Η κατακόρυφη αύξηση των κρουσμάτων του COVID-19 που παρατηρείται τις τελευταίες ημέρες έχει καταστήσει τα μέτρα πρόληψης του ιού πιο σημαντικά από ποτέ. Αν και οι εκτιμήσεις για τις επόμενες ημέρες και εβδομάδες δεν είναι πολύ αισιόδοξες, υπάρχουν αρκετά που μπορούμε να κάνουμε προκειμένου να περιορίσουμε την εξάπλωση του ιού. Οι περισσότεροι ειδικοί συμφωνούν ότι η καθολική χρήση μάσκας, το πλύσιμο των χεριών, η κοινωνική αποστασιοποίηση και η καραντίνα σε αυτούς που έχουν έρθει σε επαφή με επιβεβαιωμένα κρούσματα είναι 4 απλά μέτρα που μπορούν να σώσουν εκατοντάδες χιλιάδες ζωές.

Γιατί οι Μάσκες είναι Αποτελεσματικές;

Στις αρχές της πανδημίας, αρκετοί ειδικοί είχαν εκφράσει τις αμφιβολίες τους σχετικά με τη χρησιμότητα της μάσκας για το γενικό πληθυσμό, ιδιαίτερα σε περιοχές με χαμηλά ποσοστά εξάπλωσης του ιού στην κοινότητα. Επιπλέον, προκειμένου να διασφαλιστεί η επάρκεια του παραπάνω είδους για τους επαγγελματίες υγείας, οι πρώτες οδηγίες είχαν συστήσει να μην γίνεται χρήση μάσκας από το κοινό.

Ωστόσο, έκτοτε έχουν δημοσιευτεί αρκετές έρευνες οι οποίες δείχνουν ότι η χρήση μάσκας (χειρουργικής και μη) μπορεί να προσφέρει οφέλη.Οι έρευνες αυτές περιλαμβάνουν τόσο συγκεντρωτικές μελέτες (1 και 2) όσο και έρευνες παρατήρησης (1,2,3 και 4), οι οποίες στο σύνολό τους διαπίστωσαν ότι η χρήση μάσκας μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλότερα ποσοστά λοιμώξεων. Γνωρίζουμε πλέον ότι οι μάσκες μπορούν να παγιδέψουν τα μεγάλα σταγονίδια της αναπνοής, καθώς και ορισμένα μικρότερα σωματίδια γνωστά ως αερολύματα.

Είναι αλήθεια ότι καμία έρευνα δεν είναι τέλεια ή μπορεί να δώσει αδιαμφισβήτη απάντηση σχετικά με την αποτελεσματικότητα της μάσκας. Ρεαλιστικά είναι αδύνατο να σχεδιαστεί μία τέτοια έρευνα. Ωστόσο, αυτό που μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα είναι ότι δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος από τη χρήση μάσκας. Επομένως, αν θέλετε να αποφύγετε μία μόλυνση με τον COVID-19, σας ενδιαφέρει η υγεία των άλλων και ακολουθείτε τις οδηγίες βασισμένες σε επιστημονικά δεδομένα, προφανώς η απόφαση σχετικά με τη χρήση μάσκας δεν είναι κάτι δύσκολο.

Ποια Ερωτήματα για τις Μάσκες Εξετάζονται Σήμερα

Μερικά από τα συχνότερα ερωτήματα για τη χρήση μάσκας που εξετάζονται σήμερα αναφέρονται παρακάτω.

  • Ποιο είδος μάσκας είναι περισσότερο αποτελεσματικό; Σύμφωνα με το CDC των ΗΠΑ, οι καλύτερες μάσκες είναι αυτές που έχουν δύο ή περισσότερο στρώματα. Οι μπαντάνες και τα τα κασκόλ θα πρέπει να αποφεύγονται καθώς συνήθως έχουν μόνο 1 στρώμα υφάσματος και δεν προστατεύουν επαρκώς από τον ιό. Οι ιατρικές μάσκες με βαλβίδες επίσης δεν πρέπει να προτιμώνται καθώς οι βαλβίδες επιτρέπουν τη διαρροή σωματιδίων του ιού.
  • Η μάσκα προστατεύει αυτόν που τη φοράει ή τους άλλους; Στην αρχή της πανδημίας, όταν δεν είχαμε ακόμα επαρκή δεδομένα, η χρήση μάσκας είχε προταθεί κυρίως για την προστασία των άλλων. Έκτοτε, έχουμε μάθει αρκετά σχετικά με τον τρόπο που μεταδίδεται ο ιός και τελευταία δεδομένα δείχνουν ότι ακόμα και αυτός που φοράει τη μάσκα έχει κάποια οφέλη. Μία πρόσφατη έρευνα από τη Δανία αμφισβήτησε την προστατευτική ισχύ της μάσκας γι’ αυτόν που τη φοράει. Ωστόσο, στην κοινότητα που διεξήχθη η παραπάνω έρευνα, τα ποσοστά λοιμώξεων ήταν πολύ χαμηλά, η χρήση μάσκας δεν ήταν υποχρεωτική ενώ οι επιστήμονες δεν είχαν τρόπο να επιβεβαιώσουν ότι οι εθελοντές πράγματι φορούσαν μάσκα. Συνολικά, οι περισσότερες έρευνες έχουν δείξει ότι η καθολική χρήση μάσκας είναι αυτή που προσφέρει τα περισσότερα οφέλη.
  • Μπορούν οι Μάσκες να Περιορίσουν τη Σοβαρότητα της Νόσησης; Οι μάσκες μειώνουν την αρχική ποσότητα του ιού στην οποία εκτίθεται ο χρήστης. Σήμερα γνωρίζουμε ότι η μικρότερη ποσότητα έκθεσης οδηγεί σε ηπιότερη νόσηση, επομένως δεν είχαν λίγοι αυτοί που πιστεύουν ότι η καθολική χρήση μάσκας μπορεί να οδηγήσει σε επίσπευση της ανοσίας της αγέλης με ηπιότερα περιστατικά. Η παραπάνω θεωρία έχει αποτελέσει αιτία μεγάλων αντιπαραθέσεων και προς το παρόν δεν στηρίζεται από επιστημονικά δεδομένα. Η μεγαλύτερη ανησυχία σχετικά με την παραπάνω προσέγγιση είναι ότι τα άτομα που φορούν μάσκα πιστεύουν ότι είναι προστατευμένα από τον ιό, με αποτέλεσμα να μην τηρούν τα υπόλοιπα μέτρα πρόληψης.
  • Πρέπει Πάντοτε να Φοράμε Μάσκα όταν Βγαίνουμε από το Σπίτι; Εξαρτάται. Αν πηγαίνετε για ένα περπάτημα εκτός του σπιτιού σε περιοχές όπου δεν υπάρχουν άλλα άτομα, τότε προφανώς η μάσκα δεν προσφέρει οφέλη. Ωστόσο, αν έρθετε σε επαφή με άλλα άτομα ή αν πάτε σε κάποιο χώρο όπου είναι αδύνατο να τηρηθούν τα μέτρα κοινωνικής αποστασιοποίησης, πρέπει οπωσδήποτε να φοράτε μάσκα. Φυσικά, σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να ακολουθούμε τις παρούσες οδηγίες του ΕΟΔΥΥ.

Οδηγίες Σχετικά με τη Σωστή Χρήση της Μάσκας

  • Η μάσκα πρέπει να εφαρμόζει καλά στο στόμα και τη ρίνα, χωρίς να υπάρχουν κενά στα άκρα της μάσκας.
  • Όσο πιο άνετη είναι μία μάσκα, τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα να τη φοράτε αρκετά. Κατά συνέπεια, δοκιμάστε διαφορετικά είδη μέχρι να βρείτε αυτό που σας ταιριάζει περισσότερο.
  • Πλένετε τακτικά τις (υφασμάτινες) μάσκες.
  • Είναι προφανές ότι η λανθασμένη χρήση της μάσκας δεν προσφέρει οφέλη. Η μάσκα που δεν καλύπτει τη μύτη, η μάσκα στο πηγούνι ή η μάσκα που κρέμεται από το αυτί, ή άλλες προσεγγίσεις στις οποίες δεν καλύπτεται η ρίνα και το στόμα, θα πρέπει να αποφεύγονται.

Συμπέρασμα

Αν θέλουμε να τερματίσουμε ή να επιβραδύνουμε κατά το δυνατό την εξάπλωση της πανδημίας, θα πρέπει να ακολουθούμε τις οδηγίες των ειδικών. Πρέπει να αναγνωρίσουμε επίσης ότι υπάρχουν ακόμα ερωτήματα που δεν έχουν απαντηθεί με βεβαιότητα, επομένως οι οδηγίες ενδέχεται να αλλάξουν αν έρθουν στο φως νέα δεδομένα. Η αλλαγή μίας οδηγίας δεν σημαίνει ότι «οι ειδικοί δεν ξέρουν τι τους γίνεται» (όπως ακούμε συχνά), αλλά ότι κάνουν τη δουλειά τους όπως πρέπει, προσαρμόζοντας τις οδηγίες στα διαθέσιμα δεδομένα εκείνη τη στιγμή.

Σήμερα, τα περισσότερα δεδομένα δείχνουν ότι θα πρέπει όλοι να φοράμε μάσκες, καθώς έτσι περιορίζεται η εξάπλωση του ιού και σώζουμε ζωές. Είναι πολύ δύσκολο να αποδειχθεί με επιχειρήματα ότι η μάσκα ΔΕΝ είναι αποτελεσματική.

Βιβλιογραφία: Harvard Health