Οι αποκλειστές διαύλων ασβεστίου αποτελούν μία κατηγορία φαρμάκων που χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση της υπέρταση ή άλλων καρδιακών παθήσεων. Αυξάνουν την αιμάτωση της καρδιάς καθώς και την παροχή του οξυγόνου προς αυτή. Είναι φάρμακα που χρησιμοποιούνται ευρέως και έχουν πολύ χαμηλό κίνδυνο επιπλοκών.

Τι είναι οι Αποκλειστές Διαύλων Ασβεστίου;

Το ασβέστιο είναι απαραίτητο για τις μυϊκές συσπάσεις στο σύνολο του οργανισμού. Το μέταλλο αυτό εισέρχεται στα μυϊκά κύτταρα μέσω των διαύλων ιωδίου, μικρών πόρων στην επιφάνεια του κυττάρου. Η διαδικασία αυτή είναι απαραίτητη για τη φυσιολογική λειτουργία των κυττάρων.

Οι αποκλειστές διαύλων ασβεστίου μειώνουν την ποσότητα του ασβεστίου που εισέρχεται στα μυϊκά κύτταρα της καρδιάς και των αγγειακών τοιχωμάτων δια μέσου των διαύλων αυτών.

Με τον τρόπο αυτό, μειώνεται η πίεση τόσο στα αγγεία όσο και στην καρδιά.

Χρήσεις

Οι αποκλειστές διαύλων ασβεστίου χρησιμοποιούνται συνήθως για την αντιμετώπιση της υπέρτασης, ωστόσο μπορούν να χρησιμοποιηθούν και σε άλλες παθήσεις, όπως:

  • Το θωρακικό άλγος ή στηθάγχη
  • Η στεφανιαία νόσος
  • Η αρρυθμία
  • Η ημικρανία

Οι επιστήμονες εξερευνούν σήμερα και άλλες πιθανές χρήσεις για τους αποκλειστές διαύλων ασβεστίου. Για παράδειγμα, μέσω των επιδράσεών τους στην αρτηριακή πίεση, οι επιστήμονες πιστεύουν ότι τα φάρμακα αυτά μπορεί να μειώσουν τον κίνδυνο νόσου Alzheimer.

Ορισμένες άλλες κατηγορίες φαρμάκων έχουν παρόμοιες δράσεις με αυτές των αποκλειστών διαύλων ασβεστίου.

Β Αποκλειστές

Οι β αποκλειστές επιβραδύνουν τη δραστηριότητα της καρδίας περιορίζοντας τη δράση ορμονών του στρες, όπως η επινεφρίνη και η νορεπινεφρίνη. Τα φάρμακα αυτά είναι αποτελεσματικά στη μείωση της αρτηριακή πίεσης. Παραδείγματα β αποκλειστών είναι η ατενολόλη και η μετροπρολόλη.

Οι έρευνες έχουν διαπιστώσει ότι τόσο οι β αποκλειστές όσο και οι αποκλειστές διαύλων ασβεστίου είναι εξίσου αποτελεσματικοί στη μείωση της αρτηριακής πίεσης, γεγονός ποτα καθιστά τα φάρμακα αυτά ιδανικά για τη θεραπεία αρκετών παθήσεων που επηρεάζουν την καρδιά, όπως η στηθάγχη και η αρρυθμία.

Ωστόσο, σύμφωνα με το American Heart Association, οι αποκλειστές διαύλων ασβεστίου είναι τα φάρμακα που πρέπει να θεωρούνται πρώτης γραμμής θεραπείας για την υπέρταση, ενώ οι β αποκλειστές πρέπει να αποτελούν εναλλακτική επιλογή.

Αναστολείς του ACE

Οι αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτενσίνης είναι μία άλλη κατηγορία φαρμάκων που χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση της υπέρτασης, αλλά και για μία σειρά άλλες καρδιακές παθήσεις. Τα φάρμακα αυτά χαλαρώνουν τα αγγεία και βοηθούν έτσι την καρδιά να αντλήσει το αίμα στον οργανισμό.

Οι αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτενσίνης αποκλείουν τα ένζυμα που προκαλούν στένωση των αγγείων, γεγνός που επιτρέπει στο αίμα να κυκλοφορήσει στα αγγεία χωρίς να ασκεί πίεση σε αυτά.

Παραδείγματα φαρμάκων αυτής της κατηγορίας είναι η λισινοπρίλη, η εναλαπρίλη και η βεναζεπρίλη. Συνήθεις ανεπιθύμητες ενέργειες που σχετίζονται με τα φάρμακα αυτά είναι ο βήχας και ο ερεθισμός του δέρματος.

Συχνά, ο γιατρός μπορεί να χορηγήσει αποκλειστές διαύλων ασβεστίου σε συνδυασμό με τους αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτενσίνης.

Είδη

Υπάρχουν δύο είδη αποκλειστών διαύλων ασβεστίου, οι διϋδροπυριδίνες και οι μη-διϋδροπυριδίνες.

Διϋδροπυριδίνες

Οι διϋδροπυριδίνες στοχεύουν ένα συγκεκριμένο είδος διαύλου ασβεστίου στον οργανισμό. Προκαλούν διεύρυνση των αγγείων, γεγονός που μειώνει την αρτηριακή πίεση.

Παραδείγματα διϋδροπυριδινών είναι:

  • Η αμλοδιπίνη
  • Η φελοδιπίνη
  • Η νικαρδιπίνη
  • Η νιφεπιδίνη
  • Η νιμοπιδίνη

Σε ορισμένες περιπτώσεις τα φάρμακα αυτά μπορεί αν διευρύνουν υπερβολικά τα αγγεία, γεγονός που προκαλεί οιδήματα στα κάτω άκρα. Οι γιατροί χορηγούν συνήθως χαμηλές δόσεις για να αποφευχθεί ο παραπάνω κίνδυνος.

Ένας άλλος τρόπος πρόληψης του κινδύνου αυτού είναι η χορήγηση αποκλειστών διαύλων ασβεστίου παρατεταμένης αποδέσμευσης. Ο οργανισμός απορροφά το φάρμακο αυτό σε μεγαλύτερο χρόνο, γεγονός που δεν επιτρέπει στα αγγεία να διευρυνθούν υπερβολικά.

Μη-Διϋδροπυριδίνες

Οι μη-διϋδροπυριδίνες διευρύνουν τα αγγεία με τον ίδιο τρόπο με τις διϋδροπυριδίνες. Ωστόσο, έχουν και άλλες επιδράσεις στην καρδιά που βοηθούν στη ρύθμιση της ταχυκαρδίας.

Σήμερα, υπάρχουν μόνο δύο φάρμακα αυτής της κατηγορίας, η βεραπαμίλη και η διλτιαζέμη.

Η βεραπαμίλη στοχεύει ειδικά το μυοκάρδιο. Οι γιατροί χρησιμοποιούν το φάρμακο αυτό για τον περιορισμό της στηθάγχης καθώς χαλαρώνει τα αγγεία και μειώνει την ποσότητα του οξυγόνου που χρειάζεται η καρδιά.

Η βεραπαμίλη έχει επίσης χρησιμότητα στην επιβράδυνση της επικίνδυνης ταχυκαρδίας, όπως για παράδειγμα η υπερκοιλιακή ταχυκαρδία.

Η διλτιαζέμη είναι ένα φάρμακο για τη ρύθμιση της καρδιακής αρρυθμίας και τη μείωση της αρτηριακής πίεσης. Συγκριτικά με τη βεραπαμίλη, επηρεάζει λιγότερο τον καρδιακό ρυθμό.

Ανεπιθύμητες Ενέργειες και Κίνδυνοι

Κοινές ανεπιθύμητες ενέργειες που σχετίζονται με τους αποκλειστές διαύλων ασβεστίου περιαλμβάνουν:

  • Αίσθημα κόπωσης
  • Αίσθημα καύσου
  • Ερυθρότητα στο πρόσωπο
  • Οίδημα στην κοιλιακή χώρα, τους αστραγάλους ή τα πόδια

Σπανιότερες ανεπιθύμητες ενέργειες περιλαμβάνουν:

  • Δυσκοιλιότητα
  • Ίλιγγο
  • Ταχυκαρδία ή βραδυκαρδία
  • Μούδιασμα στα χέρια και στα πόδια
  • Δύσπνοια
  • Συριγμό
  • Στομαχικές ενοχλήσεις
  • Δυσκολία στην κατάποση
  • Βήχα
  • Αιμορραγία από τα ούλα
  • Κεφαλαλγίες
  • Λιποθυμία
  • Πυρετός
  • Ίκτερος
  • Εξανθήματα

Αν παρουσιάσετε οποιαδήποτε από τις παραπάνω επιπλοκές επικοινωνήστε με τον γιατρό σας. Σε περίπτωση που οι ανεπιθύμητες ενέργειες είναι πολύ σοβαρές, θα αλλάξει το φάρμακο ή θα προσαρμόσει τη δόση του.