Ο διαβήτης εμφανίζεται όταν η ικανότητα του οργανισμού να ρυθμίζει τα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα, εκπίπτει. Το φαινόμενο αυτό αποδίδεται είτε στη μειωμένη παραγωγή ινσουλίνης από τα κύτταρα του παγκρέατος (διαβήτης τύπου 1), είτε στη μειωμένη ευαισθησία του οργανισμού για τη συγκεκριμένη ορμόνη (διαβήτης τύπου 2).

Μία παγκόσμια ομάδα 17 ειδικών διαβητολόγων υποστηρίζει σήμερα ότι η σύνδεση ανάμεσα στο διαβήτη και τον COVID-19 είναι αμφίδρομη.

Σε μία επιστολή που έστειλαν στο The New England Journal of Medicine, υποστήριξαν ότι, αν και σήμερα γνωρίζουμε ότι ο διαβήτης αυξάνει τον κίνδυνο σοβαρής νόσησης από COVID-19, υπάρχουν επίσης δεδομένα που δείχνουν ότι αρκετοί ασθενείς παρουσιάζουν διαβήτη αμέσως μετά την αποδρομή της λοίμωξης ή κατά τη διάρκειά της.

Μεταβολικές Επιπλοκές

Οι ειδικοί τόνισαν ότι ο COVID-19 μπορεί να προκαλέσει σοβαρές μεταβολικές επιπλοκές στους ασθενείς με διαβήτη, με αποτέλεσμα να είναι απαραίτητη η χορήγηση υψηλών δόσεων ινσουλίνης.

Αναφέρθηκαν επίσης στο case report ενός μέχρι πρότινος υγιούς ενήλικα στη Σιγκαπούρη, ο οποίος μετά τη μόλυνση με τον COVID-19 παρουσίασε σοβαρές επιπλοκές που σχετίζονται με το διαβήτη.

Ακόμη, μία έρευνα που εξέτασε 39 ασθενείς με SARS σε ένα νοσοκομείο της Κίνας και δημοσιεύτηκε το 2010, διαπίστωσε ότι οι 20 από αυτούς παρουσίασαν διαβήτη για πρώτη φορά μετά το εξιτήριο από το νοσοκομείο.

Ο SARS προκαλείται από τον ιό SARS-CoV, ο οποίος ομοιάζει αρκετά τον SARS-CoV-2, τον ιό δηλαδή που ευθύνεται για τον COVID-19. Και οι δύο ιοί εισέρχονται στα κύτταρα μέσω του υποδοχέα ACE2.

Στην επιστολή τους, οι ειδικοί διαβητολόγοι υποστήριξαν ότι αρκετοί σημαντικοί μεταβολικοί ιστοί του οργανισμού, μεταξύ των οποίων τα β κύτταρα του παγκρέατος, ο λιπώδης ιστός, το λεπτό έντερο και οι νεφροί, περιέχουν ACE2 υποδοχείς.

Όπως πιστεύουν, η πρόσδεση των ιών στους ACE2 υποδοχείς μπορεί να προκαλέσει αλλαγές στο μεταβολισμό της γλυκόζης οι οποίες επιδεινώνουν το διαβήτη ή προκαλούν την εμφάνισή του.

Δύο Πανδημίες

Οι ειδικοί έχουν εκκινήσει την πλατφόρμα CoviDiab Registry, με σκοπό να συλλέξουν περισσότερα δεδομένα για την παραπάνω σύνδεση και να εξετάσουν ποιοι είναι οι καλύτεροι τρόποι αντιμετώπισής της.

«Ο διαβήτης είναι μία από τις συχνότερες χρόνιες παθήσεις σήμερα και τώρα αρχίζουμε να αντιλαμβανόμαστε τις αναπόφευκτες συνέπειες της σύγκρουσης ανάμεσα στις δύο πανδημίες», είπε ο Francesco Rubino, καθηγητής μεταβολικής χειρουργικής στο King’s College London, ένας εκ των συγγραφέων της παραπάνω επιστολής.

«Καθώς ακόμα δεν έχουμε αρκετά δεδομένα για το νέο κορονοϊό, ο ακριβής μηχανισμός που επηρεάζει το μεταβολισμό της γλυκόζης είναι άγνωστος. Επιπλέον, δεν γνωρίζουμε αν οι οξείς εκδηλώσεις του διαβήτη σε αυτούς τους ασθενείς αποδίδονται σε διαβήτη τύπου 1, τύπου 2 ή κάποια άλλη νέα μορφή διαβήτη».

Ένα από τα σημαντικότερα ερωτήματα είναι αν οι ασθενείς που παρουσιάζουν διαβήτη με αυτό τον τρόπο συνεχίζουν να διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο μετά το εξιτήριο από το νοσοκομείο.

Ο Paul Zimmet, καθηγητής διαβητολογίας από το Monash University στη Μελβούρνη, ο οποίος συνυπογράφει την επιστολή, τόνισε: «Δεν γνωρίζουμε ακόμα σε ποιο ποσοστό ασθενών εμφανίζεται διαβήτης μετά τη λοίμωξη με COVID-19 και αν τα συμπτώματα διαβήτη παραμένουν μετά την αποδρομή της λοίμωξης. Επίσης, είναι άγνωστο αν ο COVID-19 αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη στο μέλλον».

«Με την πλατφόρμα που ξεκινήσαμε, ζητούμε από την ιατρική κοινότητα να μοιραστεί τα δεδομένα που έχει σχετικά με το παραπάνω φαινόμενο, με σκοπό να απαντηθούν τα παραπάνω ερωτήματα».

Η Επιστημονική Κοινότητα είναι Διχασμένη

Ορισμένοι ειδικοί από το Science Media Centre στο Λονδίνο δήλωσαν ότι έχουν αμφιβολίες σχετικά με το αν ο COVID-19 μπορεί να προκαλέσει διαβήτη.

Η Dr Gabriela da Silva Xavier, επικεφαλής στο τμήμα κυτταρικού μεταβολισμού από το Πανεπιστήμιο του Birmingham, τόνισε ότι τα δεδομένα που αναφέρονται στην επιστολή δεν επαρκούν για να στοιχειοθετηθεί σύνδεση αιτίας-αποτελέσματος. Συμφώνησε, ωστόσο, ότι είναι μία σύνδεση που πρέπει να εξερευνηθεί περισσότερο.

«Δεν μπορούμε να πούμε από τα διαθέσιμα δεδομένα ότι ο COVID-19 προκαλεί διαβήτη ή επιπλοκές που σχετίζονται με το διαβήτη», είπε η επιστήμονας. «Ωστόσο, όπως ανέφεραν οι συνάδελφοι, θα πρέπει σίγουρα να αναζητήσουμε περισσότερα δεδομένα ειδικά για την παραπάνω σύνδεση».

Ο Dr Riyaz Patel, αναπληρωτής καθηγητής καρδιολογίας στο University College London, συμφώνησε επίσης ότι η πλατφόρμα θα βοηθήσει να εξερευνηθεί η παραπάνω σύνδεση, ωστόσο προς το παρόν δεν μπορεί να στοιχειοθετηθεί σχέση αιτίας-αποτελέσματος ανάμεσα στον COVID-19 και το διαβήτη.

«Τα δεδομένα από τις έρευνες παρατήρησης καταλήγουν συχνά σε ασαφή αποτελέσματα. Για παράδειγμα, γνωρίζουμε ότι οποιαδήποτε στρεσογόνος πάθηση μπορεί να προκαλέσει αύξηση στα επίπεδα της γλυκόζης αίματος. Ένα παράδειγμα είναι το έμφραγμα του μυοκαρδίου. Επιπλέον, αρκετοί ασθενείς που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο να παρουσιάσουν σοβαρή νόσηση από COVID-19 έχουν παράγοντες κινδύνου που αυξάνουν και τον κίνδυνο διαβήτη, όπως για παράδειγμα η παχυσαρκία», τόνισε ο Patel.

Ο Naveed Sattar, ένας ειδικός για το μεταβολικό σύνδρομο από το Πανεπιστήμιο της Γλασκώβης, δήλωσε ότι θα χρειαστούν 1-2 χρόνια για να διαπιστώσουμε αν τα ποσοστά του διαβήτη στον πληθυσμό έχουν αυξηθεί ως αποτέλεσμα της πανδημίας.

«Μέχρι τότε, πρέπει να προσπαθούμε να ασκούμαστε τακτικά και να προσέχουμε τη διατροφή μας. Έτσι θα μειώσουμε τόσο τον ίνδυνο διαβήτη, όσο και τον κίνδυνο σοβαρής νόσησης από COVID-19», κατέληξε ο επιστήμονας.