Αν το εμβόλιο BCG ήταν υποχρεωτικό σε όλες τις χώρες από το 2000, τότε τα ποσοστά θνησιμότητας του COVID-19 θα ήταν χαμηλότερα κατά 80%, σύμφωνα με τις παρατηρήσεις μίας νέας έρευνας.

Όπως τόνισαν οι επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο του Michigan, ο συνολικός αριθμός των θανάτων στις ΗΠΑ στις 29 Μαρτίου ήταν 2.467, ωστόσο το νούμερο αυτό θα μπορούσε να είναι πολύ χαμηλότερο (468) αν το σύνολο του πληθυσμού είχε εμβολιαστεί με το παραπάνω εμβόλιο. Τα αποτελέσματα της έρευνας δημοσίεύτηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Science Advances.

Το εμβόλιο BCG χορηγείται συνήθως λίγο μετά τη γέννηση ή κατά τη διάρκεια της παιδικής ηλικίας. Αν και τυπικά γίνεται για την πρόληψη της φυματίωσης, υπάρχουν δεδομένα που δείχνουν ότι μπορεί να προστατεύσει και από άλλες λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος, καθώς και από τον καρκίνο του πνεύμονα, ενώ έχει χρησιμότητα και στην αντιμετώπιση ορισμένων μορφών καρκίνου της ουροδόχου κύστεως.

Μία μελέτη του 2018 διαπίστωσε ότι το εμβόλιο έχει την ικανότητα να «επαναπρογραμματίζει» τα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος, με αποτέλεσμα να αυξάνεται η παραγωγή ενός συγκεκριμένου ανοσιακού σηματοδοτικού μορίου. Το γεγονός αυτό, με τη σειρά του, ενισχύει την ανοσία ενάντια στις ιογενείς λοιμώξεις.

Πώς Ξεπεράστηκαν τα Προβλήματα Προηγουμένων Ερευνών;

Προηγούμενες έρευνες είχαν διαπιστώσει σύνδεση ανάμεσα στο εμβόλιο BCG και την επιβράδυνση της εξάπλωσης του COVID-19 σε διάφορους πληθυσμούς ανά τον κόσμο, ωστόσο δεν είχαν λάβει υπόψη τους τις διαφορές αναφορικά με τη διαθεσιμότητα των διαγνωστικών εξετάσεων και της παρακολούθησης των κρουσμάτων σε κάθε χώρα.

Το μοντέλο της παρούσας έρευνας, ωστόσο, ξεπέρασε τον παραπάνω περιορισμό χρησιμοποιώντας το ρυθμό αύξησης των περιστατικών και των θανάτων και όχι τον απόλυτο αριθμό.

Σε κάθε χώρα, οι επιστήμονες εξέτασαν τις 30 πρώτες ημέρες μετά τη συμπλήρωσε 100 κρουσμάτων ή τον πρώτο θάνατο από COVID-19.

Θεωρώντας ότι οι διαφορές στην αναφορά των περιστατικών παραμένουν αμετάβλητες στο διάστημα αυτό, οι επιστήμονες ουσιαστικά εξάλειψαν την επίδραση του παραπάνω παράγοντα στα δεδομένα.

Στην ανάλυσή τους, οι ερευνητές έκαναν προσαρμογή και για άλλους παράγοντες που ενδεχομένως επηρέασαν τον αριθμό των περιστατικών του COVID-19 και των θανάτων σε διάφορες χώρες. Οι παράγοντες αυτοί περιλαμβάνουν τη μέση ηλικία του πληθυσμού, το ποσοστό των κατοίκων που μένουν σε πόλεις, καθώς και το ΑΕΠ (ακαθάριστο εθνικό προϊόν).

Όπως τελικά διαπιστώθηκε, σε όποιες χώρες το εμβόλιο του BCG ήταν υποχρεωτικό, «η αρχική εξάπλωση» του COVID-19 στον πληθυσμό ήταν πολύ πιο αργή.

Ανοσία της Αγέλης

Το εμβόλιο BCG χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά σχεδόν 100 χρόνια πριν. Την εποχή εκείνη η φυματίωση αποτελούσε μία σημαντική απειλή για τη δημόσια υγεία.

Σε αρκετές χώρες, όπως η Κίνα, η Ιρλανδία και η Γαλλία, το εμβόλιο BCG ήταν υποχρεωτικό, τουλάχιστον μέχρι προσφάτως, ενώ σε άλλες, όπως οι ΗΠΑ, η Ιταλία και ο Λίβανος το εμβόλιο είναι προαιρετικό.

Μία ενδιαφέρουσα παρατήρηση της έρευνας ήταν ότι ο COVID-19 εξαπλώθηκε εξίσου γρήγορα στις χώρες όπου το εμβόλιο έγινε υποχρεωτικό μέσα σε τελευταία 20 χρόνια με τις χώρες όπου το εμβόλιο ήταν προαιρετικό.

Η παραπάνω παρατήρηση ουσιαστικά δείχνει ότι ένα μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού θα πρέπει να έχει εμβολιαστεί προκειμένου να προληφθεί η μετάδοση του COVID-19, όπως υποστήριξαν οι επιστήμονες. Το φαινόμενο αυτό είναι γνωστό ως ανοσία της αγέλης.

Τα αποτελέσματα της έρευνας ουσιαστικά προστίθενται στα τελευταία δεδομένα που δείχνουν ότι ο μαζικός εμβολιασμός με το BCG τόσο στα παιδιά όσο και στους ενήλικες μπορεί να περιορίσει την εξάπλωση του COVID-19 και στο μέλλον.

Αυτή τη στιγμή διεξάγεται μία έρευνα στην Αυστραλία η οποία εξετάζει αν το εμβόλιο μπορεί να προστατεύσει το προσωπικό των νοσοκομείων από τον ιό.

Αν έρευνες όπως η παραπάνω καταφέρουν να δείξουν ότι το εμβόλιο είναι ασφαλές και αποτελεσματικό στην πρόληψη του COVID-19, τότε πιθανώς θα πρέπει να εξεταστεί ο μαζικός εμβολιασμός του πληθυσμού ως ένα μέτρο πρόληψης.

Ωστόσο, προκειμένου η προσέγγιση αυτή να είναι αποτελεσματική, θα πρέπει να έχει εμβολιαστεί ένα σημαντικό ποσοστό του πληθυσμού.

Παραμένουν Ορισμένα Αναπάντητα Ερωτήματα

Οι επιστήμονες υποστήριξαν ότι αυτή τη στιγμή υπάρχουν αρκετά αναπάντητα ερωτήματα σχετικά με το εμβόλιο BCG και τον COVID-19. Αρχικά, δεν γνωρίζουμε ακόμα αν η χορήγηση του εμβολίου σε ενήλικες μπορεί να προστατεύσει τους ενήλικες από τον ιό και, αν ναι, ποια είναι η διάρκεια προστασίας που προσφέρει.

Επιπλέον, δεν γνωρίζουμε αν η χορήγηση του εμβολίου σε κάποιον που έχει ήδη μολυνθεί με τον ιό μπορεί να προκαλέσει ανεπιθύμητες ενέργειες.

Τέλος, ακόμα και σε χώρες όπου ο εμβολιασμός με το BCG είναι υποχρεωτικός, η έρευνα παρατήρησε σημαντικές διαφορές ως προς το ρυθμό μετάδοσης του COVID-19.

«Κατά συνέπεια προφανώς δεν μπορούμε σε καμία περίπτωση να πούμε ότι το εμβόλιο BCG αποτελεί μαγικό όπλο για τον COVID-19», έγραψαν οι επιστήμονες. «Υπάρχουν επίσης ορισμένοι κοινωνικοί παράγοντες που επηρεάζουν την αποτελεσματικότητα του παραπάνω εμβολίου και θα πρέπει να εξεταστούν από μελλοντικές μελέτες».

«Παρά τους παραπάνω περιορισμούς, τα δεδομένα σήμερα δείχνουν ότι το εμβόλιο BCG έχει την ικανότητα να περιορίσει την εξάπλωση του COVID-19, γεγονός που σίγουρα θα πρέπει να διερευνηθεί περισσότερο ως προς τη χρησιμότητά του στην αντιμετώπιση της πανδημίας».

Το εμβόλιο BCG χορηγήθηκε για πρώτη φορά σε ανθρώπους τη δεκαετία του 1920. Ωστόσο, μία μελέτη της βιβλιογραφίας το 1994 διαπίστωσε ότι δεν είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικό στη θεραπεία της πνευμονικής φυματίωσης. Έκτοτε, καθώς αυτή αποτελεί τη συχνότερη μορφή της νόσου, αρκετές χώρες αποφάσισαν να βγάλουν το εμβόλιο από το υποχρεωτικό πρόγραμμα εμβολιασμών.

Τέλος, όπως υποστήριξαν οι επιστήμονες της έρευνας, οι κυβερνήσεις θα χρειαστούν πιο σαφή στοιχεία πριν εξετάσουν ως ενδεχόμενο το μαζικό εμβολιασμό του πληθυσμού με το BCG.