Αν παρακολουθείτε τις ειδήσεις για τον COVID-19, σίγουρα θα έχετε ακούσει για την «εξέταση αντισωμάτων». Τι είναι όμως αυτή η εξέταση; Πώς διαφέρει από τις υπόλοιπες εξετάσεις για τον COVID-19 και ποια είναι η χρησιμότητά της;

Εξετάσεις Αντισωμάτων και Εξετάσεις Αντιγόνων

Στις εξετάσεις αντισωμάτων, ο γιατρός λαμβάνει ένα δείγμα αίματος το οποίο και εξετάζει για μικρά μόρια που λέγονται αντισώματα. Τα τελευταία, έχουν μάθει να αποκρίνονται σε συγκεκριμένα παθογόνα, όπως για παράδειγμα οι ιοί.

Τα αντισώματα μπορούν να αναγνωρίσουν και να αντιμετωπίσουν συγκεκριμένους ιούς μετά την έκθεση του οργανισμού σε αυτούς.

Αυτό σημαίνει ότι όταν ο γιατρός ανιχνεύσει αντισώματα για ένα συγκεκριμένο ιό στο αίμα του ασθενούς, ουσιαστικά επιβεβαιώνει ότι ο ασθενής ήρθε σε επαφή με τον ιό και κατάφερε να αντιμετωπίσει τη λοίμωξη που προκαλεί ο τελευταίος.

Αντιθέτως, οι εξετάσεις αντιγόνων, οι οποίες γίνονται με την εξέταση ενός ρινοφαρυγγικού δείγματος, δείχνουν αν ο ασθενής έχει ενεργό ιογενή λοίμωξη.

Τα αντιγόνα είναι μοριακές δομές που βρίσκονται στην επιφάνεια των ιών. Η παρουσία τους σε ένα δείγμα ουσιαστικά επιβεβαιώνει ότι ο ιός βρίσκεται εκεί, είναι ενεργός και, κατά συνέπεια ο ασθενής είναι μολυσματικός.

Πού Χρησιμεύουν οι Εξετάσεις Αντισωμάτων;

Στην πανδημία του COVID-19, αρκετοί υποστηρίζουν ότι η μαζική χορήγηση εξετάσεων αντισωμάτων μπορεί να βοηθήσει στον ταχύτερο περιορισμό της εξάπλωσης του ιού.

Για παράδειγμα, η Dr Jenny Harries από την Αγγλία, δήλωσε σε μία συνέντευξη που έδωσε στο Euronews ότι «αν γνωρίζουμε ποιο ποσοστό του πληθυσμού έχει ήδη νοσήσει από τον COVID-19, θα έχουμε μια καλύτερη εικόνα σχετικά με τις ομάδες που κινδυνεύουν περισσότερο».

Ειδικότερα, αν μπορέσουμε να προσδιορίσουμε με μεγάλη ακρίβεια των αριθμό των ασθενών που ανάρρωσαν από τη λοίμωξη του SARS-CoV-2, οι γιατροί θα μπορούν να εκτιμήσουν καλύτερα τον τρόπο που εξαπλώνεται ο ιός. Κατά συνέπεια, θα έχουμε τη δυνατότητα να εφαρμόσουμε πιο ειδικά μέτρα και να αποφευχθεί η ολική απαγόρευση της κυκλοφορίας, σε μία μελλοντική αύξηση των κρουσμάτων.

Μία άλλη χρησιμότητα που έχουν οι εξετάσεις αντισωμάτων είναι ότι θα μπορούμε να ξεχωρίσουμε ποιοι είναι οι ασθενείς που έχουν αντισώματα για τον ιό και επομένως μπορούν να δώσουν πλάσμα αίματος.

Αυτή τη στιγμή, η χορήγηση πλάσματος που περιέχει αντισώματα για τον COVID-19 εξετάζεται από αρκετές ερευνητικές ομάδες στις ΗΠΑ και την Ευρώπη για την αντιμετώπιση του κορονοϊού.

Η θεραπεία αυτή περιλαμβάνει μετάγγιση πλάσματος από ασθενείς που έχουν αναρρώσει από τον COVID-19. Συγκεκριμένα, το πλάσμα αίματος από τους παραπάνω ασθενείς περιέχει αντισώματα για τον ιό και επομένως η χορήγησή του σε ασθενείς που νοσούν, μπορεί να ενισχύσει την προσπάθεια που καταβάλλει το ανοσοποιητικό σύστημα για να αντιμετωπίσει τον ιό.

Αρκετοί ειδικοί υποστηρίζουν επίσης ότι οι εξετάσεις αντισωμάτων μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να διαπιστωθεί ποιος έχει ανοσία στον SARS-CoV-2.

Στο γεγονός αυτό βασίζεται και η στρατηγική με τα «διαβατήρια ανοσίας» που εξετάζεται αυτή τη στιγμή από αρκετές χώρες παγκοσμίως. Ωστόσο, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η προσέγγιση αυτή ενέχει αρκετούς κινδύνους, καθώς δεν γνωρίζουμε σήμερα αν τα αντισώματα που παράγονται μετά τη λοίμωξη από COVID-19, προσφέρουν μακροπρόθεσμη προστασία από τον ιό.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας απέρριψε ήδη τη χρησιμοποίηση των «διαβατηρίων ανοσίας» με μία ανακοίνωση που εξέδωσε στις 24 Απριλίου.

Ο WHO αναφέρθηκε ειδικά στην έλλειψη δεδομένων σχετικά με την ανοσία για τον COVID-19. Πρόσθεσε επίσης ότι αρκετοί ασθενείς που πιστεύουν ότι έχουν ανοσία μπορεί να θέσουν σε κίνδυνο τόσο τον εαυτό τους όσο και άλλους ασθενείς. Συγκεκριμένα, όπως ανέφερε ο WHO:

«Αυτοί που πιστεύουν ότι έχουν ανοσία στον ιό επειδή είχαν μία θετική εξέταση στο παρελθόν μπορεί να αγνοούν τα μέτρα πρόληψης. Κατά συνέπεια, η χρήση των διαβατηρίων ανοσίας μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο της συνεχιζόμενης εξάπλωσης του ιού».

Ποιες Εξετάσεις Αντισωμάτων Κυκλοφορούν Σήμερα;

Καθώς η χρησιμότητα των εξετάσεων αντισωμάτων έχει πλέον επιβεβαιωθεί, αρκετοί ερευνητές που συνεργάζονται με φαρμακευτικές εταιρίες έχουν αναπτύξει ακριβείς εξετάσεις με σκοπό να διατεθούν τόσο στα νοσοκομεία όσο και σε ασθενείς στο σπίτι.

Διεθνείς οργανισμοί προσπαθούν να προσπαθούν να επιβεβαιώσουν την ακρίβεια των παραπάνω εξετάσεων, αρκετές από τις οποίες έχουν ήδη εγκριθεί σε ορισμένες χώρες.

Μία από τις εξετάσεις που έχει εγκριθεί στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ, έχει αναπτυχθεί από τη φαρμακευτική εταιρία Abbott Laboratories. Η εταιρία υποστήριξε ότι η εξέταση αντισωμάτων που ανέπτυξε έχει «99.6% ειδικότητα και 100% ευαισθησία εφόσον γίνει σε 14 ημέρες μετά την αρχική εμφάνιση των συμπτωμάτων.

Η φαρμακευτική εταιρία Roche έχει επίσης αναπτύξει μία εξέταση αντισωμάτων η οποία, όπως αναφέρουν, έχει «πάνω από 99.8% ειδικότητα και 100% ευαισθησία».

Ωστόσο, ορισμένοι επιστήμονες αμφισβήτησαν τα ποσοστά που αναφέρουν οι παραπάνω εταιρίες, καθώς, όπως υποστήριξαν, τα δείγματα που εξετάστηκαν διαφέρουν από το στέλεχος του ιού που κυκλοφορεί στον πληθυσμό.

«Παρά το γεγονός ότι και οι δύο παραπάνω εξετάσεις αντισωμάτων σπάνια καταλήγουν σε ψευδώς θετικά αποτελέσματα, συχνά αποτυγχάνουν να ανιχνεύσουν τον SARS-CoV-2 σε ασθενείς με ενεργό λοίμωξη», υποστήριξε ο καθηγητής Jon Deeks από το Πανεπιστήμιο του Birmingham.