3 άρθρα που δημοσιεύτηκαν στο Journal of the American College of Cardiology τη Δευτέρα, προσφέρουν σημαντικά δεδομένα σχετικά με τις επιδράσεις του COVID-19 στην καρδιά.

Αν και αρχικά πιστεύαμε ότι ο COVID-19 αποτελεί λοίμωξη που επηρεάζει αποκλειστικά το αναπνευστικό σύστημα, σήμερα γνωρίζουμε πλέον ότι απειλεί και την καρδιά.

Μάλιστα, σχεδόν το 1/4 των ασθενών που νοσηλεύονται με COVID-19 παρουσιάζουν βλάβες στο μυοκάρδιο ή άλλους καρδιακούς ιστούς.

Ένας σημαντικός αριθμός ασθενών με COVID-19 παρουσιάζει επίσης θρομβοεμβολική νόσο ή θρόμβους και αρρυθμίες.

Γνωρίζουμε επίσης ότι οι ασθενείς με προϋπάρχουσες καρδιακές παθήσεις, όπως η υπέρταση, η παχυσαρκία, η υψηλή χοληστερόλη και η υψηλή γλυκόζη αίματος, έχουν αυξημένο κίνδυνο να παρουσιάσουν σοβαρή νόσηση ή να καταλήξουν από COVID-19.

Λαμβάνοντας υπόψη όλα τα παραπάνω, είναι σαφές ότι οι ασθενείς που πάσχουν από καρδιαγγειακές νόσους θα πρέπει να κάνουν άμεσα αλλαγές στον τρόπο ζωής τους με σκοπό να περιορίσουν τον κίνδυνο καρδιακών επιπλοκών στο ενδεχόμενο μίας λοίμωξης με COVID-19.

Οι Επιδράσεις του COVID-19 στο Καρδιαγγειακό Σύστημα

Ο COVID-19 προκαλεί βλάβες στην καρδιά με δύο μηχανισμούς.

Αρχικά, γνωρίζουμε ότι ο ιός προκαλεί διάχυτη φλεγμονή η οποία μπορεί να επηρεάσει το σύνολο του οργανισμού. Ως αποτέλεσμα, το μυοκάρδιο υφίσταται βλάβες, ο καρδιακός ρυθμός επηρεάζεται, ενώ αυξάνεται και ο κίνδυνος θρόμβων στα αγγεία.

Δεύτερον, ο ιός μπορεί να μολύνει κύτταρα που φέρουν υποδοχείς ACE2, τα οποία βρίσκονται και στο μυοκάρδιο. Το γεγονός αυτό μπορεί να οδηγήσει σε καρδιακή ανεπάρκεια.

Σύμφωνα με τους επιστήμονες των παραπάνω ερευνών, η έκταση των βλαβών που θα προκαλέσει ο COVID-19 εξαρτάται από:

  1. Την αρχική δόση έκθεσης στον ιό
  2. Την απόκριση του ανοσοποιητικού συστήματος
  3. Την παρουσία συννοσηροτήτων

Αν και οι ασθενείς με υποκείμενα νοσήματα διατρέχουν τον υψηλότερο κίνδυνο να παρουσιάσουν καρδιακές βλάβες, οι τελευταίες έχουν εμφανιστεί και σε υγιή άτομα που νόσησαν με COVID-19.

Οι Ασθενείς με Προϋπάρχουσες Καρδιακές Παθήσεις Διατρέχουν τον Υψηλότερο Κίνδυνο

Οι κύριοι παράγοντες κινδύνου σύμφωνα με τους επιστήμονες των παραπάνω μελετών είναι η υπέρταση, τα υψηλά επίπεδα της γλυκόζης, η δυσλιπιδαιμία και η παχυσαρκία.

Ο παράγοντας που συνδέεται με τον υψηλότερο κίνδυνο είναι η υπέρταση. Σύμφωνα με τα δεδομένα που αναδείχθηκαν από τις παραπάνω μελέτες, η υπέρταση συνδέεται με 2.5 φορές αυξημένο κίνδυνο σοβαρής νόσησης και θνησιμότητας από COVID-19, ιδιαίτερα σε ασθενείς άνω των 60.

Μία νέα θεωρία που έχει αρχίσει να εδραιώνεται τελευταία υποστηρίζει ότι τα ενδοθηλιακά κύτταρα, τα οποία καλύπτουν τα αγγεία, έχουν διαφορετική αντίδραση στη δράση του ανοσοποιητικού συστήματος στους ασθενείς με καρδιακές παθήσεις.

Τα κύτταρα αυτά απελευθερώνουν φλεγμονώδεις κυτταροκίνες οι οποίες ενισχύουν τη φλεγμονώδη απόκριση του οργανισμού με αποτέλεσμα το σχηματισμό θρόμβων αίματος.

Ο παραπάνω μηχανισμός φαίνεται ότι ενοχοποιείται τόσο για τη χειρότερη πρόγνωση του COVID-19 σε αυτούς τους ασθενείς, όσο και για αρκετά περιστατικά εμφράγματος και εγκεφαλικού επεισοδίου.

Οι Βλάβες Μπορεί να είναι Χρόνιες

Αν και ακόμα δεν έχουμε επαρκή δεδομένα σχετικά με τις χρόνιες βλάβες που προκαλεί ο COVID-19, αρκετοί ειδικοί υποστηρίζουν ότι οι ασθενείς που αναρρώνουν από τον ιό μπορεί να παρουσιάσουν επιπλοκές που παραμένουν για μήνες ή ακόμα και χρόνια.

Πρώιμα δεδομένα από τους λίγους μήνες κυκλοφορίας του ιού στην κοινότητα έχουν δείξει ότι σε ένα σημαντικό αριθμό ασθενών, ορισμένα από τα συμπτώματα του COVID-19 μπορεί να παραμείνουν για αρκετούς μήνες.

Μία έρευνα που εξέτασε ασθενείς που είχαν αναρρώσει από COVID-19 διαπίστωσε ότι το 87% περίπου είχε τουλάχιστον 1 χρόνιο σύμπτωμα, όπως αίσθημα κόπωσης, στηθάγχη ή αρθραλγία, το οποίο δεν υποχώρησε τους επόμενους μήνες από την ανάρρωση.

Μία άλλη έρευνα που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό JAMA διαπίστωσε ότι το 78% των ασθενών που είχαν αναρρώσει παρουσίασε καρδιακές βλάβες, ενώ ο 60% είχε χρόνια φλεγμονή του μυοκαρδίου.

Αρκετές άλλες νόσοι, από το κοινό κρυολόγημα μέχρι τον SARS (τον κορονοϊό που κυκλοφόρησε το 2002), μπορούν να προκαλέσουν βλάβες στην καρδιά, ωστόσο ο COVID-19 συνδέεται συχνότερα με ενδοθηλιακές ή αγγειακές βλάβες. Σύμφωνα με τους επιστήμονες της παρούσας μελέτης, το γεγονός αυτό μπορεί να ενοχοποιείται για τις μακροπρόθεσμες επιπλοκές που προκαλεί ο ιός.

Αν και οι καρδιακές βλάβες είναι πολύ πιθανό να υποχωρούν τελικά, όπως συνέβαινε και με τον ιό SARS-CoV, δεν αποκλείεται να αυξάνουν τον κίνδυνο καρδιακή ανεπάρκειας σε ορισμένους ασθενείς.

Σίγουρα θα πρέπει να γίνουν έρευνες μεγάλης διάρκειας προκειμένου να γνωρίζουμε τις μακροπρόθεσμες επιδράσεις του COVID-19 στην καρδιά.

Πρέπει να Κάνουμε Αλλαγές Τώρα για να Προστατευτούμε Μακροπρόθεσμα

Οι ερευνητές που συμμετείχαν στις παραπάνω μελέτες έδωσαν επίσης μεγάλη έμφαση στη σημαντικότητα ενός υγιεινού τρόπου ζωής.

Όπως υποστήριξαν, είναι σημαντικό να αποφεύγουμε τα ανθυγιεινά τρόφιμα και την καθιστική ζωή. Ιδανικά, θα πρέπει να μαγειρεύουμε υγιεινά γεύματα στο σπίτι, να ασκούμαστε τακτικά και να κοιμόμαστε αρκετά.

Οι ασθενείς με COVID-19 θα πρέπει επίσης να συνεχίσουν τα φάρμακα που έπαιρναν πριν τη λοίμωξη, όπως οι στατίνες. Οι τελευταίες έχουν αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες και μπορούν να περιορίσουν τον κίνδυνο καρδιαγγειακών συμβαμάτων.