Από την αρχή της πανδημίας του COVID-19 είναι γνωστό ότι η νόσος είναι πιο επικίνδυνη για τους ηλικιωμένους ασθενείς. Ο αυξημένος κίνδυνος που διατρέχουν οι ασθενείς της τρίτης ηλικίας δεν είχε ποσοτικοποιηθεί, ωστόσο, μέχρι προσφάτως.

Μία έρευνα που δημοσιεύτηκε στις αρχές του μήνα ανέφερε ότι η θνησιμότητα του COVID-19 είναι σχεδόν 100 φορές υψηλότερη στους ασθενείς άνω των 60 ετών, συγκριτικά με τους ασθενείς κάτω των 40.

Τον Ιούλιο, μία μελέτη είχε δείξει ότι οι ασθενείς ηλικίας άνω των 80 διατρέχουν 100 φορές αυξημένο κίνδυνο να παρουσιάσουν σοβαρή νόσηση από τον ιό συγκριτικά με τους ασθενείς κάτω των 40.

Οι παραπάνω διαφορές είχαν αποδοθεί κατά κύριο λόγο στα υποκείμενα νοσήματα και τις χρόνιες παθήσεις οι οποίες εμφανίζονται συχνότερα στους ασθενείς της τρίτης ηλικίας.

Νέα δεδομένα δείχνουν, ωστόσο, ότι το ανοσοποιητικό σύστημα των ηλικιωμένων ασθενών δεν μπορεί να αντιμετωπίσει επαρκώς τον SARS-CoV-2.

Γνωρίζουμε σήμερα ότι με την ηλικία, η παραγωγή των κυττάρων του ανοσοποιητικού συστήματος, όπως τα Τ και τα Β λεμφοκύτταρα περιορίζεται. Ως αποτέλεσμα, το ανοσοποιητικό σύστημα χάνει την ικανότητα να αντιμετωπίζει αποτελεσματικά τα παθογόνα, ενώ μπορεί να προκαλέσει βλάβες και στους δικούς του ιστούς.

Πώς Λειτουργεί το Ανοσοποιητικό Σύστημα στην Τρίτη Ηλικία;

Οι πρώτες ποσοτικοποιήσιμες αλλαγές στο αριθμό των ανοσιακών κυττάρων και την απόκρισή τους σε διάφορους προκλητικούς παράγοντες παρατηρούνται μετά την ηλικία των 50 ετών.

Περίπου στην 6η δεκαετία της ζωής ξεκινά ένα φαινόμενο γνωστό ως «φλεγμονογήρανση», κατά το οποίο τα κύτταρα παραμένουν συνεχώς σε μία κατάσταση φλεγμονής.

Σύμφωνα με τα τελευταία δεδομένα, οι δύο παραπάνω επιδράσεις ευθύνονται τόσο για τη μειωμένη ικανότητα των ηλικιωμένων να περιορίζουν τις επιδράσεις του ιού αρχικά, όσο και για την ανεξέλεγκτη φλεγμονώδη απόκριση που εμφανίζεται αργότερα.

Συγκεκριμένα, ακόμα κι αν το ιικό φορτίο παρουσιάζει μείωση, το ανοσοποιητικό σύστημα συνεχίζει να εκκρίνει φλεγμονώδεις πρωτεΐνες που λέγονται κυτταροκίνες και χημειοκίνες με αποτέλεσμα να εμφανίζεται καταιγίδα κυτταροκινών.

Στους ηλικιωμένους, οι οποίοι έχουν μεγαλύτερο αριθμό κυττάρων σε μία μόνιμη κατάσταση φλεγμονής, η παραπάνω διαδικασία διευκολύνεται και δεν είναι δυνατό να ανασταλεί με αντιιικές θεραπείες, αφού οι βλάβες αποδίδονται περισσότερο στη δράση του ανοσοποιητικού συστήματος και λιγότερο στον ιό.

Αυτός είναι και ο λόγος που τα στεροειδή έχουν χρησιμότητα στους ασθενείς που παρουσιάζουν σοβαρή νόσηση.

Σύμφωνα με τον Dr William Lang, διευθυντή του WorldClinic και πρώην γιατρό του Λευκού Οίκου των ΗΠΑ, το ανοσοποιητικό σύστημα είναι ένα από τα πλέον σύνθετα κομμάτια του οργανισμού.

«Εξετάζοντας τις επιδράσεις του SARS-CoV-2 στον οργανισμό, βλέπουμε ότι τόσο η σοβαρότητα της νόσησης όσο και η θνησιμότητα αυξάνονται με την ηλικία, ακόμα και όταν γίνεται προσαρμογή για την παρουσία συνοδών νόσων», δήλωσε.

«Προς το παρόν δεν γνωρίζουμε τα αίτια του παραπάνω φαινομένου, ωστόσο ένας παράγοντας που πιθανώς ενοχοποιείται είναι η χρόνια, ήπια φλεγμονή που εμφανίζεται στην τρίτη ηλικία».

Ο Lang υποστήριξε επίσης ότι είναι ακόμα πολύ νωρίς για να γνωρίζουμε αν οι επιδράσεις του COVID-19 στο ανοσοποιητικό σύστημα είναι εκτενέστερες σε σχέση με αυτές άλλων ιών, καθώς ο SARS-CoV-2 στοχεύει αρκετούς διαφορετικούς κυτταρικούς τύπους.

Πώς Μπορούν να Χρησιμοποιηθούν τα Παραπάνω Δεδομένα;

Καθώς έρχονται στο φως όλο και περισσότερα δεδομένα σχετικά με τις επιδράσεις του COVID-19 σε διαφορετικές πληθυσμιακές ομάδες, καταλαβαίνουμε ότι η θεραπεία του κάθε ασθενούς θα πρέπει ιδανικά να γίνεται σε εξατομικευμένη βάση.

Ένα πεδίο που ήδη προσαρμόζεται με βάση τα παραπάνω δεδομένα είναι η ανάπτυξη των εμβολίων. Οι κλινικές δοκιμές φάσης 3 που διεξάγονται αυτή τη στιγμή περιλαμβάνουν και άτομα ηλικίας άνω των 65, καθώς η παραγωγή αντισωμάτων και η απόκριση των ανοσιακών κυττάρων στους ασθενείς αυτούς διαφέρει σε σχέση με τους ασθενείς μικροτέρων ηλικιών.

Είναι προφανές ότι ενδεχομένως οι ηλικιωμένοι θα χρειάζονται ένα διαφορετικό, πιο αποτελεσματικό εμβόλιο σε σχέση με τους νεαρότερους ενήλικες, όπως συμβαίνει και με το εμβόλιο της γρίπης.

Μέχρι την ανακάλυψη ενός αποτελεσματικού εμβολίου, οι ηλικιωμένοι θα πρέπει να κάνουν ό,τι μπορούν για να περιορίσουν τον κίνδυνο μόλυνσης με τον ιό, διατηρώντας παράλληλα την καλή λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος.

Για την επίτευξη του παραπάνω στόχου, οι οδηγίες ταυτίζονται με αυτές του υγιεινού τρόπου ζωής και περιλαμβάνουν επαρκή ύπνο, ισορροπημένη δίαιτα, φυσική άσκηση, περιορισμό του στρες, αποφυγή του καπνίσματος και περιορισμό του αλκοόλ.