Καθώς αυτή τη στιγμή εξετάζονται περισσότερα από 160 διαφορετικά εμβόλια για τον COVID-19, δεν είναι λίγοι αυτοί που πιστεύουν ότι ο στόχος της κυκλοφορίας ενός εμβολίου μέχρι το τέλος του 2020 είναι ρεαλιστικός.

Άλλοι ειδικοί προειδοοποιούν, ωστόσο, ότι αυτό πιθανώς δεν θα συμβεί. Ελάχιστα από τα παραπάνω εμβόλια έχουν φτάσει στο στάδιο των κλινικών δοκιμών με ανθρώπους εθελοντές, ενώ τα περισσότερα εμβόλια δεν θα περάσουν καν το στάδιο των δοκιμών στο εργαστήριο.

Πρέπει να σημειωθεί στο σημείο αυτό ότι η έρευνα ενός εμβολίου για τον COVID-19 έχει λάβει μεγάλα ποσά χρηματοδότησης, ενώ εξετάζονται αρκετές διαφορετικές προσεγγίσεις. Το γεγονός ότι μικρές εταιρίες βιοτεχνολογίας συνεργάζονται με μεγάλες φαρμακευτικές εταιρίες είναι σίγουρα κάτι που δημιουργεί ελπίδα για την ταχεία ανάπτυξη ενός εμβολίου.

Οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν πριν λίγες ημέρες ότι θα χρηματοδοτήσουν και θα βοηθήσουν τη διεξαγωγή την κλινικών δοκιμών φάσης ΙΙΙ για 3 διαφορετικά εμβόλια. Τα εμβόλια αυτά έχουν αναπτυχθεί από τις Moderna Inc., AstraZeneca και Johnson & Johnson. Τα δύο πρώτα εξετάζονται ήδη σε ανθρώπους, ενώ η J&J θε ξεκινήσει τις κλινικές δοκιμές με ανθρώπους εθελοντές στο 2ο μισό του Ιουλίου.

Στο παρόν άρθρο θα αναφέρουμε τις εταιρίες που βρίσκονται αυτή τη στιγμή πιο κοντά στην ανάπτυξη ενός αποτελεσματικού εμβολίου.

Moderna

Το εμβόλιο της Moderna λέγεται mRNA-1273 και χρησιμοποιεί mRNA, δεν χρειάζεται δηλαδή σωματίδια του ιού για την παραγωγή του εμβολίου. Το αγγελιαφόρο RNA ή mRNA φέρει οδηγίες για την παραγωγή της πρωτεΐνης spike, μία σημαντική πρωτεΐνη στην επιφάνεια του SARS-CoV-2 η οποία του επιτρέπει να προσκολληθεί και να εισέλθει στα κύτταρα. Το εμβόλιο περιέχει τα παραπάνω mRNA τα οποία μόλις βρεθούν στην κυκλοφορία του αίματος προκαλούν παραγωγή της πρωτεΐνης spike από ορισμένα ανοσιακά κύτταρα. Η πρωτεΐνη αυτή ανιχνεύεται από άλλα κύτταρα του ανοσοποιητκού συστήματος τα οποία παράγουν αντισώματα για την πρωτεΐνη δημιουργώντας, έτσι, ανοσία.

Το εμβόλιο mRNA-1273 βρίσκεται στη φάση ΙΙ των κλινικών δοκιμών, κατά την οποία εξετάζεται η ασφάλεια και αποτελεσματικότητά του. Η Moderna, μία εταιρία βιοτεχνολογίας που συνεργάζεται με το National Institute of Allergy and Infectious Diseases των ΗΠΑ, έχει σκοπό να εξετάσει το εμβόλιο σε 600 εθελοντές οι οποίοι θα χωριστούν σε 2 ομάδες ανάλογα με την ηλικία (18-55 και άνω των 55). Αυτή τη στιγμή η εταιρία προετοιμάζει την κλινική δοκιμή φάσης ΙΙΙ η οποία αναμένεται να ξεκινήσει τον Ιούλιο. Οι κλινικές δοκιμές φάσης ΙΙΙ εξετάζουν την αποτελεσματικότητα του εμβολίου σε ένα μεγαλύτερο δείγμα εθελοντών και συγκρίνουν το εμβόλιο με ένα placebo. Η Moderna θα εξετάσει δύο διαφορετικές δοσολογίες του εμβολίου στην κλινική δοκιμή φάσης ΙΙΙ. Το εμβόλιο χορηγείται σε δύο δόσεις με διαφορά 28 ημερών. Στα μέσα Μαΐου, η εταιρία ανακοίνωσε ότι και οι 8 εθελοντές που έλαβαν τις δύο διαφορετικές δοσολογίες έφτασαν ή ξεπέρασαν το όριο των αντισωμάτων που απαιτείται για την αδρανοποίηση του ιού.

Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και AstraZeneca

Επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης συνεργάζονται σήμερα με την εταιρία AstraZeneca με σκοπό να αναπτύξουν ένα εμβόλιο για τον COVID-19. Το εμβόλιο αυτό έχει παραχθεί από αποδυναμωμένους αδενοϊούς (προκαλούν κοινό κρυολόγημα), οι οποίοι απομονώθηκαν από πιθήκους. Οι αδενοϊοί που χρησιμοποιούνται στο εμβόλιο είναι γενετικά τροποποιημένοι έτσι ώστε να μην μπορούν να πολλαπλασιαστούν. Οι επιστήμονες έχουν εισάγει στο γενετικό υλικό των ιών γονίδια που εκφράζουν την πρωτεΐνη spike. Ως αποτέλεσμα, το ανοσοποιητικό σύστημα παράγει αντισώματα που μπορούν να καταστρέψουν τον SARS-CoV-2.

Τον Απρίλιο ξεκίνησε στη Μεγάλη Βρετανία μία κλινική δοκιμή φάσης Ι/ΙΙ με σκοπό να εξεταστεί η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητα του εμβολίου. Σε αυτή έλαβαν μέρος περισσότεροι από 1.000 υγιείς εθελοντές ηλικίας 18-55 ετών. Σήμερα, η εταιρία έχει αρχίσει ήδη να σχεδιάζει τις κλινικές δοκιμές φάσης ΙΙ/ΙΙΙ στην οποία θα λάβουν μέρος περισσότεροι από 10.260 παιδιά και ενήλικες. Στις παραπάνω, οι εθελοντές θα λάβουν 1 ή 2 δόσεις του εμβολίου ή ένα άλλο εμβόλιο το οποίο θα παίξει το ρόλο placebo. Στις αρχές του Ιουνίου, η Βραζιλία αποφάσισε να λάβει επίσης μέρος στις κλινικές δοκιμές του εμβολίου.

Η AstraZeneca έχει ήδη συμφωνήσει με το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και σύντομα θα ξεκινήσει την παραγωγή 2 δισεκατομμυρίων δόσεων του εμβολίου. Η εταιρία τόνισε μάλιστα ότι 400 εκατομμύρια δόσεις θα είναι έτοιμες πριν το τέλος του 2020.

Pfizer και BioNTech

Οι παραπάνω εταιρίες εξετάζουν σήμερα 4 διαφορετικά εμβόλια τα οποία χρησιμοποιούν mRNA για διαφορετικές περιοχές του ιού SARS-CoV-2. Το εμβόλιο λέγεται BNT162 και έχει χορηγηθεί ήδη σε εθελοντές από τη Γερμανία και τις ΗΠΑ στα πλαίσια κλινικών δοκιμών φάσης Ι/ΙΙ. Οι παραπάνω θα εξετάσουν την ασφάλεια, την ικανότητα να προσφέρουν ανοσία και την ιδανική δόση για καθένα από τα 4 διαφορετικά εμβόλια που εξετάζονται. Αρχικά, το εμβόλιο θα εξεταστεί σε ενήλικες 18-55 ετών. Μόλις επιβεβαιωθεί ότι είναι ασφαλές σε αυτές τις ηλικίες, θα χορηγηθεί σε ηλικιωμένους. Η Pfizer έχει σκοπό να παρασκευάσει εκατομμύρια δόσεις πριν το τέλος του 2020 και εκατοντάδες εκατομμύρια μέσα στο 2021.

Inovio

Το εμβόλιο της Inovio είναι το INO-4800. Είναι ένα DNA εμβόλιο και αυτή τη στιγμή εξετάζεται σε 40 εθελοντές σε κλινικές δοκιμές φάσης Ι. Το εμβόλιο χρησιμοποιεί μία τροποποιημένη αλληλουχία DNA με σκοπό να παραχθεί μία επιθυμητή ανοσιακή απόκριση. Χορηγείται με μία ειδική συσκευή η οποία διοχετεύει έναν ηλεκτρικό παλμό, με σκοπό να ανοίξει μικρούς πόρους στο δέρμα, μέσω των οποίων το εμβόλιο εισέρχεται στο αίμα. Μόλις το DNA του εμβολίου εισέλθει στα κύτταρα, αρχίζει να παράγει αρκετά αντίγραφα του τεχνητού DNA, γεγονός που προκαλεί μία ανοσιακή απόκριση.

Τα αποτελέσματα της κλινικής δοκιμής φάσης Ι αναμένεται να ανακοινωθούν τον Ιούνιο, οπότε και θα ξεκινήσουν οι κλινικές δοκιμές φάσης ΙΙ και ΙΙΙ. Στην ανάπτυξη του εμβολίου αυτού συμμετέχουν αρκετοί οργανισμοί, μεταξύ των οποίων το Bill & Melinda Gates Foundation και το National Institutes of Health των ΗΠΑ.

CanSino

Η εταιρία CanSino Biologics από το Tianjin της Κίνας συνεργάζεται με το Ινστιτούτο Βιοτεχολογίας του Πεκίνου με σκοπό να αναπτύξει ένα εμβόλιο για τον SARS-CoV-2. Το εμβόλιο αυτό χρησιμοποιεί ένα γενετικά τροποποιημένο αδενοϊό, γνωστό ως Ad-5. Η μέθοδος αυτή έχει εξεταστεί και στο παρελθόν για την ανάπτυξη εμβολίων για τον ιό Ebola.

Στα τέλη Μαΐου, οι ερευνητές δημοσίευσαν τα αποτελέσματα της κλινικής δοκιμής φάσης Ι που εξέτασε την ασφάλεια του εμβολίου, στην οποία 108 εθελοντές έλαβαν 3 διαφορετικές δόσεις (χαμηλή, μέτρια και υψηλή). Οι περισσότεροι εθελοντές παρουσίασαν ανοσιακοί απόκριση, ωστόσο μόνο ένα ποσοστό παρουσίασε αδρανοποιητικά αντισώματα για τον SARS-CoV-2.

Η εταιρία ξεκίνησε την κλινική δοκιμή φάσης ΙΙ στα μέσα Απριλίου και έχουν ήδη λάβει μέρος πάνω από 500 εθελοντές.

Johnson & Johnson

Το εμβόλιο της εταιρίας αυτής θα αρχίσει να εξετάζεται σε ανθρώπους εθελοντές το 2ο μισό του Ιουλίου. Το εμβόλιο περιέχει γονίδια του SARS-CoV-2 τα οποία τοποθετήθηκαν σε ένα τροποποιημένο αδενοϊό. Στην πρώτη κλινική δοκιμή θα εξεταστούν περισσότεροι από 1000 υγιείς εθελοντές από τις ΗΠΑ και το Βέλγιο.

Βιβλιογραφία: Medscape