Η Μεγάλη Βρετανία έχει αποφασίσει να αντιμετωπίσει την πανδημία του COVID-19 καθυστερώντας την εξάπλωση του ιού. Ο στόχος της κυβέρνησης στη χώρα αυτή είναι να μολυνθεί το σύνολο του πληθυσμού με τον ιό έτσι ώστε να υπάρχει ανοσία της αγέλης. Ωστόσο, η εξάπλωση του ιού πρέπει να γίνει με πολύ αργό ρυθμό έτσι ώστε οι ασθενείς που κινδυνεύουν περισσότερο να μπορούν να λάβουν την απαραίτητη γι’ αυτούς ιατρική φροντίδα. Εκ πρώτης όψεως, η προσέγγιση αυτή μπορεί να φαίνεται σωστή. Τι είναι όμως η ανοσία της αγέλης; Έχει χρησιμότητα στην αντιμετώπιση του COVID-19;

Ο οργανισμός μας αντιμετωπίζει τα λοιμώδη νοσήματα μέσω της δράσης του ανοσοποιητικού συστήματος. Μετά την ανάρρωσή μας από τη νόσο, ο οργανισμός έχει δημιουργήσει κύτταρα που προσφέρουν «ανοσιακή μνήμη», μας επιτρέπουν δηλαδή να αντιμετωπίσουμε πιο αποτελεσματικά την ίδια νόσο σε μία μελλοντική επανέκθεση. Αυτό το μηχανισμό δράσης χρησιμοποιούν και τα εμβόλια, τα οποία μας βοηθούν να δημιουργήσουμε ανοσιακή μνήμη χωρίς να νοσήσουμε από ένα παθογόνο.

Για τις παθήσεις που δεν υπάρχει ακόμα διαθέσιμο εμβόλιο, όπως ο COVID-19, κανένας δεν έχει ανοσία, επομένως μπορούν να εξαπλωθούν ανεξέλεγκτα στον πληθυσμό. Ωστόσο, αν ένα επαρκές ποσοστό του πληθυσμού νοσήσει και αποκτήσει ανοσιακή μνήμη, η εξάπλωση της νόσου θα ανασταλεί, ακόμα κι αν υπάρχουν άτομα που δεν έχουν ανοσία. Αυτό ουσιαστικά είναι ο σκοπός της ανοσίας της αγέλης και αποτελεί έναν ιδιαίτερα αποτελεσματικό τρόπο να προστατευτεί ο πληθυσμός από ένα λοιμώδες νόσημα.

Η ανοσία της αγέλης θεωρείται σήμερα μία στρατηγική πρόληψης που συνδέεται με τα προγράμματα εμβολιασμού. Ωστόσο, για τις παθήσεις που δεν υπάρχει εμβόλιο, η ανοσία της αγέλης μπορεί να επιτευχθεί μόνο αν ένα μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού νοσήσει και αναπτύξει ανοσία.

Το ποσοστό του πληθυσμού που πρέπει να αναπτύξει ανοσία προκειμένου να υπάρχει ανοσία της αγέλης εξαρτάται από το βαθμό μεταδοτικότητας της νόσου. Το R0, αντιπροσωπεύει ουσιαστικά ακριβώς αυτό, μπορεί δηλαδή να μας δείξει πόσα νέα άτομα μπορούν να μολυνθούν από έναν ασθενή με τη νόσο. Για τον COVID-19, σύμφωνα με τα δεδομένα που είναι διαθέσιμα σήμερα, το R0 είναι 3.28. Αυτό σημαίνει ότι προκειμένου να επιτευχθεί η ανοσία της αγέλης, περίπου το 70% πρέπει να αποκτήσει ανοσία.

Για τη Μεγάλη Βρετανία, αυτό σημαίνει ότι πρέπει να έχει νοσήσουν τουλάχιστον 47 εκατομμύρια άτομα στη Μεγάλη Βρετανία. Σύμφωνα με τις παρούσες εκτιμήσεις, το ποσοστό θνησιμότητας από τον ιό είναι περίπου 3%, ενώ το 20% των ασθενών που νοσούν από τον ιό παρουσιάζει σοβαρά συμπτώματα. Αυτό σημαίνει ότι προκειμένου να επιτευχθεί η ανοσία της αγέλης στο Ηνωμένο Βασίλειο, θα καταλήξουν συνολικά περισσότερα από 1.000.000 άτομα και θα νοσήσουν σοβαρά σχεδόν 8.000.000.

Η Καθυστέρηση της Εξάπλωσης ως Στρατηγική Πρόληψης

Προς το παρόν, δεν είναι ακόμα γνωστό αν η Μεγάλη Βρετανία θα χρησιμοποιήσει πράγματι αυτή την προσέγγιση στην αντιμετώπιση του COVID-19. Επιπλέον, ακόμη κι αν τελικά επιλέξει αυτή την προσέγγιση, αυτό δεν σημαίνει ότι ο ιός θα κυκλοφορήσει ανεξέλεγκτα στον πληθυσμό. Ο στόχος είναι να επιβραδυνθεί σημαντικά η εξάπλωσή του, έτσι ώστε να προστατευτούν όσο το δυνατόν περισσότερο οι ευπαθείς ομάδες.

Η επιβράδυνση της εξάπλωσης του COVID-19 είναι μία καλή στρατηγική πρόληψης, ιδιαίτερα αν συνδυαστεί με αυστηρά μέτρα προστασίας για τους ηλικιωμένους και τους ασθενείς με χρόνιες παθήσεις. Επιβραδύνοντας την εξάπλωση της νόσου, το NHS θα έχει περισσότερο χρόνο να προετοιμαστεί, καθώς το καλοκαίρι η επιβάρυνση του συστήματος υγείας από άλλες παθήσεις, όπως η γρίπη, περιορίζεται.

Η καθυστέρηση της εξάπλωσης του ιού, εφόσον συνδυάζεται με τα κατάλληλα μέτρα παρακολούθησης και πρόληψης, αποτελεί μία καλή προσέγγιση για την αντιμετώπιση της πανδημίας σύμφωνα και με τον WHO. Ωστόσο, όπως προαναφέρθηκε, η ανοσία της αγέλης θα χρειαστεί να νοσήσουν σχεδόν 47 εκατομμύρια άτομα.

Ακόμα κι αν διασφαλιστεί ότι δεν θα μολυνθεί κάνενας ασθενής από τις ευπαθείς ομάδες (δεν γνωρίζουμε ακόμα πως μπορεί να γίνει αυτό), η θνησιμότητα για τον υπόλοιπο υγιή πληθυσμό θα είναι περίπου 0.5% ή υψηλότερη. Αυτό σημαίνει ότι σε ένα «ιδανικό» σενάριο θα έχουμε συνολικά 236.000 θανάτους.

Ο αριθμός αυτός είναι μη αποδεκτός και επομένως, ήδη αρκετοί στο Ηνωμένο Βασίλειο, αντιτίθενται στην εφαρμογή της προσέγγισης αυτής. Η Κίνα έχει καταφέρει να περιορίσει σε μεγάλο βαθμό την εξάπλωση του COVID-19 χωρίς να βασιστεί στην ανοσία της αγέλης (μόλις το 0.0056% του πληθυσμού έχει μολυνθεί με τον ιό). Καταλαβαίνουμε, επομένως, ότι η προσέγγιση της Μεγάλης Βρετανίας, δηλαδή να επιτρέψει στον ιό να κυκλοφορήσει στον πληθυσμό προκειμένου να επιτευχθεί η ανοσία της κοινότητας, είναι σίγουρα λανθασμένη και επικίνδυνη.

Βιβλιογραφία: The Conversation