Νέα μελέτη δεν επιβεβαιώνει ότι η χαμηλή δόση ασπιρίνης έχει προληπτική δράση για την έκπτωση των γνωστικών λειτουργιών ή την άνοια. Η μελέτη δημοσιεύτηκε στις 20 Απριλίου στο Journal of the American Geriatric Society.

«Καμία κλινική μελέτη δεν δείχνει ότι η ασπιρίνη μπορεί να έχει προληπτική δράση για την έκπτωση των γνωστικών λειτουργιών ή την άνοια, αντίθετα παρατηρείται αύξηση στις ανεπιθύμητες ενέργειες του φαρμάκου – κυρίως στο γαστρεντερικό σύστημα. Η αναλογία οφέλη/ανεπιθύμητες ενέργειες δεν είναι αρκετά μεγάλη για να δικαιολογεί την προληπτική χρήση της ασπιρίνης. Από τα ως τώρα δεδομένα φαίνεται ότι η σωματική άσκηση και η υγιεινή διατροφή έχουν καλύτερη προληπτική δράση.» είπε ο συντονιστής της έρευνας.

Η ασπιρίνη χρησιμοποιείται ευρέως για την πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων λόγω της αντιθρομβωτικής της δράσης. Έχει όμως και αντιφλεγμονώδεις δράσεις καθώς στο παρελθόν έχει παρατηρηθεί ότι μειώνει τη νευροφλεγμονή και το οξειδωτικό στρες στο κεντρικό νευρικό σύστημα. Οι μηχανισμοί αυτοί εμπλέκονται στην εμφάνιση άνοιας επομένως είχε θεωρηθεί ότι η ασπιρίνη μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψή της.
Οι ερευνητές ανέτρεξαν στη βιβλιογραφία και βρήκαν συνολικά 8 έρευνες που αφορούσαν την επίπτωση της χρήσης ασπιρίνης στην εμφάνιση άνοιας και στην έκπτωση των γνωστικών λειτουργιών. Οι 5 από αυτές ήταν διαμήκεις και οι 3 ήταν τυχαιοποιημένες μελέτες.

Στις 5 διαμήκεις μελέτες συμμετείχαν συνολικά 26.159 άτομα στα οποία χορηγήθηκε ασπιρίνη σε μικρές δόσεις. Οι 3 από αυτές τις μελέτες εξέτασαν την εμφάνιση άνοιας και οι άλλες 2 την έκπτωση των γνωστικών λειτουργιών. Σε όλες τις μελέτες παρατηρήθηκε μείωση στην εμφάνιση άνοιας και την έκπτωση των γνωστικών λειτουργιών ωστόσο το ποσοστό ήταν εξαιρετικά μικρό με αποτέλεσμα να μην μπορεί να θεωρηθεί στατιστικά σημαντικό.
Στις 3 τυχαιοποιημένες μελέτες που περιλάμβαναν συνολικά 10.037 άτομα, τα αποτελέσματα ήταν παρόμοια. Η πιθανότητα εμφάνισης άνοιας ήταν σχεδόν ανεπηρέαστη, ωστόσο στο κομμάτι των γνωστικών λειτουργιών υπήρχε μικρή βελτίωση.

Από το σύνολο των μελετών μόνο 2 εξέτασαν και τις ανεπιθύμητες ενέργειες από τη χρήση της ασπιρίνης. Στον τομέα αυτό τα αποτελέσματα ήταν αδιαμφισβήτητα. Συγκεκριμένα, η ομάδα που έπαιρνε ασπιρίνη παρουσίασε διαταραχές από το γαστρεντερικό σύστημα σε ποσοστό δεκαπλάσιο σε σχέση με την ομάδα ελέγχου.

Η μέση ηλικία των συμμετεχόντων ήταν τα 65 χρόνια. Πρέπει επίσης να ληφθεί υπ’ όψη ότι οι παθολογικές βλάβες της άνοιας ξεκινούν περίπου 20 χρόνια πριν την έναρξη των συμπτωμάτων. Επομένως στις ηλικίες που εξετάστηκαν ο καιρός της πρόληψης πιθανό να είχε παρέλθει. Ακόμη, οι συμμετέχοντες δεν ρωτήθηκαν για τυχόν άλλα φάρμακα που μπορεί να έπαιρναν. Για παράδειγμα, η λήψη αντιφλεγμονωδών φαρμάκων μπορεί να επηρέαζε τα αποτελέσματα της έρευνας.

Σε αρκετές περιπτώσεις, οι ασθενείς κατανάλωναν ήδη ασπιρίνη για την πρόληψη άλλων παθήσεων, όπως για καρδιαγγειακά νοσήματα. Επομένως υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να επηρεάστηκαν τα αποτελέσματα της έρευνας από προϋπάρχουσες παθήσεις.

Το σίγουρο είναι ότι δεν μπορούν να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα από τα αποτελέσματα αυτής της μελέτης. Ωστόσο αυτή τη στιγμή είναι σε εξέλιξη μία μεγάλης κλίμακας έρευνα (η μεγαλύτερη που έχει γίνει ως τώρα για την ασπιρίνη) η οποία εξετάζει όλες τις επιπτώσεις της ασπιρίνης (αρνητικές και θετικές) σε υγιείς ανθρώπους ηλικίας 65 ετών και άνω.

J Am Geriatrics Soc