Η ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι ένα αυτοάνοσο νόσημα που επηρεάζει τις αρθρώσεις, προκαλώντας άλγος και μείωση της λειτουργικότητας. Αν και αυτή τη στιγμή υπάρχουν διάφορα φάρμακα που χορηγούνται για τον περιορισμό των συμπτωμάτων της νόσου, δεν υπάρχει οριστική θεραπεία γι’ αυτή.

Σύμφωνα με μία νέα έρευνα που δημοσιεύτηκε πριν από λίγες ημέρες, ωστόσο, αυτή τη στιγμή εξετάζεται ένα εμβόλιο το οποίο θα μπορεί να αποτρέψει την εμφάνιση της νόσου.

Η έρευνα δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Proceedings of the National Academy of Sciences και έχει επικεντρωθεί σε μία συγκεκριμένη πρωτεΐνη και τη σύνδεσή της με τον κίνδυνο εμφάνισης ρευματοειδούς αρθρίτιδας.

Τι είναι η Ρευματοειδής Αρθρίτιδα;

Ο όρος αρθρίτιδα αναφέρεται στη φλεγμονή των αρθρώσεων και περιγράφει ένα μεγάλο εύρος παθήσεων που επηρεάζουν τις αρθρώσεις.

Η ρευματοειδής αρθρίτιδα, όπως προαναφέρθηκε, είναι ένα αυτοάνοσο νόσημα. Αυτό σημαίνει ότι το ανοσοποιητικό σύστημα στοχεύει (λανθασμένα) συγκεκριμένους υγιείς ιστούς του οργανισμού. Στους ασθενείς με ρευματοειδή αρθρίτιδα, το γεγονός αυτό προκαλεί φλεγμονή και βλάβες στις αρθρώσεις με αποτέλεσμα να εμφανίζεται χρόνιο άλγος.

Η αρθραλγία, το οίδημα και η δυσκαμψία τους ασθενείς παραμένουν συνήθως για 6 εβδομάδες ή περισσότερο. Η ρευματοειδής αρθρίτιδα ξεκινά τυπικά από τις μικρότερες αρθρώσεις, όπως για παράδειγμα αυτές των χεριών ή του καρπού. Μπορεί να εμφανιστεί μονόπλευρα ή αμφοτερόπλευρα.

Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει οριστική θεραπεία για τη νόσο, επομένως οι περισσότερες θεραπείες έχουν ως στόχο τον περιορισμό του άλγους.

Καθώς οι περισσότεροι ασθενείς αντιλαμβάνονται διαφορετικά το άλγος, οι αγωγές που χορηγούνται είναι εξατομικευμένες και δεν υπάρχει ένα συγκεκριμένο φάρμακο που είναι εξίσου αποτελεσματικό σε όλους τους ασθενείς.

Άλλες προσεγγίσεις που χορηγούνται από τους γιατρούς για την αντιμετώπιση της ρευματοειδούς αρθρίτιδας (εκτός των φαρμάκων) είναι η φυσική άσκηση, η διατήρηση του σωματικού βάρους σε φυσιολογικά επίπεδα και η αποφυγή των τραυματισμών στις αρθρώσεις (όσο αυτό είναι δυνατό).

Εμβόλιο για τη Ρευματοειδή Αρθρίτιδα

Οι συγγραφείς της παρούσας μελέτης επικεντρώθηκαν σε μία συγκεκριμένη πρωτεΐνη, την 14-3-3 ζήτα, και το ρόλο της στη ρευματοειδή αρθρίτιδα.

Η αρχική τους θεωρία ήταν ότι η πρωτεΐνη συμβάλλει στην εμφάνιση της νόσου. Ωστόσο, παρατήρησαν ότι όταν αφαιρέσουν τη συγκεκριμένη πρωτεΐνη από το γονιδίωμα πειραματοζώων (ποντικών), η αρθρίτιδα επιδεινώνεται.

Όπως εξήγησε η επικεφαλής της έρευνας, Dr Rita Chakravati, η πρωτεΐνη αυτή δρα ως αντιγόνο, δηλαδή ενεργοποιεί το ανοσοποιητικό σύστημα. Όταν η επιστημονική ομάδα παρατήρησε ότι η πρωτεΐνη παίζει ρόλο αντιγόνου, υπέθεσε ότι θα έχει αρνητικό ρόλο στην πορεία της νόσου.

Προκειμένου να εξετάσουν το ρόλο της πρωτεΐνης 14-3-3 ζήτα στην εμφάνιση της ρευματοειδούς αρθρίτιδας, οι επιστήμονες δημιούργησαν δύο ομάδες ποντικών. Στην πρώτη ομάδα απενεργοποίησαν την πρωτεΐνη, ενώ στη δεύτερη ομάδα η έκφραση της πρωτεΐνης συνεχίστηκε κανονικά.

Στα ποντίκια που η πρωτεΐνη είχε απενεργοποιηθεί, οι επιστήμονες παρατήρησαν σοβαρά συμπτώματα ρευματοειδούς αρθρίτιδας και μείωση του σωματικού βάρους.

Στην ίδια ομάδα, οι επιστήμονες παρατήρησαν τρεις φάσεις στην εμφάνιση της αρθρίτιδας. Στην πρώτη φάση τα ποντίκια δεν είχαν κανένα σύμπτωμα, στη δεύτερη παρουσίασαν σοβαρή φλεγμονή στις αρθρώσεις, ενώ στην τρίτη η φλεγμονή άρχισε να υποχωρεί.

Οι επιστήμονες ακολούθως εξέτασαν αν η χορήγηση αντισωμάτων για την πρωτεΐνη 14-3-3 ζήτα μετά την εμφάνιση της αρθρίτιδας μπορεί να προσφέρει οφέλη για την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων. Όπως παρατήρησαν, η θεραπεία αυτή δεν ήταν αποτελεσματική.

Στη συνέχεια δοκίμασαν αν ο εμβολιασμός με την πρωτεΐνη 14-3-3 πριν την εμφάνιση των συμπτωμάτων της ρευματοειδούς αρθρίτιδας μπορεί να προστατεύσει από τη νόσο. Συγκεκριμένα, οι επιστήμονες εμβολίασαν τα ποντίκια 1 ημέρα μετά την πρόκληση της ρευματοειδούς αρθρίτιδας, δηλαδή κατά τη διάρκεια της πρώτης φάσης (ασυμπτωματικής). 1 εβδομάδα αργότερα χορήγησαν και ενισχυτική δόση στα ποντίκια.

Όπως παρατήρησαν, η χορήγηση του εμβολίου με την πρωτεΐνη 14-3-3 ζήτα περιόρισε τη φλεγμονή των αρθρώσεων, αλλά και τη σοβαρότητα της αρθρίτιδας, ενώ βοήθησε να διατηρηθεί και η υγεία των οστών.

Σύμφωνα με τους επιστήμονες της μελέτης, αυτή είναι η πρώτη φορά που βλέπουμε ότι η ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι δυνατό να προληφθεί.

Το Μέλλον της Έρευνας

Αν και η έρευνα αυτή έγινε σε πειραματόζωα, αποτελεί ένα καλό πρώτο βήμα για την ανάπτυξη θεραπειών και εμβολίων για τη ρευματοειδή αρθρίτιδα.

Το πρώτο ερώτημα που τίθεται, όπως αναφέρουν οι συγγραφείς, είναι αν αυτή η προσέγγιση μπορεί να αποτρέψει την εμφάνιση της ρευματοειδούς αρθρίτιδας και στον άνθρωπο.

Επιπλέον, θα πρέπει να κατανοήσουμε ποιος ακριβώς είναι ο ρόλος της πρωτεΐνης 14-3-3 ζήτα στην εμφάνιση της νόσου και την πορεία των συμπτωμάτων.

Αν καταφέρουμε να επιτύχουμε τον παραπάνω στόχο, τότε θα μπορούμε ίσως να χρησιμοποιήσουμε αντίστοιχους μηχανισμούς για να προλάβουμε την εμφάνιση και άλλων αυτοάνοσων νοσημάτων, όπως η πολλαπλή σκλήρυνση.