Τι είναι η ανοσία της αγέλης;

Η ανοσία της αγέλης (ή ανοσία της κοινότητας) συμβαίνει όταν ένα μεγάλο ποσοστό της κοινότητας έχει αναπτύξει ανοσία για μία νόσο (μέσω εμβολιασμού ή/και προηγούμενης νόσησης), με αποτέλεσμα να μειώνεται σημαντικά η πιθανότητα μετάδοσής της μεταξύ των ατόμων της κοινότητας. Ακόμα και τα άτομα που δεν έχουν εμβολιαστεί (όπως τα βρέφη και οι ανοσοκατεσταλμένοι ασθενείς) απολαμβάνουν κάποιο βαθμό προστασίας από τη νόσο, καθώς αυτή δεν μπορεί να μεταδοθεί εύκολα στα μέλη της κοινότητας.

Τα εμβόλια προστατεύουν από πολλές επικίνδυνες και δυνητικά θανατηφόρες νόσους. Τα τελευταία χρόνια, η ευλογιά και η πολιομυελίτιδα έχουν σχεδόν εξαλειφθεί στην Ελλάδα λόγω των εμβολιασμών. Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένες ομάδες ατόμων που δεν είναι δυνατό να εμβολιαστούν και επομένως είναι ευάλωτες σε διάφορες παθήσεις, όπως τα παιδιά, οι έγκυες και οι ανοσοκατεσταλμένοι ασθενείς (για παράδειγμα αυτοί που λαμβάνουν χημειοθεραπεία ή έχουν κάνει μεταμόσχευση οργάνου). Τα παιδιά μπορούν να κάνουν το εμβόλιο για τον κοκκύτη στην ηλικία των 2 μηνών και το εμβόλιο της ιλαράς στην ηλικία του ενός έτους, γεγονός που τα καθιστά ευάλωτα στις νόσους αυτές πριν τον εμβολιασμό.

Η ανοσία της αγέλης μπορεί να προστατεύσει τα πιο ευάλωτα μέλη του πληθυσμού. Αν ένας επαρκής αριθμός ασθενών έχει εμβολιαστεί για μία επικίνδυνη νόσο, αυτοί που είναι περισσότεροι ευάλωτοι και δεν μπορούν να εμβολιαστούν, είναι επίσης προστατευμένοι καθώς ο παθογόνος μικροοργανισμός δεν μπορεί να φτάσει σε αυτούς.

Γιατί υπάρχουν ακόμα επιδημίες νόσων για τις οποίες υπάρχουν εμβόλια;

Το 2000 ανακοινώθηκε ότι η ιλαρά είχε εξαλειφθεί στις ΗΠΑ. Ωστόσο το 2014, αναφέρθηκαν 668 περιστατικά της νόσου. Η νόσος μπορεί να εμφανιστεί όταν άτομα μολυσμένα με τον ιό εισέρχονται στη χώρα. Με τον τρόπο αυτό οι φορείς του ιού έρχονται σε επαφή με υγιή άτομα τα οποία εκτίθενται στη νόσο. Υπάρχουν διάφοροι λόγοι για τους οποίους κάποιος μπορεί να μην έχει ανοσία σε μία νόσο. Η προστασία που προσφέρουν τα εμβόλια για ορισμένες παθήσεις «φθίνει» μετά από κάποιο χρόνο. Κάποια άτομα, επίσης, δεν κάνουν όλες τις συνιστώμενες δόσεις ενός εμβολίου. Για παράδειγμα το εμβόλιο MMR (Ιλαρά, Ερυθρά, Παρωτίτιδα) χρειάζεται δύο δόσεις προκειμένου να προσφέρει επαρκή προστασία. Ορισμένα άτομα έχουν κάνει μόνο τη μία δόση και πιστεύουν λανθασμένα ότι έχουν ανοσία. Άλλα άτομα απορρίπτουν τα εμβόλια για θρησκευτικούς λόγους, φοβούνται τις παρενέργειες των εμβολίων ή είναι σκεπτικοί σχετικά με τα οφέλη που προσφέρουν.

Πότε δεν λειτουργεί η ανοσία της αγέλης;

Ένα από τα αρνητικά σχετικά με την ανοσία της αγέλης είναι ότι οι άνθρωποι που έχουν τις ίδιες αντιλήψεις για τον εμβολιασμό, συνήθως ζουν στην ίδια γειτονιά και πηγαίνουν στο ίδιο σχολείο ή την ίδια εκκλησία, επομένως μεγάλες ομάδες ατόμων που πιθανώς δεν έχουν εμβολιαστεί βρίσκονται συχνά στον ίδιο χώρο. Όταν το ποσοστό των εμβολιασμένων ατόμων σε ένα πληθυσμό πέσει κάτω από το όριο για την ανοσία της αγέλης, ένα λοιμώδες νόσημα μπορεί να εξαπλωθεί πολύ γρήγορα στην κοινότητα.

Τι μπορείτε να κάνετε;

Μιλήστε στον γιατρό σας. Ρωτήστε τον σχετικά με τον εμβολιασμό καθώς και αν εσείς και τα μέλη της οικογενείας σας έχετε κάνει όλα τα απαραίτητα εμβόλια. Η συμμόρφωση με το πρόγραμμα εμβολιασμών βοηθά όχι μόνο εσάς και την οικογένειά σας, αλλά όλη την κοινότητα.

Βιβλιογραφία: APIC