Πριν λίγες εβδομάδες η μελέτη σχετικά με τα δεδομένα για τους 53 προσκυνητές που επισκέφθηκαν το Ισραήλ και μολύνθηκαν με τον ιό SARS-CoV-2 δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Travel Medicine. Οι επιστήμονες αναφέρουν τις πληροφορίες σχετικά με τη μετάδοση του ιού από την ομάδα αυτή, κάνοντας ταυτόχρονα παραλληλισμό με μία παρόμοια ομάδα προσκυνητών από τη Νότια Κορέα. Επικεντρώνονται μάλιστα αρκετά στο γεγονός ότι εκείνη την εποχή, το Ισραήλ και η Αίγυπτος είχαν ελάχιστα περιστατικά του COVID-19.

Στις 3 Μαρτίου 2020 ο ΕΟΔΥ ενημερώθηκε για 2 περιστατικά COVID-19 από προσκυνητές που επέστρεψαν από το Ισραήλ. Οι δύο προσκυνητές επέστρεψαν αεροπορικώς από την Ιερουσαλήμ στις 27 Φεβρουαρίου και παρουσίασαν συμπτώματα κατά τη διάρκεια της πτήσης. Και οι δύο είχαν λάβει μέρος σε μία προσκυνηματική εκδρομή με συνολικά 53 άτομα.

Κατά τη διάρκεια του ταξιδίου, όλη η ομάδα ακολούθησε το ίδιο πρόγραμμα, έκανε τις ίδιες δραστηριότητες και μετακινήθηκε με τον ίδιο τρόπο. Επιστρέφοντας από το Ισραήλ, οι 53 προσκυνητές πήγαν στην Πάτρα με λεωφορείο και στη συνέχεια στα νησιά του Ιονίου με πλοίο.

Μετά την ταυτοποίηση των περιστατικών, ο ΕΟΔΥ αναζήτησε όλες τις επαφές των 53 προσκυνητών, καθώς και των επιβατών που είχαν επιστρέψει στην Αθήνα με την ίδια πτήση. Όπως διαπιστώθηκε, είχαν μολυνθεί συνολικά 4 ακόμα επιβάτες του αεροσκάφους καθώς και ένα μέλος του πληρώματος.

Οι προσκυνητές, τα άτομα του κοντινού περιβάλλοντός τους, οι επιβάτες του αεροπλάνου και το πλήρωμα, μπήκαν σε καραντίνα για 14 ημέρες και ενημερώθηκαν ότι πρέπει να τηλεφωνήσουν στον ΕΟΔΥ σε περίπτωση που παρουσιάσουν οποιοδήποτε σύμπτωμα. Οι ταξιδιωτικές εταιρίες του Ισραήλ και της Αιγύπτου ενημερώθηκαν επίσης προκειμένου να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα.

Και οι 53 προσκυνητές έκαναν εξετάσεις RT-PCR για τον SARS-CoV-2 και διαπιστώθηκε ότι οι 48 είχαν μολυνθεί με τον ιό. Από τους 48 προσκυνητές με θετικές εξετάσεις, οι 33 ήταν γυναίκες και οι 15 άνδρες. Η μέση ηλικία τους ήταν τα 58, ενώ 12 είχαν υποκείμενα νοσήματα. Συνολικά, 41 από τους 48 παρουσίασαν συμπτώματα, ενώ 7 παρέμειναν ασυμπτωματικοί.

Τα συμπτώματα εμφανίστηκαν σε λιγότερο από 9 ημέρες μετά την επιστροφή από το Ισραήλ και περιελάμβαναν πυρετό (73.2%), βήχα (65.8%), πονόλαιμο (19.5%), αίσθημα αδυναμίας (14.6%), δύσπνοια (12.2%) και συμπτώματα από το γαστρεντερικό (7.3%).

Σε 13 από τους προσκυνητές διαπιστώθηκαν συμπτώματα πνευμονίας κατά την ακτινογραφία θώρακος.

Από την ομάδα προσκυνητών νοσηλεύτηκαν συνολικά 20 άτομα, εκ των οποίων τα 2 στη ΜΕΘ. 8 προσκυνητές παρουσίασαν σοβαρές επιπλοκές και 2 κατέληξαν.

Οι 5 προσκυνητές που είχαν αρνητικές εξετάσεις για τον ιό παρέμειναν σε καραντίνα στο σπίτι τους για 14 ημέρες.

Ένα ακόμα άτομο που μολύνθηκε με τον ιό ήταν ο οδηγός του λεωφορείου στο Ισραήλ.

Τα μέτρα περιορισμού και πρόληψης που εφαρμόστηκαν κατά την επιστροφή της ομάδας από το Ισραήλ σε συνδυασμό με την καραντίνα αποδείχτηκαν σωτήρια για την πρόληψη της μετάδοσης του ιού στην τοπική κοινότητα.

Σύμφωνα με τις παρούσες εκτιμήσεις, η μόλυνση των προσκυνητών έγινε πιθανώς κατά την επαφή με ομάδες προσκυνητών από χώρες με υψηλά ποσοστά COVID-19 στους τόπους λατρείας ή τους τουριστικούς προορισμούς.

Πρέπει να σημειωθεί στο σημείο αυτό ότι ένα μεγάλο ποσοστό των προσκυνητών ήταν ηλικίας άνω των 65 με συνοδά νοσήματα. Αυτό μπορεί πιθανώς να εξηγήσει τα υψηλά ποσοστά επιπλοκών και θνησιμότητας από τον ιό.

Η Ομάδα από τη Νότια Κορέα

Ένα παρόμοιο περιστατικό μινι-επιδημίας σημειώθηκε στη Νότια Κορέα. Μία ομάδα 77 ατόμων επισκέφθηκε το Ισραήλ κατά το διάστημα 9-14 Φεβρουαρίου. Όταν η ομάδα αυτή επέστρεψε στη Νότια Κορέα, αρκετοί από αυτούς είχαν θετικές εξετάσεις για τον SARS-CoV-2 γεγονός που δείχνει ότι πιθανώς μολύνθηκαν κατά την επίσκεψή τους στο Ισραήλ. Από τα μέχρι σήμερα, δεδομένα, πάντως δεν φαίνεται ότι οι δύο ομάδες (από την Ελλάδα και από τη Νότια Κορέα) συναντήθηκαν κατά την παραμονή τους στο Ισραήλ.

Οι μαζικές συναθροίσεις, στις οποίες περιλαμβάνονται και οι προσκυνηματικές εκδρομές, αποτελούν πρόσφορο έδαφος για την εξάπλωση λοιμώξεων του αναπνευστικού. Καθώς τα προσκυνηματικά ταξίδια περιλαμβάνουν παραμονή σε κλειστούς χώρους για μεγάλη διάρκεια (για τις διάφορες τελετές) διευκολύνουν τη μετάδοση των ιών.

Φαίνεται έτσι ότι είναι απαραίτητο να εφαρμόζονται αυστηρά μέτρα πρόληψης τόσο από αυτούς που φεύγουν όσο και από αυτούς που επιστρέφουν από ταξίδια στο εξωτερικό, είτε αυτά είναι για προσκυνηματικούς είτε για άλλους λόγους.