Μετά την ανακοίνωση της Pfizer σχετικά με την αποτελεσματικότητα του εμβολίου της η οποία έγινε πριν από σχεδόν 1 εβδομάδα, άλλη μία εταιρία βιοτεχνολογίας ανακοίνωσε χτες τα πρώιμα αποτελέσματα από το εμβόλιο που αναπτύσσει για τον COVID-19. Όπως δήλωσαν αντιπρόσωποι της Moderna, το εμβόλιο mRNA-1273 φαίνεται ότι έχει 95% αποτελεσματικότητα, η οποία πιθανώς διατηρείται υψηλή και στους ηλικιωμένους άνω των 65. Το εμβόλιο μπορεί επίσης να αποθηκευτεί σε μία τυπική κατάψυξη, κάτι που δεν ισχύει για το εμβόλιο της Pfizer.

Αν αποδειχθεί ότι τα εμβόλια των Moderna και Pfizer έχουν πράγματι την αποτελεσματικότητα που ανακοίνωσαν οι 2 εταιρίες, τότε δεν αποκλείεται στο άμεσο μέλλον να έχουμε θετικά αποτελέσματα και από τα υπόλοιπα εμβόλια mRNA που βρίσκονται σε προχωρημένα στάδια των κλινικών δοκιμών. Αυτή τη στιγμή υπάρχει μεγάλη ανάγκη για ένα εμβόλιο καθώς ο συνολικός αριθμός των περιστατικών του COVID-19 παγκοσμίως έχει ξεπεράσει ήδη τα 55 εκατομμύρια.

Στις κλινικές δοκιμές φάσης 3 του εμβολίου της Moderna συμμετέχουν αυτή τη στιγμή περισσότεροι από 30.000 εθελοντές ηλικίας άνω των 18 ετών. Οι εθελοντές αυτοί έχουν χωριστεί σε 2 ομάδες, εκ των οποίων η μία αντί για το εμβόλιο έχει λάβει placebo.

Η ανακοίνωση της Moderna βασίζεται σε πρώιμα δεδομένα από τα 95 πρώτα περιστατικά COVID-19 που διαγνώστηκαν σε αυτό τον πληθυσμό. 90 από τα παραπάνω περιστατικά ανιχνεύθηκαν στην ομάδα που έπαιρνε placebo, ενώ μόλις 5 στην ομάδα που έλαβε το εμβόλιο. Από τα 90 περιστατικά της ομάδας του placebo, τα 15 νόσησαν σοβαρά, ενώ και οι 5 ασθενείς που νόσησαν στην ομάδα που πήρε το εμβόλιο είχαν ήπια συμπτώματα.

Η εταιρία ανέφερε επίσης ότι στους 95 ασθενείς που νόσησαν από COVID-19 υπήρχαν και αρκετοί άνω των 65 ετών, καθώς και 20 άτομα που ανήκουν σε φυλές εκτός της καυκάσιας.

Η παραπάνω λεπτομέρεια είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς τα πρώιμα δεδομένα για το εμβόλιο της Pfizer δεν είχαν πληροφορίες σχετικά με την αποτελεσματικότητα του εμβολίου σε ασθενείς άνω των 65 ετών.

Προς το παρόν, τα δεδομένα δείχνουν επίσης ότι το εμβόλιο της Moderna είναι ασφαλές. Ορισμένοι εθελοντές ανέφεραν άλγος στο σημείο της έγχυσης, αίσθημα κόπωσης, κεφαλαλγίες και μυαλγίες ή αρθραλγίες, ωστόσο τα συμπτώματα αυτά δεν προκαλούν ανησυχία καθώς εμφανίζονται συχνά μετά από οποιοδήποτε εμβόλιο.

Τόσο το εμβόλιο της Pfizer όσο και αυτό της Moderna αποτελούν mRNA εμβόλια, περιέχουν δηλαδή το γονίδιο που παράγει την πρωτεΐνη ακίδα η οποία βρίσκεται στο εξωτερικό του ιού. Το mRNA που περιέχει το εμβόλιο εισέρχεται στα ανθρώπινα κύτταρα, τα οποία αρχίζουν να παράγουν την πρωτεΐνη ακίδα. Η πρωτεΐνη ακολούθως παρουσιάζεται στην εξωτερική επιφάνεια των κυττάρων, όπου προκαλεί ανοσιακή απόκριση.

3 ακόμα mRNA εμβόλια για τον COVID-19 βρίσκονται επίσης στο στάδιο των κλινικών δοκιμών με ανθρώπους εθελοντές και φαίνεται ότι τα εμβόλια που χρησιμοποιούν την παραπάνω τεχνολογία έχουν δείξει πολύ θετικά δεδομένα.

Επιπλέον, η παρασκευή των εμβολίων αυτών σε μεγάλη κλίμακα είναι πολύ ευκολότερη σε σχέση με τα συμβατικά εμβόλια, κάτι που είναι ιδιαίτερα θετικό, καθώς θα επιτρέψει να χορηγηθούν άμεσα σε μεγαλύτερο κομμάτι του πληθυσμού.

Αυτή τη στιγμή εξετάζονται επίσης 5 εμβόλια DNA σε κλινικές δοκιμές. Σε αυτά, το γονίδιο της πρωτεΐνης ακίδας χορηγείται σε μορφή DNA και όχι mRNA. Ωστόσο, για τα εμβόλια αυτά χρειάζεται διαφορετικός τρόπος χορήγησης σε σχέση με τα συμβατικά εμβόλια, κάτι που δεν ισχύει για τα mRNA εμβόλια.

Η τελευταία κατηγορία εμβολίων που βρίσκονται στο στάδιο των κλινικών δοκιμών είναι τα εμβόλια με αδενοϊούς. Τα εμβόλια αυτά επίσης περιέχουν το γονίδιο για την πρωτεΐνη ακίδα, ωστόσο χρησιμοποιούν ακίνδυνους αδενοϊούς για τη μεταφορά του γονιδίου και όχι λιπιδικό περίβλημα, όπως συμβαίνει με τα mRNA και DNA εμβόλια.Το εμβόλιο της AstraZeneca/Οξφόρδης και το εμβόλιο Sputnik V της Ρωσίας ανήκουν στην παραπάνω κατηγορία.

Η Ρωσία υποστήριξε την προηγούμενη εβδομάδα ότι το εμβόλιο Sputnik V έχει 92% αποτελεσματικότητα, ωστόσο αρκετοί ειδικοί υποστηρίζουν ότι ο αριθμός των εθελοντών στην κλινική μελέτη του εμβολίου δεν επαρκεί για να δικαιολογήσει την παραπάνω αποτελεσματικότητα.

Αν οποιοδήποτε από τα παραπάνω εμβόλια αποδειχθεί ότι έχει την αποτελεσματικότητα που ανακοίνωσαν οι εταιρίες, τότε ο μαζικός εμβολιασμός του πληθυσμού θα ξεκινήσει άμεσα.

Ένα μειονέκτημα του εμβολίου της Moderna είναι ότι κάθε δόση χρειάζεται πολύ μεγαλύτερη ποσότητα mRNA συγκριτικά με το εμβόλιο της Pfizer, γεγονός που θα επιβραδύνει την παρασκευή του εμβολίου. Ωστόσο, η Moderna έχει δεσμευτεί να προετοιμάσει 20 εκατομμύρια δόσεις του εμβολίου mRNA-1273 μέχρι το τέλος του έτους και 500 εκατομμύρια – 1 δισεκατομμύριο το 2021. Η Pfizer υποστηρίζει ότι μπορεί να έχει έτοιμες 50 εκατομμύρια δόσεις μέχρι το τέλος του 2020 και 1.3 δισεκατομμύρια για το 2021.

Το mRNA εμβόλιο που αναπτύσσεται από το Imperial College London, το οποίο αναμένεται να ξεκινήσει σύντομα τις κλινικές δοκιμές φάσης 3 έχει την ικανότητα να παράγει περισσότερα αντίγραφα του mRNA μετά την είσοδό του στα κύτταρα, γεγονός που σημαίνει ότι θα χρειάζεται πολύ μικρότερη δόση συγκριτικά με τα εμβόλια της Pfizer και την Moderna.

Βιβλιογραφία: New Scientist

Φωτογραφία: Nataliya Vaitkevich