Από την αρχή της πανδημίας του κορονοϊού, οι φήμες ότι ο ιός SARS-CoV-2 «ξέφυγε» από κάποιο εργαστήριο της Wuhan, εξαπλώνονται συνεχώς. Τη θεωρία αυτή έχουν αναπαράγει αρκετές διασημότητες, μεταξύ των οποίων και ο πρόεδρος των ΗΠΑ, χωρίς ωστόσο να αναφέρεται σε δεδομένα που αποδεικνύουν τον ισχυρισμό αυτό.

Παράλληλα, όλο και περισσότερες έρευνες σχετικά με την προέλευση του ιού δείχνουν ότι ο SARS-CoV-2 ήταν αποτέλεσμα της φυσικής εξέλιξης. Η τελευταία έρευνα που επιβεβαιώνει την παραπάνω θεωρία, δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Current Biology.

Η ερευνητική ομάδα από το Shandong First Medical University στην Κία, ταυτοποίησε ένα νέο κορονοϊό στις νυχτερίδες, ο οποίος σχετίζεται αρκετά με τον SARS-CoV-2. Οι δύο ιοί είναι μάλιστα τόσο συγγενικοί που καθιστούν σχεδόν αδύνατο το ενδεχόμενο ο SARS-CoV-2 να έχει παρασκευαστεί σε εργαστήριο.

Η Πρωτεΐνη Spike

Οι περισσότερες θεωρίες σχετικά με την προέλευση του SARS-CoV-2 έχουν επικεντρωθεί στην πρωτεΐνη spike, την οποία χρησιμοποιεί ο ιός για να προσδεθεί στους υποδοχείς του κυττάρου-ξενιστή, επιτρέποντάς του τελικά να εισέλθει στο κύτταρο και να προκαλέσει νόσηση.

Στο σημείο που ενώνονται τα δύο μέρη της πρωτεΐνης spike, υπάρχουν 4 επιπλέον αμινοξέα, κάτι που δεν εμφανίζεται στους υπόλοιπους κορονοϊούς. Το χαρακτηριστικό αυτό, γνωστό ως εισαγωγή S1/S2, είναι ιδιαίτερα ασυνήθιστο και, προς το παρόν, εμφανίζεται μόνο στον SARS-CoV-2.

Το μοναδικό αυτό χαρακτηριστικό της πρωτεΐνης spike θεωρήθηκε από αρκετούς ισχυρή ένδειξη ότι ο ιός παρασκευάστηκε στο εργαστήριο.

«Από την ανακάλυψη του SARS-CoV-2, υπάρχουν αρκετές αβάσιμες θεωρίες που υποστηρίζουν ότι έχει παρασκευαστεί στο εργαστήριο. Συγκεκριμένα, το κομμάτι της εισαγωγής S1/S2 είναι αρκετά ασυνήθιστο και επομένως δεν είναι λίγοι αυτοί που θεωρούν ότι επιβεβαιώνει πως ο ιός έχει παρασκευαστεί», εξήγησε ο επικεφαλής της έρευνας, καθηγητής Weifeng Shi, διευθυντής στο Institute of Pathogen Biology του πανεπιστημίου.

Ένας Κοντινός Συγγενής

Θέλοντας να συγκρίνουν το νέο κορονοϊό με άλλους, παρόμοιους ιούς, οι επιστήμονες ανέλυσαν το γονιδίωμα 302 δειγμάτων από 227 νυχτερίδες. Οι νυχτερίδες που εξετάστηκαν ανήκαν σε 20 διαφορετικά είδη.

Όλα τα δείγματα είχαν ληφθεί από την επαρχία της Yunnan στην Κίνα από το Μάιο μέχρι τον Οκτώβριο του 2019 και αναλύθηκαν στις αρχές Ιανουαρίου του 2020, λίγο μετά την έναρξη της πανδημίας του SARS-CoV-2.

Η γενετική ανάλυση οδήγησε σε ένα νέο κορονοϊό, τον RmYN02, ταυτίζεται κατά 93.3% με αυτό του SARS-CoV-2.

Σε ορισμένες περιοχές του γονιδιώματος, ο νέος ιός έχει περισσότερες ομοιότητες με τον SARS-CoV-2 σε σχέση με τον πλησιέστερο συγγενή του, τον RaTG13, ο οποίος επίσης επηρεάζει νυχτερίδες στην περιοχή του Yunnan.

Σε ένα από τα μεγαλύτερα τμήματα του γονιδιώματος που κωδικοποιεί πρωτεΐνες, το RNA του RmYN02 ταυτίζεται κατά 97.2% με αυτό του SARS-CoV-2.

Σημαντικότερα, σύμφωνα με τους επιστήμονες, ο RmYN02 έχει μία παρόμοια εισαγωγή με την S1/S2 στην περιοχή της πρωτεΐνης spike, γεγονός που δείχνει ότι το φαινόμενο αυτό, όσο σπάνια κι αν συμβαίνει, είναι δυνατό να εμφανιστεί ως αποτέλεσμα της φυσικής εξέλιξης.

«Η μελέτη μας δείχνει ξεκάθαρα ότι η μετάλλαξη αυτή μπορεί να συμβεί ως αποτέλεσμα της φυσικής εξέλιξης στα ζώα. Η παρατήρηση αυτή ενισχύει τη θεωρία ότι ο ιός SARS-CoV-2 δεν παρασκευάστηκε σε εργαστήριο», υποστήριξε ο Shi.

Η Εξελικτική Πορεία του SARS-CoV-2

Αν και οι εισαγωγές που ανακαλύφθηκαν στο νέο ιό δεν ταυτίζονται με αυτές του SARS-CoV-2, το γεγονός ότι οι δύο ιοί παρουσίασαν παρόμοιες μεταλλάξεις υποστηρίζει τη θεωρία ότι μπορούν να εμφανιστούν ως απόρροια της φυσικής εξέλιξης.

Η επιστημονική ομάδα ελπίζει ότι περαιτέρω έρευνες θα βοηθήσουν στην ταυτοποίηση και άλλων σχετικών ιών, γεγονός που θα μπορεί πιθανώς να εξηγήσει την πορεία του SARS-CoV-2 από τα ζώα στον άνθρωπο.

«Η έρευνά μας δείχνει ότι αν λάβουμε δείγματα από περισσότερα είδη ζώων, πιθανώς θα ανακαλύψουμε και άλλους ιούς που σχετίζονται περισσότερο με τον SARS-CoV-2, γεγονός που θα μας βοηθήσει να κατανοήσουμε καλύτερα την πορεία του ιού μέχρι να φτάσει τελικά στον άνθρωπο», υποστήριξε ο Shi.

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι ο νέος ιός που ανακάλυψαν οι επιστήμονες δεν μπορεί να μολύνει τον άνθρωπο, καθώς δεν φέρει την περιοχή πρόσδεσης μέσω της οποίας ο SARS-CoV-2 μολύνει τα ανθρώπινα κύτταρα.

Φωτογραφία: NIAID