Το κάπνισμα αποτελεί την κύρια αιτία θανάτου από παράγοντες που μπορούν να προληφθούν παγκοσμίως. Συγκεκριμένα ενοχποιείται για 1 στους 5 θανάτους ετησίως.

Οι ερευνητές και οι επαγγελματίες υγείας γνωρίζουν ότι το κάπνισμα επιβαρύνει την λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος και την άμυνα του οργανισμού ενάντια στις λοιμώξεις. Ωστόσο, οι γνώσεις μας σχετικά με τις επιδράσεις του τσιγάρου στα μικρόβια της ρινοφαρυγγικής κοιλότητας είναι πολύ περιορισμένες.

Μία νέα έρευνα, θέλοντας να εξερευνήσει περισσότερο την παραπάνω σύνδεση, εξέτασε τις επιδράσεις του καπνίσματος στα βακτήρια Staphylococcus aureus (S. aureus).

Ο Μάισεμ Λααμπέι από το Τμήμα Βιολογίας και Βιοχημείας του Πανεπιστημίου του Μπαθ στο Ηνωμένο Βασίλειο ήταν ο επικεφαλής της έρευνας, η οποία δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Scientific Reports.

Η Επιλογή του S. aureus και του MRSA

Ο Δρ Λααμπέι εξήγησε γιατί αποφάσισε να εξετάσει το συγκεκριμένο παθογόνο λέγοντας ότι, «θελήσαμε να μελετήσουμε το S. Aureus καθώς είναι ιδιαίτερα κοινό μικρόβιο στον άνθρωπο και μπορεί να προκαλέσει αρκετές νόσους, επομένως θέλαμε να δούμε τι συμβαίνει κατά την έκθεσή του στον καπνό του τσιγάρου».

Το μικρόβιο S. aureus βρίσκεται στο ρινικό μικροβίωμα του 30-60% του πληθυσμού.Το παθογόνο μπορεί να προκαλέσει διάφορες λοιμώξεις από ήπιες έως πολύ σοβαρές, όπως η πνευμονία και η ενδοκαρδίτιδα.

Τα ανθεκτικά στελέχη του S. aureus ενοχοποιούνται για ένα μεγάλο ποσοστό της παγκόσμιας κρίσης που έχει να κάνει με την ανθεκτικότητα στα αντιβιοτικά. Ιδιαίτερα το ανθεκτικό στη μεθικιλλίνη S. aureus (MRSA) προκαλεί σχεδόν 94.360 λοιμώξεις μόνο στις ΗΠΑ με 18.650 ασθενείς να καταλήγουν.

Το MRSA είναι ένα «κλωνικό παθογόνο», όπως εξήγησαν οι ερευνητές, και αρκετές έρευνες έχουν απομονώσει μερικούς «επικρατείς κλώνους που ευθύνονται για την πλειοψηφία των λοιμώξεων από το MRSA».

Στη νέα του έρευνα, ο Λααμπέι και οι συνεργάτες του εξέτασαν 6 από τα πλέον κοινά στελέχη κλώνων του MRSA, τα οποία επιλέθηκαν με βάση την κλινική τους σημασία και τη γενετική τους ποικιλομορφία.

Πώς Επηρεάζεται το MRSA από το Κάπνισμα;

Οι ερευνητές παρατήρησαν ότι όλα τα στελέχη δεν αντιδρούν με τον ίδιο τρόπο στον καπνό του τσιγάρου, ωστόσο κάποια από αυτά έγιναν πιο ανθεκτικά στη ριφαμπικίνη, πιο επιθετικά και συνέθεσαν περισσότερες βιοταινίες.

«Περιμέναμε ότι θα υπάρχουν κάποιες επιδράσεις αλλά δεν περιμέναμε ότι ο καπνός θα επηρεάσει την ανθεκτικότητα σε τόσο μεγάλο βαθμό», είπε ο Λααμπέι.

Οι ερευνητές απέδωσαν τα ευρήματά τους στην εμφάνιση των SCVs (small colony variants), ενός μικρού υποπληθυσμού βακτηρίων τα οποία προσαρμόζονται ευκολότερα σε αντίξοες συνθήκες γεγονός που καθιστά δυσκολότερη την αντιμετώπισή τους.

Προηγούμενες έρευνες είχαν συνδέσει τα SCVs με χρόνιες λοιμώξεις που αποδίδονται στο κάπνισμα, εξήγησαν οι ερευνητές.

Στη νέα τους έρευνα, οι συγγραφείς παρατήρησαν μέσω ανάλυσης των μεταλλάξεων ότι ο καπνός προκαλεί εμφάνισης των SCVs μέσω της δράσης του στο σύστημα επιδιόρθωσης του DNA.

Με άλλα λόγια, ο καπνός του τσιγάρου επηρεάζει τα μικρόβια S. aureus επιταχύνοντας τις μεταλλάξεις του DNA, γεγονός που οδηγεί σε εμφάνισης των SCVs.

«Τα SCVs είναι ιδιαίτερα λοιμώδη, προσκολλώνται ισχυρά και είναι δύσκολο να απομακρυνθούν», είπε ο Λααμπέι. «Μπορεί να παραμείνουν στον οργανισμό για μεγάλη χρονική διάρκεια και να προκαλέσουν χρόνιες λοιμώξεις».

«Ελπίζουμε ότι η έρευνά μας θα προσφέρει έναν ακόμα λόγο στους ασθενείς να σταματήσουν το κάπνισμα», πρόσθεσε ο ίδιος.

«Γνωρίζουμε ότι οι συνθήκες του εργαστηρίου διαφέρουν από αυτές της καθημερινότητας, ωστόσο είναι λογικό να υποθέσουμε, με βάση την έρευνά μας αλλά και άλλες έρευνες, ότι οι καταστάσεις που προκαλούνται από το κάπνισμα οδηγούν σε ταχύτερη προσαρμογή των μικροβιακών κυττάρων στις αντίξοες συνθήκες, γεγονός που αυξάνει τη λοιμογόνο δράση τους και την πιθανότητα λοίμωξης», κατέληξε ο Λααμπέι.