουν στο δέρμα από μία μικρή πληγή όπως για παράδειγμα ένα τσίμπημα εντόμου. Ωστόσο σε πολλές περιπτώσεις, η πύλη εισόδου δεν είναι εμφανής. Από τη στιγμή που τα βακτηρίδια έχουν εισέλθει στο δέρμα, προκαλούν ερυθρότητα και οίδημα το οποίο εξαπλώνεται γρήγορα. Η κυτταρίτιδα μπορεί να συμβεί σε οποιοδήποτε σημείο του σώματος αλλά εμφανίζεται συχνότερα στα πόδια.

Συμπτώματα και διάγνωση της κυτταρίτιδας

Η κυτταρίτιδα εκδηλώνεται με ερυθρότητα του δέρματος (ειδικά ερυθρότητα που εξαπλώνεται γρήγορα στο δέρμα), πόνο, αυξημένη θερμοκρασία του δέρματος και πυρετό. Ορισμένα στελέχη βακτηριδίων μπορεί να προκαλέσουν συσσώρευση πύου κάτω από το δέρμα (αποστήματα) ή να δημιουργήσουν φουσκάλες. Πολλά βακτηρίδια μπορεί να ευθύνονται για την εμφάνιση κυτταρίτιδας αλλά τα συχνότερα είναι ο στρεπτόκοκκος (ιδιαίτερα ο β-αιμολυτικός στρεπτόκοκκος) και ο χρυσίζων σταφυλόκοκκος.

Κάποιοι ασθενείς διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης κυτταρίτιδας, ειδικά αυτοί με χρόνιο οίδημα (λεμφοίδημα), οι παχύσαρκοι και οι διαβητικοί. Η κυτταρίτιδα μπορεί ακόμη να προκληθεί από μικροοργανισμούς που μεταδίδονται με δάγκωμα ζώου στο γλυκό ή αλμυρό νερό στη φύση.

Η κυτταρίτιδα διαγιγνώσκεται με τη φυσική εξέταση. Δεν χρειάζεται εργαστηριακός έλεγχος ή ακτινογραφία. Ωστόσο, επί σοβαρών λοιμώξεων του δέρματος, μπορεί να χρειαστεί αξονική τομογραφία ή υπέρηχος για να εντοπιστούν βαθύτερα αποστήματα.

Θεραπεία της κυτταρίτιδας

Η κυτταρίτιδα αντιμετωπίζεται με αντιβιοτικά κατά των βακτηριδίων που την προκαλούν. Τα αντιβιοτικά συνήθως χορηγούνται από το στόμα αλλά σε βαριές περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί νοσηλεία του ασθενούς προκειμένου να χορηγηθούν ενδοφλεβίως. Όταν εμφανιστεί ένα απόστημα πρέπει να παροχετεύεται άμεσα. Αν ένας ασθενής παρουσιάζει συχνά επεισόδια κυτταρίτιδας, ίσως χρειαστεί να του χορηγηθούν αντιβιοτικά για μεγάλο χρονικό διάστημα ακόμα και μηνών προκειμένου να αποτραπούν μελλοντικά επεισόδια.

Πρόληψη της κυτταρίτιδας
  • Διατηρήστε το δέρμα σας ενυδατωμένο προκειμένου να αποφευχθούν ρωγμές και σκισίματα, ειδικά στα πόδια
  • Προσπαθήστε να αποφύγετε τους τραυματισμούς
  • Οι ασθενείς με χρόνια οιδήματα πρέπει να κρατούν τα πόδια τους ανυψωμένα ή να φορούν πιεστικές κάλτσες
  • Ο γιατρός σας θα σας αποφασίσει αν χρειάζεστε αντιβιοτικά

 

JAMA 2017

Life’s Simple Seven

Ξέρετε ότι με υπάρχουν 7 εύκολα βήματα για να βελτιώσετε την καρδιακή σας λειτουργία και να μειώσετε την πιθανότητα εμφάνισης καρδιακής νόσου;

1. Ασκηθείτε

Η καθημερινή σωματική άσκηση αυξάνει το διάρκεια και την ποιότητα ζωής σας. Η μέτρια σωματική άσκηση (π.χ. γρήγορο περπάτημα) για 30 λεπτά τουλάχιστον 5 φορές την εβδομάδα μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης καρδιακών νόσων, εγκεφαλικού επεισοδίου και σακχαρώδη διαβήτη.

Τι μπορείτε να κάνετε

Ξεκινήστε μαθαίνοντας κάποια βασικά στοιχεία για τη γυμναστική. Τα παιδιά χρειάζονται 60 λεπτά σωματική άσκηση κάθε μέρα οπότε προγραμματίστε την άσκησή σας μαζί τους έτσι ώστε να εξασφαλίσετε και τη δική τους σωστή καρδιακή λειτουργία.

2. Ελέγξτε τη χοληστερίνη σας

Όταν ελέγχετε τη χοληστερίνη σας προστατεύετε τις αρτηρίες σας από φραγμούς. Η χοληστερόλη είναι μια κηρώδης ουσία που χρησιμοποιείται από το σώμα για να δημιουργήσει κυτταρικές μεμβράνες καθώς και μερικές ορμόνες. Όταν έχετε αυξημένη χοληστερίνη (LDL), αυτή συνδυάζεται με τα λευκά αιμοσφαίρια και σχηματίζει πλάκες στις φλέβες και τις αρτηρίες σας. Αυτοί οι “φραγμοί” έχουν ως αποτέλεσμα καρδιακές παθήσεις και εγκεφαλικά επεισόδια.

Τι μπορείτε να κάνετε

Δοκιμάστε αυτές τις συμβουλές για τη μείωση της χοληστερόλης με τη διατροφή και τα τρόφιμα.

3. Τρώτε καλύτερα

Τα υγιεινά φαγητά είναι το καύσιμο που χρησιμοποιεί ο οργανισμός μας για να δημιουργήσει νέα κύτταρα και να παράγει την ενέργεια που χρειαζόμαστε για να ζήσουμε με υγεία και να μπορούμε να καταπολεμήσουμε τις διάφορες ασθένειες. Αν δεν καταναλώνετε συχνά λαχανικά, φρούτα, χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά γαλακτοκομικά προϊόντα, δημητριακά ολικής αλέσεως και άπαχο κρέας συμπεριλαμβανομένων των ψαριών, το σώμα σας στερείται βασικά δομικά στοιχεία.

Τι μπορείτε να κάνετε

Για να ελέγξετε καλύτερα τις διατροφικές σας συνήθειες ακολουθήστε τις εξής συμβουλές:

  • Παρακολουθήστε τι τρώτε με ένα ημερολόγιο τροφίμων
  • Τρώτε αρκετά λαχανικά και φρούτα
  • Καταναλώστε μη επεξεργασμένα τρόφιμα ολικής αλέσεως πλούσια σε φυτικές ίνες
  • Τρώτε ψάρι δύο φορές την εβδομάδα
  • Μειώστε τα τρόφιμα με πρόσθετα σάκχαρα και κορεσμένα λίπη

4. Ελέγξτε την αρτηριακή σας πίεση

Η υψηλή αρτηριακή πίεση αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου για καρδιακές παθήσεις και εγκεφαλικά επεισόδια. Όταν διατηρείτε την αρτηριακή σας πίεση μέσα σε υγιή όρια, μειώνετε την πίεση στην καρδιά, τις αρτηρίες και τα νεφρά σας σε αποτέλεσμα να είστε πιο υγιείς.

Η υψηλή αρτηριακή πίεση, γνωστή και ως υπέρταση, σημαίνει ότι το αίμα που κυκλοφορεί στις αρτηρίες μας ρέει με υπερβολική δύναμη και ασκεί πίεση στα τοιχώματά τους προκαλώντας συχνά τραυματισμούς. Το σώμα μας στη συνέχεια επιχειρεί να επιδιορθώσει τα τραυματισμένα αυτά αγγεία με τη δημιουργία ουλώδους ιστού. Ο ουλώδης ιστός ωστόσο μπορεί να παγιδέψει λευκά αιμοσφαίρια και να δημιουργήσει “φραγμούς”, θρόμβους και να αποδυναμώσει τις αρτηρίες γενικότερα.

Τι μπορείτε να κάνετε

Για να ρυθμίσετε την αρτηριακή σας πίεση, πρέπει να:

  • Τρώτε υγιεινά και να καταναλώνετε όσο το δυνατόν λιγότερο αλάτι
  • Γυμνάζεστε συχνά για να διατηρήσετε ένα υγιές σωματικό βάρος
  • Περιορίσετε το άγχος, την κατανάλωση αλκοόλ και το κάπνισμα

5. Χάστε βάρος

Εάν έχετε πάρα πολύ λίπος – ειδικά στη μέση σας – διατρέχετε υψηλό κίνδυνο για προβλήματα υγείας όπως η υψηλή αρτηριακή πίεση, η υψηλή χοληστερόλη αίματος και ο σακχαρώδης διαβήτης. Αν είστε υπέρβαροι ή παχύσαρκοι, μπορείτε να μειώσετε τον κίνδυνο καρδιακών παθήσεων χάνοντας βάρος. Ακόμα και η απώλεια πέντε ή δέκα κιλών μπορεί να μειώσει σημαντικά την αρτηριακή σας πίεση.

Τι μπορείτε να κάνετε

Υπολογίστε τον δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ) για να προσδιορίσετε εάν χρειάζεται να χάσετε βάρος.

6. Μειώστε το σάκχαρο στο αίμα

Το μεγαλύτερο μέρος της τροφής που τρώμε μετατρέπεται σε γλυκόζη (ή σάκχαρο του αίματος) που χρησιμοποιείται από τον οργανισμό μας για την παραγωγή ενέργειας. Το σώμα μας δημιουργεί μια ορμόνη που ονομάζεται ινσουλίνη η οποία δρα σαν μέσο για να μεταφέρει την ενέργεια από το φαγητό στα κύτταρα μας. Εάν το επίπεδο σακχάρου του αίματος σε νηστεία είναι κάτω από 100, βρίσκεστε εντός των υγιών ορίων. Αν όχι, τα αποτελέσματά σας θα μπορούσαν να υποδηλώνουν διαβήτη ή προ-διαβήτη.

Παρόλο που ο διαβήτης είναι θεραπεύσιμος και μπορείτε να ζήσετε μια υγιή ζωή με αυτήν την πάθηση, ακόμα και όταν τα επίπεδα γλυκόζης είναι υπό έλεγχο αυξάνεται σημαντικά ο κίνδυνος καρδιακών παθήσεων και εγκεφαλικών επεισοδίων. Οι περισσότεροι ασθενείς με διαβήτη πεθαίνουν από κάποια καρδιακή πάθηση ή από κάποια πάθηση των αιμοφόρων αγγείων.

Τι μπορείτε να κάνετε

Οι παρακάτω συμβουλές μπορούν να σας βοηθήσουν να ρυθμίσετε το σάκχαρο του αίματος:

  • Μειώστε την κατανάλωση σακχάρων που βρίσκονται στη σόδα, τα γλυκά και τα γλυκά επιδόρπια
  • Αυξήστε τη σωματική σας δραστηριότητα
  • Πάρτε φάρμακα ή ινσουλίνη

7. Σταματήστε το κάπνισμα

Οι καπνιστές αποτελούν ομάδα υψηλού κινδύνου για την εμφάνιση καρδιαγγειακών παθήσεων. Η διακοπή του καπνίσματος είναι το καλύτερο που μπορείτε να κάνετε για την υγεία σας. Το κάπνισμα βλάπτει όλο το κυκλοφορικό σας σύστημα και αυξάνει τον κίνδυνο για στεφανιαία νόσο, αθηροσκλήρωση, ανευρύσματα και θρόμβους αίματος. Οι θρόμβοι αίματος και η αθηροσκλήρωση αυξάνουν τον κίνδυνο για καρδιακή ανακοπή, εγκεφαλικό επεισόδιο και περιφερική αρτηριακή νόσο. Το κάπνισμα μπορεί επίσης να μειώσει την “καλή” χοληστερίνη σας (HDL) και την πνευμονική σας ικανότητα, καθιστώντας πιο δύσκολη τη σωματική άσκηση που χρειάζεστε για καλύτερη υγεία.

Τι μπορείτε να κάνετε

Οποιαδήποτε ενέργεια μπορείτε να κάνετε για να σταματήσετε το κάπνισμα αξίζει τον κόπο.

 

American Heart Association

Η Ιστορία της Ζάχαρης: Ένοχη για Παχυσαρκία και Διαβήτη

Η παχυσαρκία και το μεταβολικό σύνδρομο είναι παθολογικές καταστάσεις που σχετίζονται με τη διατροφή, τη φυσική άσκηση, την κληρονομικότητα, το περιβάλλον. Σήμερα η έρευνα έχει αποδείξει ότι τα ποτά που περιέχουν ζάχαρη συμβάλλουν στην εμφάνιση του μεταβολικού συνδρόμου και των χαρακτηριστικών του (υπέρταση, αντίσταση στην ινσουλίνη, λιπώδες ήπαρ και δυσλιπιδαιμία). Το συστατικό της ζάχαρης που έχει ενοχοποιηθεί είναι η φρουκτόζη καθώς φαίνεται ότι αυτή προκαλεί αυξημένη κατανάλωση τροφής και αντιδράσεις ευχαρίστησης στον εγκέφαλο.

Ιστορικά, η ζάχαρη ως αίτιο παχυσαρκίας ενοχοποιείται από τα τέλη του 19ου αιώνα. Το 1907, ένας βρετανός γιατρός στην Ινδία (ο Sir Richard Havelock Charles), παρατήρησε ότι ο διαβήτης τύπου 2 ήταν πολύ συχνός στους εύπορους Ινδούς της Καλκούτας ενώ ήταν εξαιρετικά σπάνιος στους φτωχούς, γεγονός που απέδωσε στην αυξημένη κατανάλωση ζάχαρης (σακχαρόζης). Παρόμοιες παρατηρήσεις έγιναν και από άλλους γιατρούς της εποχής, όπως στη Νέα Υόρκη όπου ο διαβήτης τότε προσέβαλε 1 στα 10,000 άτομα. Αρκετές έρευνες της εποχής εκείνης επιβεβαίωσαν την άμεση συσχέτιση μεταξύ κατανάλωσης ζάχαρης και διαβήτη.

Στις πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα οι επιστήμονες αμφισβήτησαν τα συμπεράσματα εκείνων των ερευνών και έδωσαν απλούστερες εξηγήσεις. Ενοχοποίησαν δηλαδή την έλλειψη καθημερινής φυσικής άσκησης λόγω της τεράστιας τεχνολογικής προόδου (ανακάλυψη αυτοκινήτων και ασανσέρ), την κατανάλωσης τροφής σε πρωτοφανείς ποσότητες (ανακάλυψη του ψυγείου) μέχρι τότε και την ανακάλυψη αργότερα της ορμόνης λεπτίνης η οποία φαίνεται ότι προκαλεί κορεσμό με τη δράση της στον εγκέφαλο. Ως εκ τούτου η ζάχαρη απορρίφθηκε σαν αίτιο της παχυσαρκίας και του διαβήτη το 1930.

Τα τελευταία όμως χρόνια η φρουκτόζη αποδείχτηκε ότι λόγω των ξεχωριστών της ιδιοτήτων, ενεργοποιεί με βιολογικούς μηχανισμούς διαδικασίες που συνδέονται άμεσα με την ανάπτυξη παχυσαρκίας, διαβήτη, λιπώδους ήπατος και καρδιακών νόσων. Αυτή η διαπίστωση ενοχοποιεί ευθέως τη ζάχαρη. Άλλωστε υπάρχουν και παρατηρήσεις από την ιστορία της ανθρωπότητας που συμφωνούν μ’ αυτό.

Οι πρωτόγονοι άνθρωποι ήταν κατά κύριο λόγο κυνηγοί και τροφοσυλλέκτες, επομένως έπρεπε συχνά να αντιμετωπίζουν περιόδους έλλειψης τροφής. Το σωματικό λίπος ήταν απαραίτητο για την επιβίωσή τους. Η παχυσαρκία όμως τότε ήταν σπάνια.

Με την ανακάλυψη του ζαχαροκάλαμου στην κοιλάδα του Γάγγη το 400πΧ όλα αυτά άλλαξαν. Ένας μεγάλος Ινδός γιατρός, ο Sushruta, ήταν ο πρώτος που συνέδεσε την παχυσαρκία και το διαβήτη με την κατανάλωση ποτών που περιέχουν ζάχαρη. Στη συνέχεια το ζαχαροκάλαμο επεκτάθηκε στην Κίνα, στην Περσία και στην Αίγυπτο. Ο Μαϊμονίδης ένας γιατρός του 12ου αιώνα παρατήρησε ότι στην Ισπανία δεν υπήρχαν περιστατικά διαβήτη (η ζάχαρη δεν είχε φτάσει ακόμα εκεί) ενώ στην Αίγυπτο διαπίστωσε πάνω από 20 περιστατικά (η ζάχαρη είχε μπει στο διαιτολόγιο). Στη συνέχεια η ζάχαρη έφτασε στη Βενετία, η τιμή της όμως ήταν τόσο ακριβή που μόνο οι εύποροι και οι βασιλιάδες μπορούσαν να την προμηθευτούν. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα στις κοινωνικές ομάδες αυτές να παρουσιαστούν μεγάλα ποσοστά παχυσαρκίας. Ενδεικτικά, ένα κιλό ζάχαρη κόστιζε όσο 56 κιλά τυρί.

Η ζάχαρη παρέμεινε ακριβή μέχρι να αρχίσει να παράγεται μαζικά στην Αμερική. Μέχρι τότε η Αγγλία είχε τα μεγαλύτερα αποθέματα και τη μεγαλύτερη κατανάλωση ζάχαρης, με αποτέλεσμα δραματική αύξηση της παχυσαρκίας, του διαβήτη, της υπέρτασης και των καρδιαγγειακών παθήσεων. Το ίδιο συνέβη και στην Ολλανδία όπου η εισαγωγή ζάχαρης από την Ιάβα συνδυάστηκε με την αύξηση της παχυσαρκίας.

Τόσο στην Αγγλία όσο και στην Αμερική η μέση ετήσια κατανάλωση ζάχαρης ανά άτομο αυξήθηκε από 1,8 κιλά το 1700 σε άνω των 68 κιλών το 2000. Σ’ αυτό συνέτεινε η ανακάλυψη ότι τα σακχαρότευτλα είναι άριστη πρώτη ύλη για παραγωγή ζάχαρης. Το σιρόπι καλαμποκιού με υψηλή συγκέντρωση φρουκτόζης το οποίο μετά το 1975 χρησιμοποιείται σε μια μεγάλη ποικιλία τροφίμων προκάλεσε μια ακόμη μεγαλύτερη αύξηση της κατανάλωσης φρουκτόζης. Στη συνέχεια η ζάχαρη άρχισε να χρησιμοποιείται σε ποτά με αποτέλεσμα το 2000 τα αναψυκτικά να αποτελούν το 9% της συνολικής πηγής πρόσληψης ενέργειας στις ΗΠΑ. Φαίνεται ότι τα σακχαρούχα αναψυκτικά είναι πολύ περισσότερο βλαπτικά από τις στερεές τροφές που περιέχουν ζάχαρη.

Την τελευταία δεκαετία, η ενημέρωση για το ρόλο της ζάχαρης  στην εμφάνιση παχυσαρκίας και διαβήτη είναι αρκετά μεγάλη, επομένως γίνεται μία προσπάθεια να μειωθεί η κατανάλωσή της.

Advances in Nutrition 2017

Φωτογραφία: Suzy Hazelwood

Τρώτε πολλά φρούτα και λαχανικά! Προστατεύουν τα αγγεία σας!

Ο κίνδυνος για την περιφερική αρτηριοπάθεια, που μπορεί να προκαλέσει γάγγραινα, αυξάνεται με την ηλικία, με το κάπνισμα, το διαβήτη ή την υπέρταση. Παλαιότερες έρευνες έχουν δείξει ότι η κατανάλωση φρούτων και λαχανικών προστατεύει σε κάποιο βαθμό από τη στεφανιαία νόσο και τα εγκεφαλικά επεισόδια. Οι μελέτες για την επίδραση των φρούτων και των λαχανικών στις αρτηρίες των άνω και κάτω άκρων είναι λίγες. Οι επίσημες διατροφικές οδηγίες στις ΗΠΑ είναι δύο μερίδες φρούτων και τρεις μερίδες λαχανικών καθημερινά.

Σε πρόσφατη αμερικανική επιστημονική μελέτη περιγράφονται τα διαιτητικά δεδομένα 3,5 εκατομμυρίων ανδρών και γυναικών ηλικίας περίπου 65 ετών, από τους οποίους 234.000 περίπου είχαν περιφερική αρτηριοπάθεια. Λιγότεροι από το 30% των συμμετεχόντων στη μελέτη δήλωσαν ότι έτρωγαν τρεις μερίδες φρούτων και λαχανικών καθημερινά. Πιο συνεπείς με τις οδηγίες ήταν οι γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας της λευκής φυλής και περισσότερο ασυνεπείς ήταν οι νέοι άνδρες της μαύρης φυλής. Βρέθηκε ακόμη ότι όσοι έτρωγαν περισσότερα φρούτα και λαχανικά, έτρωγαν συχνότερα ψάρια, ξηρούς καρπούς αλλά και κόκκινο κρέας. Οι παντρεμένοι έτρωγαν πιο συχνά από τους ελεύθερους ή τους διαζευγμένους. Τα άτομα με μεγαλύτερο εισόδημα επίσης έτρωγαν περισσότερα φρούτα και λαχανικά σε σχέση με τα πιο φτωχά άτομα. Οι καπνιστές, που όπως ήταν αναμενόμενο έπασχαν περισσότερο από περιφερική αρτηριοπάθεια, κατανάλωναν λιγότερα φρούτα και λαχανικά από τους πρώην καπνιστές και ακόμη λιγότερα από εκείνους που δεν είχαν καπνίσει ποτέ.

Οι ερευνητές προσπάθησαν να εξηγήσουν με βιολογικούς μηχανισμούς την ευεργετική δράση των φρούτων και των λαχανικών στις αρτηρίες. Παλαιότερες μελέτες έδειξαν ότι ουσίες των φρούτων και των λαχανικών όπως το λυκοπένιο (στις τομάτες) και το β-καροτένιο (στα καρότα), όπως και η βιταμίνη Cελαττώνουν την περιφερική αρτηριοπάθεια ή τα συμπτώματά της, πολύ περισσότερο μάλιστα σε καπνιστές.

Οι βιολογικοί μηχανισμοί που πιθανώς εμπλέκονται στην ελάττωση της αθηροσκλήρωσης από τη διατροφή με πολλά φρούτα και λαχανικά είναι πολλοί. Σ’ αυτούς περιλαμβάνονται η αντιοξειδωτική δράση των μικροστοιχείων και η παρουσία σαλικυλικού οξέος, που έχει βρεθεί σ’ αυτές τις τροφές, η ελάττωση της αρτηριακής πίεσης, σε όσους καταναλώνουν φρούτα και λαχανικά, όπως έχει παρατηρηθεί σε διάφορες μελέτες, η απουσία λίπους και τα αυξημένα ποσά φυτικών ινών.

Τα ευρήματα αυτής της μελέτης, ότι δηλαδή στις ΗΠΑ τα φρούτα και τα λαχανικά καταναλώνονται από μικρό ποσοστό του πληθυσμού, συμφωνούν και με παλαιότερες μελέτες.

Οι ερευνητές προτείνουν να υπάρξει συστηματική εκπαίδευση στον πληθυσμό για την κατανάλωση περισσότερων φρούτων και λαχανικών, καθώς τα οφέλη είναι σημαντικά για την προστασία από την περιφερική αρτηριοπάθεια.

Νέοι γονείς με υπέρταση; Ελέγξτε τα παιδιά σας!

Συνήθως η ηλικία εμφάνισης υπέρτασης δεν καταγράφεται στο ιστορικό των ασθενών. Αυτό μάλλον πρέπει να αλλάξει.

Σε πρόσφατη μελέτη περιγράφονται αποτελέσματα παρακολούθησης 3614 γονιών και 1635 παιδιών, επί 26 χρόνια. Υπέρταση παρουσίασε το 29% των παιδιών. Βρέθηκε ότι αν οι γονείς παρουσίασαν υπέρταση νεότεροι, τότε τα παιδιά τους έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν υπέρταση κι αυτά. Για ένα γονιό με υπέρταση πριν από την ηλικία των 55 ετών, ο κίνδυνος υπέρτασης στο παιδί του ήταν 2,2 φορές μεγαλύτερος και αν και οι δύο γονείς ήταν υπερτασικοί πριν από τα 55 έτη η πιθανότητα ήταν 3,5 φορές μεγαλύτερη. Αν οι γονείς έγιναν υπερτασικοί σε μεγαλύτερη ηλικία, τα παιδιά τους έχουν τόση πιθανότητα να παρουσιάσουν υπέρταση όση και τα παιδιά μη υπερτασικών γονέων.

Βρέθηκε επίσης ότι η ηλικία εμφάνισης υπέρτασης έχει σημασία για την εμφάνιση θανατηφόρων καρδιαγγειακών επιπλοκών (εμφραγμάτων, αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων). Αν η υπέρταση εμφανιστεί σε ηλικία κάτω των 45 ετών ο κίνδυνος θανάτου από καρδιαγγειακό νόσημα είναι περισσότερο από διπλάσιος (2,2 φορές περισσότερος σε σχέση με μη υπερτασικά άτομα). Αντίθετα αν η υπέρταση εμφανιστεί σε άτομα άνω των 65 ετών ο κίνδυνος θανάτου είναι μιάμιση φορά μεγαλύτερος από τον κίνδυνο σε μη υπερτασικά άτομα.

Οι ερευνητές συμπεραίνουν ότι η ηλικία στην οποία ένα άτομο εμφανίζει υπέρταση είναι σημαντική και αυτή η πληροφορία πρέπει να καταγράφεται και να συνεκτιμάται με τους άλλους παράγοντες κινδύνου για καρδιαγγειακά νοσήματα. Καθώς φαίνεται από την έρευνα, οι νέοι με υπέρταση δεν λαμβάνουν με συνέπεια την κατάλληλη αντιυπερτασική αγωγή κι αυτό είναι επικίνδυνο. Τα μεγαλύτερα άτομα είναι περισσότερο συνεπή με την αγωγή τους.

Συνιστάται οι γονείς με υπέρταση που εκδηλώθηκε προ της ηλικίας των 55 ετών να ενημερώνουν τα παιδιά τους ώστε κι αυτά να ελέγχονται εγκαίρως και να ρυθμίζουν την αρτηριακή τους πίεση, όπως και να συμμορφώνονται και αυτά περισσότερο με τις οδηγίες για τους υπόλοιπους παράγοντες κινδύνου για καρδιαγγειακά νοσήματα (διατροφή, λήψη αλατιού, σωματική άσκηση, σακχαρώδης διαβήτης, παχυσαρκία, κάπνισμα, χοληστερίνη και τριγλυκερίδια).

BMJ 2017

Οστεοαρθρίτιδα των χεριών – Ένας διαρκής κίνδυνος

4 στους 10 ανθρώπους θα εμφανίσουν οστεοαρθρίτιδα των χεριών.

Ειδικά στις γυναίκες ο κίνδυνος είναι κοντά στο 47% ενώ για τους άντρες το αντίστοιχο ποσοστό είναι 25%. Η παχυσαρκία είναι επιβαρυντικός παράγοντας αφού αυξάνει την πιθανότητα εμφάνισης της νόσου κατά 11% και στα δύο φύλα.

Η οστεοαρθρίτιδα των χεριών μπορεί να προκαλέσει αναπηρία και προβλήματα στην καθημερινότητα.

Προηγούμενες έρευνες έχουν δείξει ότι ο κίνδυνος εμφάνισης αρθρίτιδας στο γόνατο ή στο ισχίο είναι 45% και 25% αντίστοιχα.

Στην παρούσα έρευνα, η οποία διεξήχθη από το 1999 έως το 2010, εξετάστηκε ένα δείγμα περίπου 2000 ατόμων ηλικίας άνω των 45 ετών. Τα στοιχεία συλλέχθηκαν από προσωπικές αναφορές ασθενών και με τη χρήση ακτινογραφίας.

Στην ομάδα αυτή υπολογίστηκε ότι η πιθανότητα εμφάνισης οστεοαρθρίτιδας τουλάχιστον στο ένα από τα δύο χέρια πριν την ηλικία των 85 ετών είναι ακριβώς 39.8%.

Το ποσοστό αυτό έφτασε το 47% στους παχύσαρκους εθελοντές ενώ σε αυτούς με κανονικό σωματικό βάρος το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 36%.

Αν και η οστεοαρθρίτιδα των χεριών συνήθως είναι ασυμπτωματική, σε αρκετούς ασθενείς παρουσιάζει σημαντικά συμπτώματα που δυσχεραίνουν την καθημερινή τους ζωή. Οι διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές, επίσης, είναι πολύ περιορισμένες.

Η ένταση του πόνου διαφέρει στον κάθε ασθενή και συνήθως επιδεινώνεται με την κίνηση.

Η φυσική άσκηση και ο έλεγχος του σωματικού βάρους είναι εξαιρετικά σημαντικά στην πρόληψη της οστεοαρθρίτιδας. Οι τραυματισμοί, αντιθέτως, μπορεί να αυξήσουν την πιθανότητα κάποιου να εμφανίστει τη νόσο. Η αποφυγή των τραυματισμών δεν είναι πάντα δυνατή, επομένως οι ερευνητές συνιστούν τη χρήση προστατευτικών γαντιών σε περιπτώσεις όπου χρειάζεται να καταπονηθούν τα χέρια.

Η έγκαιρη διάγνωση της οστεοαρθρίτιδας είναι εξαιρετικά σημαντική για την πρόγνωση της νόσου. Βοηθά σημαντικά στον περιορισμό των συμπτωμάτων, στη διατήρηση της λειτουργικότητας των χεριών καθώς και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής.

Arthritis Rheum 2017.

Το γιαούρτι ως παράγων υγείας

Η κατανάλωση γιαουρτιού είναι δείκτης γενικότερης υγείας

Η κατανάλωση γιαουρτιού έχει συσχετιστεί με υγιεινά διατροφικά πρότυπα και τρόπους ζωής, καλύτερη ποιότητα διατροφής και υγιέστερα μεταβολικά προφίλ. Μεταξύ των γαλακτοκομικών προϊόντων, το γιαούρτι έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον εξαιτίας της υψηλής πυκνότητας θρεπτικών συστατικών του, συμπεριλαμβανομένης της παρουσίας ασβεστίου, μαγνησίου και πρωτεϊνών, βακτηριδίων και γαλακτικού οξέος, τα οποία μπορεί να επηρεάσουν το μικροβίωμα του εντέρου. Μελέτες έχουν δείξει ότι όσοι καταναλώνουν συχνά γιαούρτι, προσλαμβάνουν όχι μόνο περισσότερες θρεπτικές ουσίες αλλά έχουν και βελτιωμένη ποιότητα διατροφής, δηλαδή μεγαλύτερη κατανάλωση φρούτων και λαχανικών, ψωμιού ολικής αλέσεως και γαλακτοκομικών προϊόντων σε σύγκριση με όσους καταναλώνουν λίγο ή καθόλου γιαούρτι. Αυτό σημαίνει καλύτερη συμμόρφωση με τις διαιτητικές οδηγίες. Σε πρόσφατες επιδημιολογικές και κλινικές μελέτες βρέθηκε ότι το γιαούρτι συμβάλλει στην καλύτερη μεταβολική υγεία λόγω των επιπτώσεών του στον έλεγχο του σωματικού βάρους, της ομοιόστασης της ενέργειας και του γλυκαιμικού ελέγχου. Επιπλέον, οι καταναλωτές γιαουρτιού έχει αποδειχθεί ότι ασκούνται περισσότερο, καπνίζουν λιγότερο, έχουν υψηλότερη εκπαίδευση και γνώση της διατροφής σε σύγκριση με εκείνους που δεν καταναλώνουν γιαούρτι. Ακόμα, διάφορες έρευνες έχουν δείξει ότι το γιαούρτι μπορεί να έχει θετικές επιδράσεις στο μικροβίωμα του εντέρου, την υγεία των οστών, την καρδιαγγειακή νόσο, τον διαβήτη τύπου 2 και τα συστατικά του μεταβολικού συνδρόμου, όπως η κοιλιακή παχυσαρκία. Η θρεπτική αξία του γιαουρτιού, οι επιπτώσεις του στη μεταβολική υγεία, ο έλεγχος της ενεργειακής ισορροπίας, του σωματικού βάρους και της γλυκαιμίας και η σχέση του με πιο υγιεινές συμπεριφορές μπορούν να χαρακτηρίσουν την κατανάλωση γιαουρτιού ως επιβεβαίωση ενός υγιεινού τρόπου ζωής.

Δεδομένης της σχετικά χαμηλής κατανάλωσης γιαουρτιού σε διάφορες χώρες, η αύξηση της πρόσληψης γιαουρτιού μπορεί να είναι ελπιδοφόρα για να βοηθήσει στην επίτευξη μεγαλύτερης επάρκειας για ορισμένα από τα θρεπτικά συστατικά και να διατηρήσει την μεταβολική ευεξία ως μέρος ενός υγιούς, ενεργειακά ισορροπημένου τρόπου διατροφής.

Βιομηχανική παραγωγή γιαουρτιού: Υγεία ή γεύση;

Το γιαούρτι θεωρείται υγιεινό φαγητό λόγω της παρουσίας ζωντανών μικροοργανισμών. Ωστόσο, η προσθήκη τεχνητών γλυκαντικών, ζάχαρης και αρωμάτων χρησιμοποιείται παγκοσμίως από τη βιομηχανία τροφίμων για τη βελτίωση της γεύσης, της ελκυστικότητας και της αποδοχής από τους καταναλωτές. Καθώς η υψηλή πρόσληψη ζάχαρης έχει συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο για την παχυσαρκία και τον διαβήτη τύπου 2, υπήρξε κάποια ανησυχία για την προσθήκη ζάχαρης στο γιαούρτι. Οι κατασκευαστές γιαουρτιού επιδιώκουν να μειώσουν την ποσότητα της ζάχαρης στο γιαούρτι αλλά η γεύση και η υγεία δεν συμβιβάζονται εύκολα πάντοτε και γι’ αυτό απαιτούνται περισσότερες προσπάθειες καθώς δεν είναι ίδια όλα τα σάκχαρα. Επιπλέον, πρόσφατες μελέτες βρήκαν ότι τα γαλακτοκομικά προϊόντα με πλήρη λιπαρά μπορούν τελικά να προσφέρουν κάποια περισσότερα οφέλη για την υγεία σε σύγκριση με τα εκείνα που έχουν λίγα ή καθόλου λιπαρά. Η επιλογή ενός γιαουρτιού με γάλα πλήρες σε λιπαρά μπορεί επίσης να μειώσει την ανάγκη για πρόσθετα σάκχαρα, καθώς το λίπος στο γιαούρτι παρέχει γεύση και αυξάνει τον κορεσμό. Συνολικά, είναι σημαντικό να τονιστεί ότι η μη υπερβολή σε λίπη ή σε σάκχαρα συμβάλλει στην υγιεινή διατροφή και ότι η εκπαίδευση στη σωστή διατροφή μπορεί να ελαττώσει την κατανάλωση ζάχαρης.

Οι μελέτες για το γιαούρτι έχουν μέλλον

Χρειάζονται πληθυσμιακές μελέτες για την ποιότητα της διατροφής και τις συμπεριφορές που σχετίζονται με τα τρόφιμα. Επιπλέον, είναι σημαντικό να εξεταστεί κατά πόσον τα οφέλη του γιαουρτιού είναι αποτέλεσμα των ανεξάρτητων αποτελεσμάτων του ή αν παίζουν κάποιο ρόλο άλλοι παράγοντες που σχετίζονται με την κατανάλωσή του, όπως βρέθηκε ότι είναι ο πιο υγιεινός τρόπος ζωής, η διακοπή του καπνίσματος ή του οινοπνεύματος και η σωματική άσκηση. Συνεπώς, οι μακροπρόθεσμες κλινικές δοκιμές πρέπει να σχεδιάζονται έτσι ώστε να παρέχουν μια πιο ρεαλιστική εκτίμηση των ευεργετικών επιδράσεων του γιαουρτιού στην υγεία ώστε να προκύψουν σαφέστερες διατροφικές συστάσεις. Υπάρχει επίσης έλλειψη μελετών που εξετάζουν διαφορετικούς τύπους γιαουρτιού όπως γιαούρτι με χαμηλά λιπαρά, με πλήρη λιπαρά, με φρούτα, Ελληνικό γιαούρτι, γιαούρτι με προβιοτικά και ζάχαρα. Καθώς πολλές μελέτες έχουν ήδη εξετάσει τις θερμίδες, ορισμένους τύπους, την ποσότητα του γιαουρτιού, το χρόνο λήψης (π.χ. ως σνακ ή ως μέρος γεύματος) και τη συχνότητα κατανάλωσης,  μελλοντικές έρευνες θα πρέπει να λάβουν επί πλέον υπόψη τη συνολική διατροφή και τη σύνθεσή της. Είναι επίσης σημαντικό να εξετασθεί μεγάλος αριθμός ατόμων με μεγάλο κίνδυνο για μεταβολικά νοσήματα όπως παχυσαρκία, διαβήτη τύπου 2 ή καρδιαγγειακή νόσο. Οι μελέτες θα πρέπει επίσης να περιλαμβάνουν παιδιά και ηλικιωμένους για να εκτιμήσουν τυχόν διαφορές στην επίδραση του γιαουρτιού στο σωματικό βάρος, το σάκχαρο και σε άλλα χαρακτηριστικά αυτών των ηλικιακών ομάδων.

European Journal of Clinical Nutrition

Ήλιος και καρκίνος του δέρματος

Η χρήση αντηλιακού μειώνει την πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου του δέρματος, χρόνιας ακτινικής βλάβης και οξέων φωτοτοξικών αντιδράσεων. Ωστόσο, αρκετά άτομα που ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου για την εμφάνιση καρκίνου του δέρματος είναι επιφυλακτικά ως προς τη χρήση αντηλιακών λόγω ελλιπούς ενημέρωσης για τις δράσεις τους. Συγκερκιμένα, φημολογείται ότι τα αντηλιακά μπορεί να προάγουν την καρκινογένεση, να δημιουργήσουν ανεπάρκεια βιταμίνης D καθώς και αρκετές ορμονικές διαταραχές.

Καθώς η επιφυλακτικότητα προς τα αντηλιακά αυξάνεται, όλο και περισσότερα άτομα στρέφονται προς εναλλακτικές μεθόδους προστασίας από την ηλιακή ακτινοβολία όπως ομπρέλες ή άλλο εξοπλισμό που προστατεύει από την υπεριώδη ακτινοβολία. Μέχρι σήμερα δεν είχε γίνει καμία έρευνα που να μπορεί να συγκρίνει την αποτελεσματικότητα των αντηλιακών σε σύγκριση με τις ομπρέλες ως προς την προστασία που προσφέρουν από την ηλιακή ακτινοβολία.

Σύνοψη της έρευνας

Οι ερευνητές σύγκριναν την προστασία που προσφέρει από τα εγκαύματα μία απλή ομπρέλα παραλίας σε σύγκριση με ένα κοινό αντηλιακό με δείκτη ηλιοπροστασίας (SPF) 100. Πραγματοποίησαν τη μελέτη αυτή σε περιβάλλον μεγάλης έκθεσης στην ηλιακή ακτινοβολία (μεσημέρι σε ηλιόλουστη παραλία του Τέξας στα μέσα Αυγούστου). Στη μελέτη συμμετείχαν 81 υγιείς ενήλικες.

Οι μισοί εθελοντές χρησιμοποίησαν μόνο ομπρέλα ενώ οι άλλοι μισοί μόνο αντηλιακό και εκτέθηκαν στην ηλιακή ακτινοβολία για 3,5 ώρες. 22-24 ώρες μετά την έκθεση εξετάστηκαν για εγκαύματα. Οι ερευνητές παρατήρησαν:

  • Τόσο οι εθελοντές που χρησιμοποίησαν ομπρέλα όσο και αυτοί που χρησιμοποίησαν αντηλιακό παρουσίασαν αρκετά εγκαύματα. Συγκεκριμένα η ομάδα που χρησιμοποίησε ομπρέλα παρουσίασε πολύ περισσότερα εγκαύματα.
  • Ερύθημα σε μία ή περισσότερες περιοχές του δέρματος αναπτύχθηκε στο 78% της ομάδας που χρησιμοποίησε ομπρέλα και στο 25% της ομάδας που χρησιμοποίησε αντηλιακό.
  • Εγκαύματα δευτέρου βαθμού εμφανίστηκαν σε 17 εθελοντές της ομάδας που χρησιμοποίησε ομπρέλα και σε 2 εθελοντές της αντίστοιχης ομάδας αντηλιακού.
Συμπεράσματα

Η έρευνα αυτή έδειξε ξεκάθαρα ότι το αντηλιακό προσφέρει καλύτερη προστασία από την ηλιακή ακτινοβολία σε σχέση με την ομπρέλα. Επιπλέον, οι ερευνητές τόνισαν ότι η χρήση ομπρέλας στην ζωή δεν είναι ιδανική, όπως ήταν στην έρευνα, επομένως η προστασία που προσφέρει είναι ακόμα λιγότερη.

Πρέπει να σημειωθεί ακόμη ότι αν και το αντηλιακό χρησιμοποιήθηκε επίσης ιδανικά, η προστασία που προσέφερε δεν ήταν τέλεια. Επειδή λοιπόν και για το αντηλιακό η χρήση του στη ζωή δεν προβλέπεται ότι θα γίνει ιδανικά, οι ερευνητές συνιστούν ότι πρέπει να χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με την ομπρέλα καθώς και ρούχα για να εξασφαλιστεί η μέγιστη προστασία από την ηλιακή ακτινοβολία.

Η έρευνα αυτή επομένως αποτελεί απόδειξη ότι η ομπρέλα δεν προσφέρει επαρκή προστασία από την ηλιακή ακτινοβολία και πρέπει πάντα να χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με αντηλιακό καθώς και άλλα διαθέσιμα μέσα ηλιοπροστασίας.

JAMA Dermatol.  2017

Η ασπιρίνη δεν προστατεύει από την άνοια

Νέα μελέτη δεν επιβεβαιώνει ότι η χαμηλή δόση ασπιρίνης έχει προληπτική δράση για την έκπτωση των γνωστικών λειτουργιών ή την άνοια. Η μελέτη δημοσιεύτηκε στις 20 Απριλίου στο Journal of the American Geriatric Society.

“Καμία κλινική μελέτη δεν δείχνει ότι η ασπιρίνη μπορεί να έχει προληπτική δράση για την έκπτωση των γνωστικών λειτουργιών ή την άνοια, αντίθετα παρατηρείται αύξηση στις ανεπιθύμητες ενέργειες του φαρμάκου – κυρίως στο γαστρεντερικό σύστημα. Η αναλογία οφέλη/ανεπιθύμητες ενέργειες δεν είναι αρκετά μεγάλη για να δικαιολογεί την προληπτική χρήση της ασπιρίνης. Από τα ως τώρα δεδομένα φαίνεται ότι η σωματική άσκηση και η υγιεινή διατροφή έχουν καλύτερη προληπτική δράση.” είπε ο συντονιστής της έρευνας.

Η ασπιρίνη χρησιμοποιείται ευρέως για την πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων λόγω της αντιθρομβωτικής της δράσης. Έχει όμως και αντιφλεγμονώδεις δράσεις καθώς στο παρελθόν έχει παρατηρηθεί ότι μειώνει τη νευροφλεγμονή και το οξειδωτικό στρες στο κεντρικό νευρικό σύστημα. Οι μηχανισμοί αυτοί εμπλέκονται στην εμφάνιση άνοιας επομένως είχε θεωρηθεί ότι η ασπιρίνη μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψή της.
Οι ερευνητές ανέτρεξαν στη βιβλιογραφία και βρήκαν συνολικά 8 έρευνες που αφορούσαν την επίπτωση της χρήσης ασπιρίνης στην εμφάνιση άνοιας και στην έκπτωση των γνωστικών λειτουργιών. Οι 5 από αυτές ήταν διαμήκεις και οι 3 ήταν τυχαιοποιημένες μελέτες.

Στις 5 διαμήκεις μελέτες συμμετείχαν συνολικά 26.159 άτομα στα οποία χορηγήθηκε ασπιρίνη σε μικρές δόσεις. Οι 3 από αυτές τις μελέτες εξέτασαν την εμφάνιση άνοιας και οι άλλες 2 την έκπτωση των γνωστικών λειτουργιών. Σε όλες τις μελέτες παρατηρήθηκε μείωση στην εμφάνιση άνοιας και την έκπτωση των γνωστικών λειτουργιών ωστόσο το ποσοστό ήταν εξαιρετικά μικρό με αποτέλεσμα να μην μπορεί να θεωρηθεί στατιστικά σημαντικό.
Στις 3 τυχαιοποιημένες μελέτες που περιλάμβαναν συνολικά 10.037 άτομα, τα αποτελέσματα ήταν παρόμοια. Η πιθανότητα εμφάνισης άνοιας ήταν σχεδόν ανεπηρέαστη, ωστόσο στο κομμάτι των γνωστικών λειτουργιών υπήρχε μικρή βελτίωση.

Από το σύνολο των μελετών μόνο 2 εξέτασαν και τις ανεπιθύμητες ενέργειες από τη χρήση της ασπιρίνης. Στον τομέα αυτό τα αποτελέσματα ήταν αδιαμφισβήτητα. Συγκεκριμένα, η ομάδα που έπαιρνε ασπιρίνη παρουσίασε διαταραχές από το γαστρεντερικό σύστημα σε ποσοστό δεκαπλάσιο σε σχέση με την ομάδα ελέγχου.

Η μέση ηλικία των συμμετεχόντων ήταν τα 65 χρόνια. Πρέπει επίσης να ληφθεί υπ’ όψη ότι οι παθολογικές βλάβες της άνοιας ξεκινούν περίπου 20 χρόνια πριν την έναρξη των συμπτωμάτων. Επομένως στις ηλικίες που εξετάστηκαν ο καιρός της πρόληψης πιθανό να είχε παρέλθει. Ακόμη, οι συμμετέχοντες δεν ρωτήθηκαν για τυχόν άλλα φάρμακα που μπορεί να έπαιρναν. Για παράδειγμα, η λήψη αντιφλεγμονωδών φαρμάκων μπορεί να επηρέαζε τα αποτελέσματα της έρευνας.

Σε αρκετές περιπτώσεις, οι ασθενείς κατανάλωναν ήδη ασπιρίνη για την πρόληψη άλλων παθήσεων, όπως για καρδιαγγειακά νοσήματα. Επομένως υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να επηρεάστηκαν τα αποτελέσματα της έρευνας από προϋπάρχουσες παθήσεις.

Το σίγουρο είναι ότι δεν μπορούν να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα από τα αποτελέσματα αυτής της μελέτης. Ωστόσο αυτή τη στιγμή είναι σε εξέλιξη μία μεγάλης κλίμακας έρευνα (η μεγαλύτερη που έχει γίνει ως τώρα για την ασπιρίνη) η οποία εξετάζει όλες τις επιπτώσεις της ασπιρίνης (αρνητικές και θετικές) σε υγιείς ανθρώπους ηλικίας 65 ετών και άνω.

J Am Geriatrics Soc