Σύμφωνα με τα μέχρι σήμερα δεδομένα, το κάπνισμα συμβατικού ή ηλεκτρονικού τσιγάρου μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο σοβαρής λοίμωξης από τον COVID-19.

Αν και δεν υπάρχουν αρκετές έρευνες που εξέτασαν ειδικά αυτή τη σύνδεση, ένας μεγάλος όγκος δεδομένων δείχνει ότι το κάπνισμα καταστέλλει τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος στους πνεύμονες και προκαλεί φλεγμονή. Για το ηλεκτρονικό τσιγάρο, τα δεδομένα είναι πιο περιορισμένα, ωστόσο αυτά δείχνουν ότι προκαλούνται παρόμοιες βλάβες. Επιπλέον, όλοι οι καπνιστές (ανεξαρτήτως είδους τσιγάρου) διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο χρονίων πνευμονικών παθήσεων, οι οποίες έχουν συνδεθεί με σοβαρότερη νόσηση από COVID-19, δηλαδή τη νόσο που προκαλεί ο SARS-CoV-2. Κατά συνέπεια, αρκετοί επιστήμονες υποστηρίζουν ότι είναι λογικό να θεωρήσουμε ότι το κάπνισμα αυξάνει τον κίνδυνο σοβαρής νόσησης από το νέο κορονοϊό.

«Όλα τα παραπάνω οδηγούν στο λογικό συμπέρασμα ότι οι καπνιστές θα παρουσιάσουν σοβαρότερα συμπτώματα μετά από μία λοίμωξη με τον SARS-CoV-2», είπε η Melodi Pirzada, διευθύντρια παιδιατρικής πνευμονολογίας στο NYU Winthrop Hospital στο Long Island. «Το κάπνισμα επηρεάζει το σύνολο των αεραγωγών, αλλά και τους μηχανισμούς άμυνας των πνευμόνων», πρόσθεσε η ίδια.

Όπως προαναφέρθηκε, ελάχιστες έρευνες μέχρι σήμερα έχουν εξετάσει ειδικά αν το κάπνισμα συμβατικού ή ηλεκτρονικού τσιγάρου αυξάνει τον κίνδυνο σοβαρής νόσησης από COVID-19. Μία πρώιμη μελέτη από την Κίνα διαπίστωσε ότι οι άνδρες έχουν αυξημένο κίνδυνο σε σχέση με τις γυναίκες να νοσηλευτούν για λοιμώξεις από κορονοϊό. Οι επιστήμονες υποστήριξαν ότι η παρατήρηση αυτή συνδέεται πιθανώς με το γεγονός ότι τα ποσοστά των καπνιστών στους άνδρες είναι πολύ υψηλότερα σε σχέση με αυτά των γυναικών στην Κίνα. Μία άλλη έρευνα, η οποία δημοσιεύτηκε στο Chinese Medical Journal, εξέτασε 78 ασθενείς με COVID-19 και διαπίστωσε ότι αυτοί που είχαν ιστορικό καπνίσματος διατρέχουν 14% αυξημένο κίνδυνο να παρουσιάσουν πνευμονία.

Ένας μεγάλος αριθμός ερευνών έχει δείξει επίσης ότι το κάπνισμα προκαλεί φλεγμονή στους πνεύμονες και καταστέλλει τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. «Γνωρίζουμε ότι το κάπνισμα αναστέλλει τη βλεννοκροσσωτή κάθαρση των αεραγωγών», είπε η Pirzada. «Οι κροσσοί είναι μικρές τριχοειδείς δομές στους πνεύμονες που απομακρύνουν τις τοξίνες και τη βλέννη από τους αεραγωγούς κατά το βήχα. Ο μηχανισμός αυτός επηρεάζεται από το κάπνισμα».

Στις αναπνευστικές λοιμώξεις των πνευμόνων, παρατηρείται αρχικά μία εισροή ουδετεροφίλων, μίας κατηγορίας λευκών αιμοσφαιρίων, τα οποία ξεκινούν να καταστρέφουν τα παθογόνα. Τα επόμενα κύτταρα που έρχονται είναι τα λεμφοκύτταρα, τα οποία ευθύνονται για την αντιμετώπιση της λοίμωξης. «Μετά τη μόλυνση με έναν ιό, οι ενέργειες που κάνει ο οργανισμός είναι πολύ σαφείς και καλά συντονισμένες μεταξύ τους», είπε ο Ray Pickles, αναπληρωτής καθηγητής μικροβιολογίας και ανοσολογίας στο University of North Carolina. «Στη συντριπτική πλειοψηφία των ασθενών, ενεργοποιούνται με τη σειρά οι μηχανισμοί που προαναφέρθηκαν, ανεξαρτήτως αν υπάρχει λοίμωξη από γρίπη ή από SARS-CoV-2», δήλωσε. «Όταν διαταραχθεί η παραπάνω αλληλουχία προς οποιαδήποτε κατεύθυνση, αρχίζουν να εμφανίζονται προβλήματα».

Το κάπνισμα αποτελεί γνωστό παράγοντα κινδύνου για τη γρίπη, όπως υποστήριξε ο Robert Tarran, καθηγητής κυτταρικής βιολογίας και φυσιολογίας στο Chapel Hill. «Οι καπνιστές θεωρούνται ανοσοκατεσταλμένοι σε κάποιο βαθμό», πρόσθεσε. «Παράγουν περισσότερη βλέννη και οι πνεύμονές τους δεν καθαρίζονται επαρκώς. Οι παραπάνω αλλαγές ενισχύουν τη φλεγμονή επηρεάζοντας και τα ανοσιακά κύτταρα. Το αποτέλεσμα από τα παραπάνω είναι, φυσικά, να αυξάνεται ο κίνδυνος λοιμώξεων από ιούς και να παρουσιάζουν σοβαρότερη νόσηση από αυτούς».

Ο κίνδυνος ιογενών λοιμώξεων γι’ αυτούς που καπνίζουν ηλεκτρονικό τσιγάρο δεν έχει μελετηθεί εκτενώς, ωστόσο υπάρχουν ορισμένες επιδημιολογικές μελέτες που δείχνουν ότι οι επιδράσεις του ηλεκτρονικού τσιγάρου είναι εξίσου επιβλαβείς, είπε ο Tarran. Αυτό υποστηρίζουν και ορισμένες έρευνες σε πειραματόζωα. Τα ποντίκια που εκτέθηκαν σε καπνό ηλεκτρονικού τσιγάρου και στη συνέχεια μολύνθηκαν με βακτήρια Streptococcus pneumoniae ή ιούς της γρίπης Α είχαν μειωμένα ποσοστά επιβίβωσης. Το ηλεκτρονικό τσιγάρο μπορεί να επηρεάσει επίσης τη λειτουργία των ουδετεροφίλων, σύμφωνα με ορισμένες μελέτες. Επιστήμονες από το Chapel Hill έδειξαν ακόμη ότι το ηλεκτρονικό τσιγάρο καταστέλλει τη δραστηριότητα των γονιδίων που σχετίζονται με τη φλεγμονώδη και την ανοσιακή απόκριση στα κύτταρα της ρινός, σε μεγαλύτερο βαθμό μάλιστα απ’ ότι το συμβατικό τσιγάρο. Μία πρώιμη μελέτη διαπίστωσε, τέλος, ότι το γονίδιο που κωδικοποιεί τον υποδοχέα ACE2, τον οποίο χρησιμοποιεί ο νέος κορονοϊός για να εισέλθει στα κύτταρα, είναι πιο ενεργό στους καπνιστές παρά στους μη καπνιστές.

Φυσικά, καμία από τις παραπάνω έρευνες δεν αποδεικνύει ότι το κάπνισμα αυξάνει τη σοβαρότητα της νόσησης από COVID-19. Κατά συνέπεια δεν μπορούμε να γνωρίζουμε σε βεβαιότητα αν οι παρατηρήσεις των ερευνών αφορούν την παρούσα πανδημία. Ωστόσο, γνωρίζοντας ότι το κάπνισμα προκαλεί βλάβες στο ανοσοποιητικό σύστημα, είναι λογικό να θεωρήσουμε ότι επιβαρύνει τη λοίμωξη με το νέο κορονοϊό.

«Δεν είναι ποτέ αργά να σταματήσουμε το κάπνισμα. Πρέπει επίσης να αποφεύγουμε κατά το δυνατόν το παθητικό κάπνισμα», είπε ο Stanton Glantz, διευθυντής στο Center for Tobacco Control Research and Education από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια. «Αν και ακόμα δεν έχουμε όλα τα δεδομένα, από τα ήδη υπάρχοντα φαίνεται ότι μπορούμε να μειώσουμε τον κίνδυνο σοβαρής νόσησης από COVID-19 περιορίζοντας την κακή αυτή συνήθεια», κατέληξε.

Βιβλιογραφία: Scientific American