Στις αρχές της πανδημίας της COVID-19, υπήρχαν αναφορές ασθενών που παρουσίασαν σύνδρομο Guillain-Barre μετά τη λοίμωξη από COVID-19. Το σύνδρομο Guillain-Barre είναι ένα σπάνιο αυτοάνοσο νόσημα που έχει συνδεθεί στο παρελθόν με συγκεκριμένες ιογενείς και βακτηριακές λοιμώξεις.

Μία νέα έρευνα από το University College του Λονδίνου που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Brain, ανέλυσε όλα τα περιστατικά του παραπάνω συνδρόμου στη Μεγάλη Βρετανία από το Μάρτιο μέχρι το Μάιο του 2020. Όπως διαπιστώθηκε, τα περιστατικά του συνδρόμου ήταν 40-50% μειωμένα στο διάστημα αυτό συγκριτικά με την ίδια περίοδο στα έτη 2016-2019. Σύμφωνα με τους επιστήμονες της έρευνας, αυτό ουσιαστικά δείχνει ότι τα μέτρα πρόληψης που εφαρμόστηκαν στο διάστημα αυτό κατάφεραν να περιορίσουν την εξάπλωση και άλλων ιών ή βακτηρίων τα οποία ευθύνονται συνήθως για την εμφάνιση του συνδρόμου.

Τι είναι το Σύνδρομο Guillain-Barre;

Σύμφωνα με το National Institute of Neurological Disorders and Stroke (NINDS) των ΗΠΑ, το σύνδρομο Guillain-Barre είναι αποτέλεσμα της παθολογικής στόχευσης του περιφερικού νευρικού συστήματος από το ανοσοποιητικό σύστημα. Οι βλάβες που προκαλούνται μπορεί να οδηγήσουν σε εμφάνιση μίας σειράς συμπτωμάτων από αδυναμία και παροδική παράλυση μέχρι και το θάνατο. Οι περισσότεροι ασθενείς αναρρώνουν από το σύνδρομο Guillain-Barre, ωστόσο ορισμένοι παρουσιάζουν χρόνια αδυναμία μετά την αποδρομή του.

Το σύνδρομο Guillain-Barre μπορεί να επηρεάσει ασθενείς οποιασδήποτε ηλικίας, ωστόσο εμφανίζεται συχνότερα στους ενήλικες. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα δεδομένα σήμερα, της εμφάνισης του συνδρόμου προηγείται συνήθως μία ιογενής ή βακτηριακή λοίμωξη, ωστόσο δεν γνωρίζουμε ακόμα γιατί το ίδιο παθογόνο προκαλεί το σύνδρομο σε ορισμένους ασθενείς αλλά όχι σε άλλους.

Το Σύνδρομο Guillain-Barre σε Προηγούμενες Επιδημίες

Πριν τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Βραζιλίας το 2016 παρατηρήθηκε σημαντική αύξηση των περιστατικών του συνδρόμου Guillain-Barre η οποία αποδόθηκε στον ιό Zika. Αρκετοί ειδικοί είχαν ανησυχήσει ότι κάτι αντίστοιχο μπορεί να εμφανιστεί και στην πανδημία της COVID-19.

Σύμφωνα με δεδομένα από το CDC των ΗΠΑ, ο ιός Zika μπορεί να προκαλέσει σύνδρομο Guillain-Barre, καθώς αρκετές χώρες με επιδημίες του συγκεκριμένου ιού παρουσίασαν κατακόρυφη αύξηση των περιστατικών του συνδρόμου. Αξίζει να σημειωθεί ότι μόνο ένας μικρός αριθμός ασθενών που νόσησαν από τον ιό Zika παρουσίασαν σύνδρομο Guillain-Barre και η σύνδεση ανάμεσα στις δύο νόσους δεν έχει ακόμα αποσαφηνιστεί πλήρως.

Ασφάλεια των Εμβολίων της COVID-19

Καθώς η μαζική χορήγηση των εμβολίων της COVID-19 έχει ήδη ξεκινήσει, δεν είναι λίγοι αυτοί που εξέφρασαν ανησυχίες σχετικά με τον κίνδυνο πρόκλησης του συνδρόμου Guillain-Barre από τα εμβόλια. Ωστόσο, δεδομένα ετών μάς έχουν δείξει ότι το παραπάνω σύνδρομο πολύ σπάνια προκαλείται από εμβόλια.

Σε μία ανοικτή επιστολή που κοινοποιήθηκε στον Anthony Fauci, διευθυντή του National Institute of Allergy and Infectious Diseases των ΗΠΑ, επιστήμονες από το GBS/CIDP Foundation υποστήριξαν ότι όλοι οι ασθενείς θα πρέπει να κάνουν το εμβόλιο της COVID-19, καθώς δεν υπάρχει κίνδυνος εμφάνισης του συνδρόμου. Μέχρι σήμερα, δεν έχει διαπιστωθεί κανένα περιστατικό πρόκλησης του συνδρόμου από κάποιο εμβόλιο της COVID-19.

Στην επιστολή αναφέρονται επίσης και οι περιπτώσεις όπου η χορήγηση ενός εμβολίου οδήγησε σε σύνδρομο Guillain-Barre.

  • Στην επιδημία της γρίπης των χοίρων του 1976/1977 το εμβόλιο που χορηγήθηκε ήταν ικανό να προκαλέσει το σύνδρομο σε συχνότητα 1 ανά 100.000 εμβολιασμούς.
  • Έκτοτε, το εμβόλιο της γρίπης έχει συνδεθεί με 1 περιστατικό συνδρόμου Guillain-Barre ανά 1.000.000 εμβολιασμούς.

Συμπτώματα του Συνδρόμου Guillain-Barre

Τα συμπτώματα του συνδρόμου εμφανίζονται συνήθως αμφοτερόπλευρα. Αρχικά, ο ασθενής παρουσιάζει αδυναμία στα κάτω άκρα και στη συνέχεια τα συμπτώματα εξαπλώνονται στο υπόλοιπο σώμα μέσα σε λίγες ώρες, ημέρες ή εβδομάδες.

Το σοβαρότερο στάδιο της αδυναμίας εντοπίζεται συνήθως 2 εβδομάδες μετά την εμφάνιση των συμπτωμάτων. Στο 90% των ασθενών με σύνδρομο Guillain-Barre, η εντονότερη αδυναμία εμφανίζεται συνήθως στην 3η εβδομάδα της νόσου.

Εκτός από την αδυναμία, οι ασθενείς με σύνδρομο Guillain-Barre μπορεί να παρουσιάσουν:

  • Διαταραχές της όρασης
  • Δυσκολία στην κατάποση, την ομιλία ή τη μάσηση
  • Αίσθημα νυγμών στα χέρια και πόδια
  • Έντονο άλγος, ιδιαίτερα τη νύχτα
  • Διαταραχές του συντονισμού και της ισορροπίας
  • Διαταραχές του καρδιακού ρυθμού ή της αρτηριακής πίεσης
  • Διαταραχές της πέψης ή της ουροδόχου κύστεως

Πώς Αντιμετωπίζεται το Σύνδρομο Guillain-Barre;

Καθώς το σύνδρομο μπορεί να επηρεάσει και τους μύες που εμπλέκονται στην αναπνοή, οι ασθενείς με σύνδρομο Guillain-Barre συνήθως νοσηλεύονται στη ΜΕΘ, έτσι ώστε να υπάρχει η δυνατότητα διασωλήνωσης, εφόσον αυτό κριθεί απαραίτητο.

Σήμερα, δεν υπάρχει κάποια θεραπεία για το σύνδρομο, ωστόσο διάφορες έρευνες έχουν δείξει ότι η πλασμαφαίρεση και η χορήγηση υψηλών δόσεων ανοσοσφαιρινών (IVIg) μπορεί να επιταχύνει την ανάρρωση.

Μετά την υποχώρηση της οξείας φάσης, οι ασθενείς μεταφέρονται σε ένα κέντρο αποκατάστασης, όπου ολοκληρώνεται η ανάρρωσή τους. Η φυσιοθεραπεία μπορεί να προστατεύσει τους μύες περιορίζοντας τον κίνδυνο ατροφίας, κατακλίσεων και άλλων βλαβών. Τα ενέσιμα αντιπηκτικά μπορούν να βοηθήσουν στην πρόληψη των θρόμβων αίματος, ενώ οι ασθενείς θα πρέπει να κάνουν και εργοθεραπεία.