Γνωρίζουμε σήμερα ότι ο διαβήτης αποτελεί παράγοντα κινδύνου για τη σοβαρή νόσηση και τη θνησιμότητα από COVID-19. Όταν μία νόσος επηρεάζει την πρόσληψη γλυκόζης από τα κύτταρα, οι διαβητικοί μπορεί να παρουσιάσουν επικίνδυνες ή ακόμα και δυνητικά απειλητικές για τη ζωή επιπλοκές, όπως για παράδειγμα διαβητική κετοξέωση (DKA). Καθώς κατά τη διάρκεια της πανδημίας παρουσιάστηκε αύξηση σε ένα συγκεκριμένο είδος διαβητικής κετοξέωσης, μία ομάδα επιστημόνων από το Brigham and Women’s Hospital των ΗΠΑ αποφάσισε να εξετάσει αν τα αντιδιαβητικά φάρμακα μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο της παραπάνω επιπλοκής σε ασθενείς με COVID-19. Η μελέτη τους δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό The American Association of Clinical Endocrinologists Clinical Case Reports.

Στη μεταβολική κετοξέωση, τα κύτταρα του οργανισμού δεν μπορούν να απορροφήσουν επαρκείς ποσότητες γλυκόζης με αποτέλεσμα να μεταβολίζονται λίπη, γεγονός που δημιουργεί αύξηση στα επίπεδα των κετονών. Η euDKA, η μορφή δηλαδή της διαβητικής κετοξέωσης που παρουσίασε αύξηση στην περίοδο της πανδημίας, χαρακτηρίζεται από χαμηλότερα επίπεδα γλυκόζης αίματος, γεγονός που καθιστά δυσκολότερη τη διάγνωσή της. Το FDA των ΗΠΑ προειδοποίησε ότι οι ασθενείς που παίρνουν αναστολείς της συμμεταφοράς γλυκόζης-νατρίου 2 (SGLT2i) διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο διαβητικής κετοξέωσης και euDKA. Σε όλα σχεδόν τα περιστατικά euDKA, προηγείται μία φάση νηστείας η οποία μπορεί να προκληθεί από παθήσεις που χαρακτηρίζονται από έμετο, διάρροια και απώλεια της όρεξης. Η διουρητική δράση των SGLT2i πιθανώς επιδεινώνει τις παραπάνω νόσους.

Στην έρευνα εξετάστηκαν 5 περιστατικά euDKA που είχαν προσέλθει στα εξωτερικά ιατρεία διαβήτη την άνοιξη του 2020 στη Βοστόνη. Τα προηγούμενα 2 χρόνια παρατηρήθηκαν συνολικά λιγότερα από 10 περιστατικά της συγκεκριμένης επιπλοκής στα εξωτερικά ιατρεία του ίδιου νοσοκομείου. Και τα 5 περιστατικά euDKA που διαγνώστηκαν την άνοιξη ήταν ασθενείς με COVID-19 που έπαιρναν SGLT2i. Από τους ασθενείς αυτούς, οι 3 νοσηλεύτηκαν, ο 1 πήρε εξιτήριο και πήγε στο σπίτι του, ενώ ο τελευταίος, ένας 52χρονος άνδρας με σύνδρομο οξείας αναπνευστικής δυσχέρειας, κατέληξε.

«Γνωρίζουμε ότι οι αναστολείς του SGLT2 μπορεί να προκαλέσουν DKA ή euDKA», υποστήριξε η επικεφαλής της έρευνας, Naomi Fisher. «Η έρευνά μας επιβεβαιώνει ότι αν οι ασθενείς νοσούν ή παρουσιάζουν απώλεια της όρεξης, θα πρέπει να διακόψουν τα φάρμακά τους και να τα συνεχίσουν όταν νιώσουν καλύτερα και τρώνε κανονικά».

Οι επιστήμονες τόνισαν ότι η COVID-19 μπορεί επίσης να αυξήσει τον κίνδυνο euDKA. Όταν ένας ασθενής μολύνεται με τον ιό SARS-CoV-2, ο τελευταίος μπορεί να επηρεάσει τα κύτταρα του παγκρέατος που παράγουν ινσουλίνη. Έρευνες που εξέτασαν τον παλαιότερο ιό SARS-CoV-1 διαπίστωσαν ότι αρκετοί ασθενείς με τον ιό είχαν αυξημένη γλυκόζη αίματος. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, αρκετά μοντέλα έχουν δείξει ότι ο συγκεκριμένος ιός έχει την ικανότητα να καταστρέφει τα κύτταρα του παγκρέατος που παράγουν ινσουλίνη.

Η παθολογική φλεγμονώδης απόκριση της COVID-19, η οποία χαρακτηρίζεται από αυξημένη παραγωγή κυτταροκινών, μπορεί επίσης να αυξήσει τον κίνδυνο διαβητικής κετοξέωσης. Υψηλά επίπεδα κυτταροκινών παρατηρούνται στην DKA και σε ασθενείς χωρίς COVID-19, ωστόσο οι επιστήμονες δεν απέκλεισαν να υπάρχει αλληλεπίδραση ανάμεσα στις δύο νόσους.

Αν και η παρούσα έρευνα αποτελεί ανάλυση 5 περιστατικών και δεν είναι τυχαιοποιημένη ή ελεγχόμενη, αντίστοιχα αποτελέσματα έχουν παρατηρηθεί και σε άλλα νοσοκομεία. Οι συγγραφείς της έρευνας συνιστούν να διακόπτεται η χορήγηση των SGLT2i σε ασθενείς με COVID-19, όπως συμβαίνει και με τα υπόλοιπα διαβητικά φάρμακα (μετφορμίνη).