Η μελέτη DO-HEALTH που δημοσιεύτηκε πριν λίγες ημέρες εξέτασε τις επιδράσεις απλών παρεμβάσεων στην υγεία ηλικιωμένων άνω των 70 ετών. Οι αρχικές αναλύσεις της μελέτης έδειξαν ότι η βιταμίνη D, τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα και οι ασκήσεις μυϊκής ενδυνάμωσης δεν βελτιώνουν σημαντικά την υγεία των οστών, τη λειτουργικότητα των κάτω άκρων και τη μνήμη. Ωστόσο, ορισμένες συγκεκριμένες ομάδες ηλικιωμένους μπορεί να ωφεληθούν περισσότερο από τις παραπάνω παρεμβάσεις.

Η Αναζήτηση Απλών και Φτηνών Παρεμβάσεων

Στις αρχές του έτους, η μελέτη VITAL στις ΗΠΑ έδειξε ότι η βιταμίνη D και τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα δεν μειώνουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου ή μειζόνων καρδιαγγειακών νόσων στους άνδρες και τις γυναίκες ηλικίας 50-60 ετών. Σήμερα, η μεγαλύτερη Ευρωπαϊκή έρευνα για την τρίτη ηλικία, η DO-HEALTH, εξερεύνησε τις επιδράσεις των παραπάνω συμπληρωμάτων στη διαδικασία της γήρανσης. Επικεφαλής της έρευνας, η οποία χρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση, ήταν ο Heike A. Bischoff-Ferrari, καθηγητής γηριατρικής στο Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης.

Τα πρώτα ευρήματα της διάρκειας 3 ετών κλινικής δομικής δημοσιεύτηκαν πριν λίγες ημέρες και, σύμφωνα με αυτά, δεν διαπιστώθηκαν οφέλη από τις παραπάνω παρεμβάσεις στη λειτουργικότητα των κάτω άκρων, τη μνήμη ή τη συχνότητα των καταγμάτων. Ωστόσο, από τα αποτελέσματα της έρευνας φαίνεται επίσης ότι σε ορισμένες ομάδες ηλικιωμένων, τα συμπληρώματα βιταμίνης D και ωμέγα-3 συνδέθηκαν με καλύτερη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης και μειωμένα ποσοστά λοιμώξεων.

Η Μεγαλύτερη Τυχαιοποιημένη Διπλά Τυφλή Μελέτη

Για την έρευνα τους, οι επιστήμονες εξέτασαν 2.157 σχετικά υγιείς άνδρες και γυναίκες ηλικίας άνω των 70 ετών οι οποίοι έμεναν στο σπίτι τους και δεν είχαν σημαντικές προϋπάρχουσες νόσους. Σχεδόν το 50% των εθελοντών προέρχονται από την Ελβετία, με τους υπολοίπους να διαμένουν στην Αυστρία, τη Γερμανία, τη Γαλλία και την Πορτογαλία.

Οι εθελοντές χωρίστηκαν σε 8 ομάδες οι οποίες έλαβαν καμία, μία, δύο ή τρεις από τις ακόλουθες παρεμβάσεις: συμπληρώματα ωμέγα-3 λιπαρών οξέων (1γρ/ημέρα), συμπληρώματα βιταμίνης D (2000 IU/ημέρα) ή ένα απλό πρόγραμμα άσκησης στο σπίτι. Τόσο οι εθελοντές όσο και οι επιστήμονες της έρευνας δεν γνώριζαν σε ποια ομάδα ανήκει ο κάθε εθελοντές. Οι εθελοντές της ομάδας ελέγχου πήραν placebo και έκαναν ασκήσεις για την ενίσχυση της κινητικότητας των αρθρώσεων.

Οι επιστήμονες της έρευνας έκαναν πλήρες τσεκ-απ στους εθελοντές ετησίως με σκοπό να διαπιστώσουν την κατάσταση της υγείας και τη λειτουργικότητα των τελευταίων, ενώ κάθε 3 μήνες επικοινωνούσαν τηλεφωνικά με τους εθελοντές και τους ρωτούσαν σχετικά με την τήρηση ή όχι του προγράμματος της μελέτης. Μερικοί από τους παράγοντες που εξετάστηκαν στο τσεκ-απ ήταν, για παράδειγμα, η οστική και μυϊκή πυκνότητα, η αρτηριακή πίεση, η μνήμη, η ταχύτητα του βαδίσματος, καθώς και αρκετοί σημαντικοί βιοδείκτες. Επιπλέον, καταγράφηκαν οι νέες παθήσεις, οι λοιμώξεις, οι πτώσεις και οι νοσηλείες του κάθε ασθενούς.

Σημαντικά Οφέλη για Ορισμένες Μόνο Ομάδες Ηλικιωμένων

«Από τα αποτελέσματά μας φαίνεται ότι τα συμπληρώματα βιταμίνης D και ωμέγα-3 στους ηλικιωμένους άνω των 70 που ασκούνται τακτικά και δεν έχουν χρόνια νοσήματα δεν προσφέρουν σημαντικά οφέλη στην υγεία των οστών, τη μνήμη και τη λειτουργία των μυών. Ωστόσο, παρατηρήσαμε επίσης ότι τα παραπάνω συμπληρώματα μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο λοιμώξεων, όπως ο COVID-19», υποστήριξε ο Bischoff-Ferrari.

Συγκεκριμένα, τα συμπτώματα ωμέγα-3 μείωσαν τον συνολικό κίνδυνο λοιμώξεων κατά 11%. Εξετάζοντας ειδικά τις διάφορες κατηγορίες λοιμώξεων, διαπιστώθηκε ότι τα συμπληρώματα ωμέγα-3 μειώνουν τον κίνδυνο λοιμώξεων του ανωτέρου αναπνευστικού κατά 10% και των λοιμώξεων του ουροποιητικού κατά 62%. Τα συμπληρώματα βιταμίνης D, με τη σειρά τους, συνδέθηκαν με μειωμένη συστολική πίεση κατά 2.5 mmHg στους άνδρες, καθώς και μειωμένο κίνδυνο λοιμώξεων κατά 16% στους ηλικιωμένους 70-74 ετών.

«Καθώς τα παραπάνω συμπληρώματα είναι εξαιρετικά ασφαλή και έχουν χαμηλό κόστος, τα αποτελέσματα της έρευνάς μας έχουν μεγάλη σημασία για τους ηλικιωμένους, καθώς γνωρίζουμε ότι η ομάδα αυτή διατρέχει αυξημένο κίνδυνο νοσηρότητας και θνησιμότητας από τις λοιμώξεις», υποστήριξε ο Bischoff-Ferrari. Οι επιδράσεις της βιταμίνης D στην αρτηριακή πίεση είναι κάτι που θα πρέπει να εξερευνηθεί περισσότερο από μελλοντικές έρευνες.

Ερμηνεία των Αποτελεσμάτων

Η απουσία θετικών επιδράσεων στην υγεία των οστών, τη λειτουργικότητα των μυών και τη μνήμη αποδόθηκε από τους ερευνητές στην καλή υγεία που είχαν οι εθελοντές της έρευνας, αρκετοί από τους οποίους ασκούνται τακτικά, ακόμα και εκτός του περιβάλλοντος της κλινικής μελέτης. Επιπλέον, περίπου το 50% των εθελοντών δεν είχαν χρόνια νοσήματα ή ανεπάρκεια βιταμίνης D στην αρχή της έρευνας. Τέλος, εκτός από τα συμπληρώματα της έρευνας, οι εθελοντές μπορούσαν να παίρνουν επιπλέον 800 IU βιταμίνης D ημερησίως. «Κατά συνέπεια τα αποτελέσματα δεν ανατρέπουν τις οδηγίες για τα συμπληρώματα βιταμίνης D στην πρόληψη των πτώσεων στους ηλικιωμένους, ούτε τα αποδεδειγμένα οφέλη της άσκησης για τον ίδιο στόχο», υποστήριξε ο Bischoff-Ferrari.

Μία Μοναδική Βάση Δεδομένων για Έρευνες Σχετικά με την Τρίτη Ηλικία

Η επιστημονική ομάδα εξετάζει σήμερα τις επιδράσεις των παρεμβάσεων της μελέτης DO-HEALTH αναφορικά με την πρόληψη του καρκίνου, τα επίπεδα της χοληστερόλης, την καρδιαγγειακή νόσο, τις πτώσεις, την αδυναμία και το κόστος του συστήματος υγείας. «Σύντομα θα γνωρίζουμε περισσότερα σχετικά με το ρόλο των παραπάνω συμπληρωμάτων στην πρόληψη αρκετών νόσων της τρίτης ηλικίας», κατέληξε ο Bischoff-Ferrari. Στο μέλλον, οι επιστήμονες θα εξετάσουν κάθε εθελοντή ξεχωριστά με στόχο να αναπτύξουν εξατομικευμένες παρεμβάσεις.