Ένα από τα αρχαιότερα κομμάτια του ανοσοποιητικού συστήματος, το συμπλήρωμα, επηρεάζει τη σοβαρότητα της νόσησης από COVID-19, σύμφωνα με τις παρατηρήσεις μίας νέας έρευνας από το Columbia University Irving Medical Center που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Medicine.

Εκτός από τη σύνδεση ανάμεσα στο συμπλήρωμα και τον COVID-19, οι επιστήμονες παρατήρησαν επίσης ότι οι ασθενείς με εκφύλιση της ωχράς κηλίδας (μία νόσο που συνδέεται με υπερβολική λειτουργία του συμπληρώματος) διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών ή θανάτου από COVID-19.

Η παραπάνω σύνδεση ανάμεσα στον COVID-19 και το συμπλήρωμα δείχνει ότι ορισμένα φάρμακα που περιορίζουν τη δράση του συμπληρώματος έχουν πιθανώς χρησιμότητα στη θεραπεία των ασθενών που νοσούν σοβαρά από COVID-19.

Η έρευνα διαπίστωσε επίσης ότι η πηκτικότητα συνδέεται με τη σοβαρότητα της νόσησης από COVID-19 και ορισμένες μεταλλάξεις σε γονίδια που σχετίζονται με το συμπλήρωμα ή την πηκτικότητα συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο νοσηλείας.

«Τα παραπάνω αποτελέσματα προσφέρουν σημαντικές πληροφορίες σχετικά με την παθοφυσιολογία του COVID-19 και βοηθούν να αποσαφηνιστεί ο ρόλος του συμπληρώματος στην κλινική πορεία των ασθενών με COVID-19», τόνισε ο Sagi Shapira, PhD, MPH, επικεφαλής της έρευνας μαζί με τον Nicholas Tatonetti, PhD, από το Columbia University Irving Medical Center.

Πως Ξεκίνησε η Έρευνα

Η ιδέα για την διερεύνηση του ρόλου που έχει το συμπλήρωμα και η πηκτικότητα στον COVID-19 ξεκίνησε με μία μελέτη που εξέτασε τα κοινά στοιχεία όλων των ιών που κυκλοφορούν αυτή τη στιγμή στη γη (περίπου 7.000).

«Οι ιοί έχουν πρωτεΐνες που ομοιάζουν ορισμένες πρωτεΐνες του ξενιστή με σκοπό να ξεπεράσουν τις άμυνες του τελευταίου και να εισέλθουν στο κύτταρο», είπε ο Shapira. «Εκτός από τις σημαντικές βιολογικές ερωτήσεις που θέλαμε να απαντήσουμε, από τις προηγούμενες έρευνές μας είχαμε ήδη κατανοήσει ότι οι ομοιότητες αυτές θα προσφέρουν σημαντικά στοιχεία σχετικά με τον τρόπο που αρκετοί ιοί προκαλούν νόσηση».

Οι κορονοϊοί, όπως διαπίστωσε η έρευνα, έχουν αρκετές πρωτεΐνες που ομοιάζουν τις πρωτεΐνες της πηκτικότητας, καθώς και αυτές του συμπληρώματος, το οποίο αποτελεί ένα από τα αρχαιότερα κομμάτια του ανοσοποιητικού συστήματος του ανθρώπου.

Οι πρωτεΐνες του συμπληρώματος έχουν δράσεις αντίστοιχες με αυτές των αντισωμάτων καθώς προσκολλώνται στους ιούς και τα βακτήρια. Το συμπλήρωμα έχει επίσης την ικανότητα να αυξάνει την πηκτικότητα και τη φλεγμονή. «Η ανεξέλεγκτη δράση του παραπάνω συστήματος μπορεί να είναι επιβλαβής για τον οργανισμό», υποστήριξε ο Shapira.

«Ο νέος κορονοΪός, καθώς μιμείται τις πρωτεΐνες του συμπληρώματος και της πηκτικότητας, μπορεί να προκαλέσει υπερενεργοποίηση και των δύο συστημάτων».

Η Εκφύλιση της Ωχράς Κηλίδας Συνδέεται με Αυξημένη Θνησιμότητα από COVID-19

Αν το συμπλήρωμα και η πηκτικότητα επηρεάζουν τη σοβαρότητα του COVID-19, αυτό σημαίνει ότι οι ασθενείς με διαταραχές του συμπληρώματος ή την πηκτικότητας θα έχουν αυξημένη ευαισθησία στον ιό.

Ως αποτέλεσμα, οι δύο επιστήμονες αποφάσισαν να εξετάσουν ασθενείς με COVID-19 και εκφύλιση της ωχράς κηλίδας, καθώς και άλλες κοινές διαταραχές της πηκτικότητας όπως οι θρομβώσεις και οι αιμορραγίες.

Από τους 11.000 ασθενείς με COVID-19 που νοσηλεύτηκαν στο Columbia University Irving Medical Center, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι πάνω από το 25% των ασθενών που είχε εκφύλιση της ωχράς κηλίδας τελικά κατέληξαν. Το ποσοστό θνησιμότητας στο σύνολο των ασθενών ήταν 8.5%, ενώ το 20% χρειάστηκε διασωλήνωση. Η μεγάλη διαφορά στο ποσοστό θνησιμότητας, σύμφωνα με τους ερευνητές, μπορεί να εξηγηθεί εν μέρει από την ηλικία και το φύλο των ασθενών.

«Το συμπλήρωμα είναι περισσότερο ενεργό στους ασθενείς με διαβήτη και παχυσαρκία», εξήγησε ο Shapira. «Αυτό μπορεί να εξηγήσει εν μέρει γιατί οι ασθενείς με τις παραπάνω παθήσεις έχουν υψηλότερα ποσοστά θνησιμότητας από COVID-19».

Οι ασθενείς με ιστορικό διαταραχών της πήξης είχαν επίσης αυξημένο κίνδυνο θανάτου μετά από μία λοίμωξη με COVID-19.

Ενεργοποίηση των Οδών του Συμπληρώματος και της Πηκτικότητας

Οι ερευνητές εξέτασαν ακολούθως πως διαφέρει η έκφραση των γονιδίων στους ασθενείς που έχουν μολυνθεί με SARS-CoV-2.

Η ανάλυσή τους αποκάλυψε μία χαρακτηριστική μεταβολή στους ασθενείς με COVID-19 η οποία δείχνει ότι ο ιός προκαλεί ισχυρή ενεργοποίηση των συστημάτων του συμπληρώματος και της πήξης.

«Καθώς το συμπλήρωμα αποτελεί κομμάτι του ανοσοποιητικού συστήματος αναμέναμε ότι θα ήταν ενεργοποιημένο σε κάποιο βαθμό. Ωστόσο, όπως διαπιστώσαμε η ενεργοποίησή του ήταν πολύ υψηλότερη σε σχέση με αυτή που παρατηρείται σε άλλες λοιμώξεις, όπως για παράδειγμα η γρίπη».

Ορισμένα Γονίδια του Συμπληρώματος και της Πηκτικότητας Συνδέονται με Αυξημένο Κίνδυνο Νοσηλείας

Δεδομένα που συνέδεσαν το συμπλήρωμα και την πηκτικότητα με τη σοβαρή νόσηση από COVID-19 προέρχονται επίσης και από γενετικές αναλύσεις χιλιάδων ασθενών με COVID-19 από το UK Biobank, που περιέχει ιατρικά αρχεία και γενετικά δεδομένα για σχεδόν 500.000 άτομα.

Οι επιστήμονες παρατήρησαν ότι τα αλληλόμορφα ορισμένων γονιδίων που επηρεάζουν το συμπλήρωμα και την πηκτικότητα συνδέονται με σοβαρότερα συμπτώματα COVID-19 που οδηγούν σε νοσηλεία.

«Η παρουσία των παραπάνω αλληλομόρφων δεν διασφαλίζει ότι ο ασθενής θα παρουσιάσει σοβαρή νόσηση, ωστόσο το παραπάνω εύρημα αποτελεί μία ακόμα ένδειξη για το ρόλο του συμπληρώματος και της πηκτικότητας στη σοβαρότητα της νόσησης και τη θνησιμότητα από COVID-19».

Στοχεύοντας την Πηκτικότητα και το Συμπλήρωμα

Από την αρχή της πανδημίας έχουν παρατηρηθεί διαταραχές της πηκτικότητας σε ασθενείς με COVID-19, ενώ αυτή τη στιγμή διεξάγονται διάφορες κλινικές δοκιμές με σκοπό διαπιστωθεί ο καλύτερος τρόπος χρήσης αντιπηκτικών θεραπειών.

Οι αναστολείς του συμπληρώματος χρησιμοποιούνται σήμερα σε ορισμένες σχετικά σπάνιες παθήσεις, ωστόσο αυτή τη στιγμή περισσότερες από 1 έρευνες εξετάζουν τα φάρμακα αυτά στη θεραπεία του COVID-19.

«Πιστεύω ότι οι παρατηρήσεις μας θέτουν ένα ισχυρό υπόβαθρο στη θεωρία ότι η πηκτικότητα και το συμπλήρωμα παίζουν σημαντικό ρόλο στον COVID-19», κατέληξε ο Tatonetti, «και ελπίζω ότι θα παρακινήσει και άλλους ερευνητές να εξετάσουν τη θεωρία αυτή και να διαπιστώσουν αν μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην αντιμετώπιση της πανδημίας».