Τις τελευταίες ημέρες, αρκετοί άνθρωποι νιώθουν περισσότερο κουρασμένοι απ’ ότι συνήθως παρά το γεγονός ότι περνούν το μεγαλύτερο διάστημα της ημέρας στο σπίτι.

Το αίσθημα κόπωσης που εμφανίζεται αποδίδεται πιθανώς στην ψυχολογική επιβάρυνση της πανδημίας του COVID-19, παρά στη σωματική κούραση. Όπως γνωρίζουμε, το αίσθημα κόπωσης μπορεί να αποδίδεται τόσο σε σωματικά όσο και σε ψυχικά αίτια. Όταν τρέξουμε 5 χιλιόμετρα, νιώθουμε ότι χρειαζόμαστε κάποιο χρόνο ξεκούρασης, ενώ όταν νοσήσουμε από έναν ιό χρειαζόμαστε ξεκούραση μετά την αποδρομή της νόσου.

Ωστόσο, αρκετές έρευνες έχουν δείξει ότι το αίσθημα κόπωσης μπορεί να προκληθεί και από ψυχολογικά αίτια, όπως για παράδειγμα το άγχος και το στρες. Στην παρούσα κατάσταση, η μονοτονία της καθημερινότητας μπορεί επίσης να ενοχοποιείται για το αίσθημα κόπωσης που αντιμετωπίζουμε.

Τι μπορούμε να κάνουμε, επομένως για να προσαρμοστούμε στις νέες συνθήκες και να ανακτήσουμε τη χαμένη μας ενέργεια;

Οι Φάσεις της Προσαρμογής

Κάθε φορά που κάνουμε μία μεγάλη αλλαγή στη ζωή μας, όπως για παράδειγμα όταν μετακομίζουμε ή όταν ένας μαθητής ξεκινά το πανεπιστήμιο, χρειάζεται μία περίοδος για να προσαρμοστούμε στις νέες συνθήκες. Η προσαρμογή αυτή χρειάζεται μία χρόνο και έχει συγκεκριμένες φάσεις.

Η πρώτη εβδομάδα προσαρμογής περιλαμβάνει την απεμπλοκή από τις προηγούμενες συνθήκες και την ανάπτυξη νέων αλληλεπιδράσεων. Στη φάση αυτή φτάνουμε συνήθως μετά από 4-5 ημέρες, οπότε και ξεκινούμε να νιώθουμε πιο άνετα καθώς η καθημερινότητα είναι πλέον λιγότερο απρόβλεπτη.

Τις πρώτες εβδομάδες της παραμονής στο σπίτι, αρκετοί άνθρωποι έχουν κακή διάθεση και καταλήγουν να κλαίνε. Αυτό αποτελεί φυσιολογικό κομμάτι στη διαδικασία της προσαρμογής. Δεν χρειάζεται να ανησυχήσετε, καθώς η ψυχολογικά άσχημη, αυτή κατάσταση βελτιώνεται σε μικρό διάστημα και σύντομα αρχίζετε να νιώθετε καλύτερα.

Για να διευκολύνετε τη μετάβαση στη νέα κατάσταση μπορείτε να χρησιμοποιήσετε ένα ημερολόγιο που θα γράφετε τις σκέψεις και τα συναισθήματά σας καθημερινά. Με τον τρόπο αυτό θα μπορείτε να παρακολουθήσετε καλύτερα την πορεία σας, καθώς και την προσαρμογή στη νέα κατάσταση.

Η πλήρης προσαρμογή σε ένα νέο τρόπο ζωής χρειάζεται συνήθως περίπου 3 μήνες. Ωστόσο, μία επικίνδυνη περίοδος στη μετάβαση αυτή εμφανίζεται σχεδόν 3 εβδομάδες μετά την αρχή των αλλαγών. Σε αυτή, αρκετοί ασθενείς παρουσιάζουν απότομα μελαγχολικά συναισθήματα και μείωση του ηθικού.

Η ανησυχία στην περίπτωση αυτή αποδίδεται στη σκέψη ότι η παραμονή στο σπίτι μπορεί έχει παρατεταμένη διάρκεια. Ωστόσο, μόλις η φάση αυτή παρέλθει, τα αρνητικά συναισθήματα δεν επιστρέφουν.

Προετοιμάζοντας την Ημέρα μας

Η επόμενη οδηγία για τη διατήρηση της ενέργειάς μας προέρχεται από τις παρατηρήσεις σε ασθενείς που αντιμετωπίσουν επείγουσες καταστάσεις. Για να αποφύγετε την έκπτωση σε μία κατάσταση απάθειας και αρνητικότητας είναι σημαντικό να προετοιμάσετε από το πρωί το πρόγραμμα της ημέρας σας.

Με τον τρόπο αυτό θα νιώσετε ότι έχετε ανακτήσει τον έλεγχο της καθημερινότητάς σας. Η μεγάλη διάρκεια «άδειου» χρόνου καθημερινά αυξάνει το αίσθημα ανησυχίας και επιδεινώνει την ψυχολογική μας κατάσταση. Μας κάνει επίσης να νιώθουμε απομονωμένοι και απαθείς, ενώ επηρεάζει τόσο τον ύπνο όσο και την προσωπική μας υγιεινή.

Ένα ενδιαφέρον περιστατικό από ανθρώπους που βρέθηκαν σε καταστάσεις ζωής ή θανάτου, μας δίνει σημαντικές πληροφορίες σχετικά με τις ενέργειες που πρέπει να κάνουμε όταν έχουμε αρκετό «άδειο» χρόνο στην καθημερινότητά μας.

Το 1915, όταν το καράβι του Sir Ernest Shackleton παγιδεύτηκε στους πάγους της Ανταρκτικής, ο ίδιος επέβαλε ένα αυστηρό πρόγραμμα στο πλήρωμα το οποίο θα έπρεπε να ακολουθούν με θρησκευτική ευλάβεια.

Ο ίδιος γνώριζε καλά την ιστορία ενός άλλου πλοίου, του RV Belgica που είχε παγιδευτεί επίσης στην Ανταρκτική το 1898. Ο καπετάνιος του πλοίου αυτού δεν είχε βάλει πρόγραμμα στο πλήρωμά του και ως αποτέλεσμα το ηθικό έπεσε πολύ, ιδιαίτερα μετά το θάνατο της γάτας του πλοίου.

Ο Shackleton επέβαλε αυστηρό πρόγραμμα γευμάτων και διέταξε το πλήρωμά του να παραμένει στο χώρο του φαγητού μετά το γεύμα έτσι ώστε να υπάρχει κοινωνικοποίηση. Οι δραστηριότητες αυτές βοήθησαν να αντιμετωπιστεί η κοινωνική μονοτονία που εμφανίζεται όταν μία μικρή ομάδα ανθρώπων περιορίζεται σε ένα χώρο για μεγάλη χρονική διάρκεια.

Επομένως, αν και μπορεί να σας φαίνεται σωστό να παραμείνετε στο κρεβάτι μετά το ξύπνημα, αν ξυπνήσετε και ακολουθήσετε ένα πρόγραμμα βρίσκοντας χρόνο και για κοινωνικές δραστηριότητες (ακόμα κι αν είναι από το τηλέφωνο ή το διαδίκτυο) θα έχετε καλύτερη διάθεση και ενέργεια.

Ένα άλλο ψυχολογικό αίτιο του αισθήματος κόπωσης είναι το άγχος. Η πανδημία έχει προκαλέσει σύγχυση και αβεβαιότητα στους περισσότερους από εμάς, καθώς και φόβο για το μέλλον. Όλα τα παραπάνω αισθήματα μπορεί να επηρεάσουν την ποιότητα του ύπνου μας, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε επιδείνωση του αισθήματος κόπωσης αλλά και του άγχους.

Η άσκηση είναι ένα ισχυρό εργαλείο που μπορεί να μας βοηθήσει να αντιμετωπίσουμε το παραπάνω φαινόμενο. Το περπάτημα ή η άσκηση στο σπίτι μπορεί μεν να προκαλούν σωματική κόπωση, ωστόσο μακροπρόθεσμα περιορίζουν το αίσθημα κόπωσης και βελτιώνουν τον ύπνο.

Ο σχεδιασμός της ημέρας είναι πλέον απαραίτητος. Αναμένοντας την ημέρα που θα αρθούν τα περιοριστικά μέτρα, αντιμετωπίστε τις προκλήσεις της καθημερινότητας με αισιοδοξία. Η συνειδητοποίηση ότι έχετε πράγματα να κάνετε καθημερινά, θα σας βοηθήσει να νιώσετε καλύτερα περιορίζοντας το αίσθημα κόπωσης.