Καθώς ο κόσμος περιμένει σήμερα την ολοκλήρωση των κλινικών δοκιμών για ένα εμβόλιο του COVID-19, υπάρχουν ακόμα αρκετά αναπάντητα ερωτήματα. Πότε θα κυκλοφορήσει ένα εμβόλιο στην αγορά; Πώς θα διανεμηθεί; Θα είναι όσο αποτελεσματικό όσο ελπίζουμε;

Εκτός από τα παραπάνω, υπάρχει ακόμα ένα ερώτημα το οποίο θα πρέπει να απαντηθεί: Ποιο ποσοστό του πληθυσμού θα επιλέξει να κάνει το εμβόλιο του COVID-19 όταν αυτό κυκλοφορήσει; Η απάντηση στο παραπάνω ερώτημα μπορεί να σας προκαλέσει έκπληξη.

Η επιφυλακτικότητα απέναντι στα εμβόλια είχε αναδειχθεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας ως ένα από τα 10 μεγαλύτερα προβλήματα της δημόσιας υγείας πριν την πανδημία του COVID-19.

Σήμερα, η επιφυλακτικότητα απέναντι στα εμβόλια αποτελεί ένα ακόμα μεγαλύτερο πρόβλημα, σύμφωνα με μία νέα έρευνα που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature.

Σύμφωνα με τα δεδομένα της έρευνας, η οποία εξέτασε συνολικά πάνω από 13.000 εθελοντές σε 19 χώρες, η πλειοψηφία των συμμετεχόντων, όταν ρωτήθηκαν αν θα κάνουν το εμβόλιο του COVID-19, απάντησαν «σίγουρα» ή «μάλλον ναι» εφόσον έχει αποδειχθεί ότι το εμβόλιο είναι ασφαλές και αποτελεσματικό.

Ωστόσο, η παραπάνω πλειοψηφία αντιστοιχεί μόλις στο 71.5% του συνόλου. Με άλλα λόγια, σχεδόν 3 στους 10 εθελοντές είπε ότι δεν θα κάνει το εμβόλιο (άρνηση) ή δεν έχει ακόμα αποφασίσει (επιφυλακτικότητα).

Οι 19 χώρες που εξετάστηκαν στην έρευνα ήταν αυτές που είχαν πληγεί περισσότερο από τον COVID-19, κάτι που σίγουρα προκαλεί ακόμα μεγαλύτερη ανησυχία.

Όπως υποστήριξαν οι επιστήμονες της μελέτης, τα παραπάνω ποσοστά ουσιαστικά μεταφράζονται σε δεκάδες εκατομμύρια ανεμβολίαστα άτομα στον πραγματικό κόσμο. Φυσικά, οι μελέτες όπως η παραπάνω δεν έχουν πάντοτε ισχυρή προγνωστική ισχύ, καθώς η απόφαση σχετικά με τον εμβολιασμό εξαρτάται από αρκετούς παράγοντες οι οποίοι πιθανώς θα έχουν μεταβληθεί μέχρι να κυκλοφορήσει το εμβόλιο.

(Lazarus et. al, Nature Medicine, 2020)

Συνολικά, η έρευνα παρατήρησε αρκετές διαφορές ανάμεσα στις χώρες που εξετάστηκαν με την Κίνα να παρουσιάζει το υψηλότερο ποσοστό θετικών απαντήσεων (88.6%) και τη Ρωσία το χαμηλότερο (54.9%). Το υψηλότερο ποσοστό αρνητικών απαντήσεων είχε η Πολωνία (27.3%).

Γενικά, οι εθελοντές που έδιναν θετικές απαντήσεις στο ερώτημα σχετικά με τον εμβολιασμό είχαν συνήθως υψηλότερο εισόδημα, υψηλότερο επίπεδο εκπαίδευσης και μεγαλύτερη ηλικία, ενώ στην πλειοψηφία τους ήταν γυναίκες.

Η αποδοχή του εμβολιασμού ήταν επίσης υψηλότερη στις χώρες όπου ο πληθυσμός εμπιστεύεται περισσότερο την κυβέρνηση της χώρας. Στο ερώτημα αν θα έκαναν το εμβόλιο μετά από παρότρυνση του εργοδότη τους, οι περισσότεροι εθελοντές απάντησαν αρνητικά.

«Όλοι οι εθελοντές, ανεξαρτήτως εθνικότητας, δήλωσαν ότι δεν θα έκαναν το εμβόλιο του COVID-19 αν τους υποχρέωνε ο εργοδότης τους», δήλωσε ο Jeffrey Lazarus, επικεφαλής της έρευνας από το Πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης.

Το εύρημα αυτό δείχνει ότι προκειμένου να επιτύχουμε υψηλότερα ποσοστά εμβολιασμών θα πρέπει το εμβόλιο να είναι προαιρετικό.

Συνολικά, τα παραπάνω αποτελέσματα δείχνουν ότι τόσο οι κυβερνήσεις όσο και οι οργανισμοί υγείας θα πρέπει να είναι προετοιμασμένοι να αντιμετωπίσουν ένα υψηλό ποσοστό επιφυλακτικότητας απέναντι στον εμβολιασμό, ενημερώνοντας κατάλληλα τον πληθυσμό. Με τον τρόπο αυτό, όταν το εμβόλιο τελικά κυκλοφορήσει, θα είναι ευκολότερο να χορηγηθεί στον πληθυσμό.

Η ενημέρωση του κοινού από διαφορετικούς επιστήμονες με ευρεία απήχηση αποτελεί σημαντική προσέγγιση που θα ενισχύσει την εμπιστοσύνη του πληθυσμού στα προγράμματα εμβολιασμού. Αυτό είναι κάτι που θα πρέπει να γίνει άμεσα, καθώς τελευταία δεδομένα από τις ΗΠΑ δείχνουν ότι η εμπιστοσύνη του κοινού προς τα εμβόλια μειώνεται καθώς πλησιάζουμε στην τελική έγκριση ενός εμβολίου.

«Το σημαντικό ποσοστό του πληθυσμού που εκφράζει αμφιβολία ή επιφυλακτικότητα απέναντι στο εμβόλιο για τον COVID-19 είναι κάτι που σίγουρα προκαλεί ανησυχία», κατέληξαν οι επιστήμονες.

«Κατά συνέπεια πρέπει άμεσα να εντοπίσουμε και να αντιμετωπίσουμε τα αίτια του παραπάνω φαινομένου, αλλιώς οι αρνητικές επιδράσεις της πανδημίας θα παραταθούν για ακόμα μεγαλύτερο διάστημα».