Οι προσπάθειες για την ανάπτυξη ενός αποτελεσματικού εμβολίου για τον SARS-CoV-2 συνεχίζονται με τους επιστήμονες και τις φαρμακευτικές εταιρίες να εξετάζουν συνεχώς νέες προσεγγίσεις.

Αν και τα περισσότερα εμβόλια που έχουν φτάσει σήμερα στο στάδιο των κλινικών δοκιμών είναι ενέσιμα, μία νέα έρευνα αποφάσισε να εξετάσει ένα εμβόλιο που θα χορηγείται ενδορινικά.

Όπως έδειξε η έρευνα, το εμβόλιο μπορεί να προστατεύσει από τον SARS-CoV-2 μετά από 1 μόνο δόση.

Το εμβόλιο αρχικά εξετάστηκε σε ποντίκια, ωστόσο οι επιστήμονες σκοπεύουν να δοκιμάσουν την αποτελεσματικότητά του σε μακάκους στο άμεσο μέλλον.

Τα αποτελέσματα της έρευνας δημοσιεύτηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Cell.

Μία Δόση

Το νέο αυτό ενδορινικό εμβόλιο έχει αναπτυχθεί από επιστήμονες στο Washington University School of Medicine του St. Louis.

Για την ανάπτυξη του εμβολίου χρησιμοποιήθηκε ένας τροποποιημένος αδενοϊός. Οι αδενοϊοί είναι μία κατηγορία ιών που προκαλούν συμπτώματα κοινού κρυολογήματος ή άλλες ασυμπτωματικές λοιμώξεις. Έχουν χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν και στην ανάπτυξη άλλων εμβολίων, όπως για παράδειγμα αυτά της φυματίωσης και του ιού Ebola.

Όταν ρωτήθηκε γιατί αποφάσισε να ακολουθήσει την παραπάνω προσέγγιση στην ανάπτυξη του εμβολίου ο επικεφαλής της έρευνας, καθηγητής Michael S. Diamond, δήλωσε: «Ρινικά εμβόλια έχουν χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν και για άλλες λοιμώξεις, όπως για παράδειγμα στη γρίπη. Κατά συνέπεια, αποφασίσαμε να εξετάσουμε η τοπική ανοσιακή απόκριση στους αεραγωγούς που προκαλεί το εμβόλιο αυτό, είναι αποτελεσματική και στον SARS-CoV-2».

Η επιστημονική ομάδα εισήγαγε το γονίδιο της πρωτεΐνης spike του κορονοϊού σε έναν αδενοϊό. Ο Sars-CoV-2 χρησιμοποιεί την πρωτεΐνη spike για μολύνει τα κύτταρα του ξενιστή.

Ο αδενοϊός τροποποιήθηκε αρχικά έτσι ώστε να είναι ακίνδυνος για τα ποντίκια. Στη συνέχεια, χρησιμοποιήθηκε ως φορέας για να μεταφέρει την πρωτεΐνη spike στη ρίνα. Η παρουσία της πρωτεΐνης ήταν ικανή να εκκινήσει την απόκριση του ανοσοποιητικού συστήματος ενάντια στον SARS-CoV-2.

Για την έρευνα, οι επιστήμονες τροποποίησαν επίσης γενετικά την πρωτεΐνη spike έτσι ώστε να είναι περισσότερο στερεή, γεγονός που επάγει το σχηματισμό αντισωμάτων.

Πόσο Αποτελεσματική είναι Αυτή η Προσέγγιση;

Προκειμένου να εξετάσουν την αποτελεσματικότητα του νέο εμβολίου, οι επιστήμονες χορήγησαν το εμβόλιο σε ποντίκια, είτε ενδοφλέβια είτε ενέσιμα. Η ενέσιμη χορήγηση του εμβολίου προκάλεσε ανοσιακή απόκριση ικανή να προστατεύσει από την πνευμονία, ωστόσο δεν απέτρεψε τη μετανάστευση του ιού στους πνεύμονες.

Αυτό σημαίνει ότι η ενδομυϊκή έγχυση του εμβολίου αυτού μπορεί μεν να περιορίσει τη σοβαρότητα της νόσησης από τον COVID-19, δεν είναι όμως ικανή να περιορίσει τη μετάδοση του ιού ή να αποτρέψει τη λοίμωξη.

Ωστόσο, όταν το εμβόλιο χορηγήθηκε ενδορινικά, διαπιστώθηκε ότι ήταν ικανό να αποτρέψει τη λοίμωξη τόσο στο ανώτερο (ρίνα) όσο και στο κατώτερο αναπνευστικό σύστημα (πνεύμονες).

Σύμφωνα με τον Diamond, «στα μοντέλα ποντικών, το εμβόλιο προσφέρει υψηλή προστασία. Ελπίζουμε να ξεκινήσουμε σύντομα το νέο κύκλο ερευνών με απώτερο σκοπό να εξετάσουμε αν το εμβόλιο μπορεί να προστατεύσει και τον άνθρωπο από τη λοίμωξη. Θέλουμε επίσης να διαπιστώσουμε αν το εμβόλιο μπορεί να περιορίσει τη μετάδοση του ιού».

Ένα εμβόλιο για τη γρίπη που λέγεται FluMist χορηγείται επίσης ενδορινικά. Ωστόσο, καθώς το εμβόλιο αυτό περιέχει ένα ζωντανό ιό γρίπης, δεν ενδείκνυται για όλους τους ασθενείς (όπως για παράδειγμα τους ανοσοκατεσταλμένους).

Το νέο ενδορινικό εμβόλιο για τον COVID-19 που εξετάστηκε στην παρούσα έρευνα δεν χρησιμοποιεί ζωντανό ιό, γεγονός που το καθιστά πιο ασφαλές.

«Όλα τα εμβόλια μπορεί να προκαλέσουν ανεπιθύμητες ενέργειες. Ωστόσο, καθώς οι ιοί που χορηγούνται με το εμβόλιό μας δεν είναι ζωντανοί, δεν μπορούν να πολλαπλασιαστούν, επομένως το εμβόλιο είναι πιο ασφαλές», εξήγησε ο Diamond.

«Σύντομα θα ξεκινήσουμε μία νέα έρευνα κατά την οποία θα εξετάσουμε το εμβόλιο σε πιθήκους. Ο στόχος είναι να φτάσουμε το ταχύτερο δυνατό σε κλινικές δοκιμές με ανθρώπους», πρόσθεσε.

Αν και ο στόχος είναι το εμβόλιο να χορηγείται εφάπαξ ενδορινικά, οι επιστήμονες παραδέχτηκαν ότι δεν είναι απίθανο να χρειάζεται και ενισχυτική δόση του εμβολίου.