Η ηπατίτιδα C είναι μία μεταδοτική λοίμωξη του ήπατος. Εμφανίζεται μετά από μόλυνση με τον ιό της ηπατίτιδας C (HCV), ο οποίος μεταδίδεται κυρίως μέσω επαφής με το αίμα ενός φορέα. Η ηπατίτιδα C μπορεί να είναι οξεία ή χρόνια.

Η οξεία ηπατίτιδα C εμφανίζεται μέσα σε ένα διάστημα 6 μηνών από τη μόλυνση με τον ιό και συνήθως έχει μικρή διάρκεια. Στις περισσότερες περιπτώσεις μεταπίπτει σε χρόνια λοίμωξη.

Η χρόνια ηπατίτιδα C είναι η χρόνια νόσος που είναι αποτέλεσμα της παραμονής του ιού στο σώμα για μεγάλη διάρκεια. Η λοίμωξη παραμένει εφ’ όρου ζωής και μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρά προβλήματα του ήπατος, όπως κίρρωση και καρκίνο του ήπατος.

Πώς μεταδίδεται η ηπατίτιδα C;

Η ηπατίτιδα C συνήθως μεταδίδεται με το αίμα. Σήμερα, ο πιο συχνός τρόπος μετάδοσης της ηπατίτιδας C είναι μέσω της κοινής χρήσης συρίγγων για την ενδοφλέβια έγχυση ναρκωτικών ουσιών. Πριν το 1990, είχαν αναφερθεί περιστατικά μετάδοσης της ηπατίτιδας C από μεταγγίσεις αίματος και μεταμοσχεύσεις οργάνων. Αυτό, ωστόσο δεν συμβαίνει πια σήμερα καθώς ο έλεγχος του αίματος και των οργάνων προς μεταμόσχευση είναι ιδιαιτέρως ενδελεχής.

Η μετάδοση της ηπατίτιδας C γίνεται συνήθως με έναν από τους παρακάτω τρόπους:

  • Με την κοινή χρήση συρίγγων, βελόνων και άλλου εξοπλισμού για την ενδοφλέβια έγχυση ναρκωτικών ουσιών
  • Με τα τρυπήματα από βελόνες στο νοσοκομείο
  • Από τη μητέρα στο νεογνό κατά τον τοκετό

Σπανιότερα, η μετάδοση της ηπατίτιδας C μπορεί να γίνει με:

  • Την κοινή χρήση ειδών προσωπικής υγιεινής (όπως ξυραφάκια ή οδοντόβουρτσες) που έχουν έρθει σε επαφή με το αίμα ενός φορέα
  • Τη σεξουαλική επαφή με ένα φορέα της ηπατίτιδας C

Μπορεί η ηπατίτιδα C να μεταδοθεί με τη σεξουαλική επαφή;

Ναι. Η πιθανότητα μετάδοσης, πάντως, δεν είναι μεγάλη. Ο αριθμός των ερωτικών συντρόφων καθώς και η παρουσία άλλων σεξουαλικώς μεταδιδόμενων λοιμώξεων, όπως ο HIV,  αυξάνουν την πιθανότητα αυτή.

Μπορεί η ηπατίτιδα C να μεταδοθεί από τα τατουάζ και τα piercings;

Διάφορες έρευνες έχουν δείξει ότι η ηπατίτιδα C δεν μπορεί να μεταδοθεί με αυτό τον τρόπο. Ωστόσο, η μετάδοση είναι δυνατή αν δεν έχει γίνει σωστός καθαρισμός των εργαλείων που χρησιμοποιούνται.

Πώς πρέπει να καθαρίζονται οι κηλίδες αίματος από ασθενείς με ηπατίτιδα C;

Όλες οι κηλίδες αίματος (ακόμα και αυτές του ξεραμένου αίματος) πρέπει να καθαρίζονται με ένα διάλυμα που αποτελείται από ένα μέρος χλωρίνη καθαρισμού διαλυμένο σε 10 μέρη νερού. Για τη διαδικασία αυτή πρέπει επίσης να χρησιμοποιούνται γάντια.

Πόσο επιβιώνει ο ιός της ηπατίτιδας C εκτός του οργανισμού;

Ο ιός μπορεί να επιβιώσει σε θερμοκρασία δωματίου μέχρι και 3 εβδομάδες.

Η ηπατίτιδα C ΔΕΝ μεταδίδεται με τους παρακάτω τρόπους:

  • Κοινή χρήση μαγειρικών σκευών
  • Θηλασμό
  • Άγγιγμα
  • Βήχα
  • Φτέρνισμα
  • Με το φαγητό ή το νερό

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο από την ηπατίτιδα C;

Άτομα υψηλού κινδύνου για την εμφάνιση ηπατίτιδας C είναι:

  • Αυτοί που παίρνουν απαγορευμένες ουσίες ενδοφλεβίως (αυτός είναι ο πλέον κοινός τρόπος μετάδοσης του ιού)
  • Οι αποδέκτες μοσχευμάτων ή αίματος
  • Άτομα που έχουν λάβει αίμα για αντιπηκτικούς λόγους πριν το 1987
  • Οι ασθενείς που κάνουν αιμοκάθαρση λόγω νεφρικής ανεπάρκειας
  • Όσοι έχουν κάνει piercing ή τατουάζ χωρίς τη χρήση αποστειρωμένων βελόνων
  • Άτομα που ενδέχεται να έχουν εκτεθεί στον ιό της ηπατίτιδας C, όπως:
    • Εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας που έχουν νυχθεί από βελόνες ή σύριγγες
    • Αποδέκτες μοσχεύματος ή αίματος από δότη που βρέθηκε θετικός στον ιό της ηπατίτιδας C
  • Ασθενείς με HIV
  • Παιδιά των οποίων η μητέρα είχε διαγνωστεί με ηπατίτιδα C

Μπορεί μία έγκυος με ηπατίτιδα C να μεταδώσει τη νόσο στο έμβρο;

Σύμφωνα με έρευνες, η μετάδοση της ηπατίτιδας C από τη μητέρα στο έμβρυο είναι αρκετά σπάνια. Περίπου 6% των παιδιών από μητέρες με ηπατίτιδα C μολύνονται κατά τον τοκετό. Αν συνυπάρχει λοίμωξη από HIV η πιθανότητα μόλυνσης αυξάνεται.

Ποια είναι τα συμπτώματα της οξείας ηπατίτιδα C;

Το 70-80% των ασθενών με οξεία ηπατίτιδα C δεν εμφανίζουν συμπτώματα. Κάποιοι, ωστόσο, μπορεί να παρουσιάσουν ήπια συμπτώματα μετά τη μόλυνση όπως:

  • Πυρετό
  • Κόπωση
  • Απωλεια της όρεξης
  • Ναυτία
  • Έμετο
  • Κοιλιακό άλγος
  • Σκουρόχρωμα ούρα
  • Αποχρωματισμένα κόπρανα
  • Αρθραλγίες
  • Ίκτερο (κίτρινη χρώση του δέρματος και των οφθαλμών)

Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως 6-7 εβδομάδες μετά τη μόλυνση. Καθώς η νόσος συχνά δεν παρουσιάζει συμπτώματα, αρκετοί είναι φορείς χωρίς να το γνωρίζουν. Τα άτομα αυτά μπορούν να μεταδώσουν τη νόσο.

Ποια είναι τα συμπτώματα της χρόνιας ηπατίτιδας C;

Οι περισσότεροι ασθενείς με χρόνια ηπατίτιδα C δεν παρουσιάζουν συμπτώματα. Ωστόσο, αν νοσούν για αρκετά χρόνια, ενδέχεται να έχουν υποστεί σοβαρές βλάβες στο ήπαρ. Η ηπατίτιδα C συνήθως διαγιγνώσκεται σε τυπικό έλεγχο της ηπατικής λειτουργίας και των επιπέδων ηπατικών ενζύμων.

Πόσο σοβαρή είναι η χρόνια ηπατίτιδα C;

Η χρόνια ηπατίτιδα C είναι μία σοβαρή πάθηση που προκαλεί χρόνια προβλήματα υγείας, όπως ηπατική ανεπάρκεια, καρκίνο του ήπατος ακόμα και θάνατο. Αποτελεί την πρώτη αιτία κίρρωσης και καρκίνου του ήπατος. Είναι επίσης η πρώτη αιτία μεταμοσχεύσεων ήπατος.

Ποιες είναι οι μακροπρόθεσμες επιπλοκές της ηπατίτιδας C;

Από τα 100 άτομα που μολύνονται με ηπατίτιδα C, τα 75-85 θα εμφανίσουν χρόνια ηπατίτιδα C. Από αυτά:

  • Οι 60-70 θα παρουσιάσουν χρόνια ηπατική νόσο
  • Οι 5-20 θα παρουσιάσουν κίρρωση σε ένα διάστημα 20-30 ετών
  • 1-5 θα καταλήξουν από κίρρωση ή καρκίνο του ήπατος

Ποιες εξετάσεις χρησιμοποιούνται για τη διάγνωση της ηπατίτιδας C;

Αρκετές εξετάσεις αίματος χρησιμοποιούνται για τη διάγνωση της ηπατίτιδας C. Συνήθως χρησιμοποιούνται 2 ή περισσότερες από αυτές. Τυπικά, η πρώτη εξέταση περιλαμβάνει την αναζήτηση αντισωμάτων για τον ιό της ηπατίτιδας C στην κυκλοφορία του αίματος. Αν η εξέταση αυτή είναι θετική σημαίνει ότι ο οργανισμός έχει εκτεθεί στον ιό. Η δεύτερη εξέταση αίματος έχει σκοπό να ταυτοποιήσει αν ο ιός βρίσκεται ακόμα στην κυκλοφορία του αίματος.

Ποιοι πρέπει να εξεταστούν για ηπατίτιδα C;

Μιλήστε στο γιατρό σας αν ανήκετε σε κάποια από τις παρακάτω κατηγορίες:

  • Έχετε γεννηθεί μεταξύ του 1945 και 1965
  • Έχετε χρησιμοποιήσει ενδοφλέβιες απαγορευμένες ουσίες
  • Έχετε λάβει θεραπεία για την πηκτικότητα του αίματος πριν το 1987
  • Έχετε λάβει αίμα ή μεταμόσχευση οργάνου πριν το 1992
  • Κάνετε αιμοκάθαρση
  • Παρουσιάζετε ανωμαλίες στις εξετάσεις λειτουργίας του ήπατος ή έχετε ηπατική νόσο
  • Είστε επαγγελματίας υγείας και τρυπηθήκατε από βελόνα ή άλλο αντικείμενο στο χώρο εργασίας
  • Είστε φορέας του ιού HIV

Οι έγκυες πρέπει να κάνουν εξέταση για ηπατίτιδα C;

Όχι. Η εξέταση για ηπατίτιδα C δεν αποτελεί μέρος του προγεννητικού ελέγχου. Ωστόσο, αν μία έγκυος έχει παράγοντες κινδύνου για λοίμωξη από ηπατίτιδα C, πρέπει να συνεννοηθεί με τον γιατρό αν πρέπει να κάνει εξετάσεις.

Είναι δυνατό κάποιος να έχει φυσιολογικά ηπατικά ένζυμα αλλά να πάσχει από ηπατίτιδα C;

Ναι. Σε πολλές περιπτώσεις τα ηπατικά ένζυμα ασθενών με χρόνια ηπατίτιδα C παρουσιάζουν αυξομειώσεις, με αποτέλεσμα να προσεγγίζουν φυσιολογικές τιμές. Αρκετοί ασθενείς έχουν φυσιολογικές τιμές ηπατικών ενζύμων για πάνω από χρόνο, παρά το γεγονός ότι έχουν διαγνωστεί με χρόνια ηπατική νόσο. Οι τιμές πρέπει να ελέγχονται σε τακτικά χρονικά διαστήματα για να εκτιμηθεί η πορεία της νόσου.

Υπάρχει θεραπεία για την οξεία ηπατίτιδα C;

Ναι, η οξεία ηπατίτιδα C είναι θεραπεύσιμη. Η οξεία λοίμωξη μπορεί να υποχωρήσει χωρίς θεραπεία στο 25% των ασθενών. Η θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας ηπατίτιδας C μειώνει την πιθανότητά της να εξελιχθεί σε χρόνια λοίμωξη. Τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται είναι τα ίδια με αυτά που χρησιμοποιούνται στη χρόνια ηπατίτιδα C. Ωστόσο, η ιδανική αγωγή καθώς και η χρονική στιγμή που αυτή πρέπει να ξεκινήσει, είναι ακόμα άγνωστη.

Υπάρχει θεραπεία για τη χρόνια ηπατίτιδα C;

Ναι. Υπάρχουν αρκετά φάρμακα για τη θεραπεία της χρόνιας ηπατίτιδας C. Νέα φάρμακα ανακαλύπτονται συνεχώς τα οποία έχουν μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα και λιγότερες ανεπιθύμητες ενέργειες.

Είναι δυνατό να θεραπευτεί πλήρως η ηπατίτιδα C;

Ναι, περίπου ένα 15-25% των ασθενών με ηπατίτιδα C θα αντιμετωπίσει πλήρως τον ιό χωρίς θεραπεία και δεν θα παρουσιάσει χρόνια λοίμωξη. Οι λόγοι που γίνεται αυτό σε μερικούς μόνο ασθενείς είναι άγνωστοι ακόμα.

Τι μπορεί να κάνει ένας ασθενής με χρόνια ηπατίτιδα C για να προστατεύσει τη ήπαρ του;

Οι ασθενείς με χρόνια ηπατίτιδα C πρέπει να παρακολουθούνται από ειδικό γιατρό. Πρέπει να αποφεύγουν το αλκοόλ, καθώς επιδεινώνει την κατάσταση του ήπατος. Ακόμη, πριν πάρουν κάποιο φάρμακο πρέπει να συμβουλευτούν τον γιατρό τους καθώς ενδέχεται να έχει ανεπιθύμητες ενέργειες στο ήπαρ. Αν υπάρχουν ήδη σοβαρές ηπατικές βλάβες, πρέπει να εμβολιαστούν για την ηπατίτιδα A και B.

Υπάρχει εμβόλιο για την ηπατίτιδα C;

Δυστυχώς όχι ακόμα. Αυτή τη στιγμή υπάρχουν εμβόλια μόνο για την ηπατίτιδα A και την ηπατίτιδα B.

 

Πηγή: CDC