Μία κατηγορία φαρμάκων που έχει βρεθεί στο επίκεντρο του επιστημονικού ενδιαφέροντος κατά τη διάρκεια της πανδημίας του COVID-19 είναι οι αναστολείς του ACE. Πρώιμες έρευνες είχαν δείξει ότι τα φάρμακα αυτά, τα οποία χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση της υπέρτασης, μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο θανάτου από το νέο κορονοϊό. Τι ισχύει όμως πραγματικά; Υπάρχει κίνδυνος για τους ασθενείς που παίρνουν τα παραπάνω φάρμακα;

Τι είναι οι Αναστολείς του ACE;

Οι αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτενσίνης (ACE) χρησιμοποιούνται ευρέως για την αντιμετώπιση της υπέρτασης και αρκετών άλλων καρδιαγγειακών παθήσεων. Οι αναστολείς του ACE περιλαμβάνουν τα περισσότερα φάρμακα με κατάληξη σε «-πρίλη» και είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικά και ασφαλή φάρμακα.

Τα φάρμακα αυτά στοχεύουν το μετατρεπτικό ένζυμο της αγγειοτενσίνης (ACE) που βρίσκεται σε ορισμένα κύτταρα των πνευμόνων και των αγγείων στον οργανισμό. Το ένζυμο αυτό εντάσσεται στο σύστημα ρενίνης-αγγειοτενσίνης-αλδοστερόνης, το οποίο βοηθά στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης, καθώς και τη ρύθμιση των επιπέδων νερού και νατρίου. Το νάτριο είναι ένας ηλεκτρολύτης που έχει σημαντικό ρόλο στη διατήρηση της ισορροπίας του νερού εντός και εκτός των κυττάρων, τη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης και τη διατήρηση της λειτουργίας των μυών και των νεύρων.

Ποιος είναι ο Μηχανισμός Δράσης των Φαρμάκων;

Όταν οι νεφροί αντιλαμβάνονται μείωση στα επίπεδα του νατρίου ή στην αρτηριακή πίεση, απελευθερώνουν στην κυκλοφορία του αίματος ένα ένζυμο που λέγεται ρενίνη. Η ρενίνη εκκινεί μία σειρά αντιδράσεων που οδηγούν στην παραγωγή της αγγειοτενσίνης ΙΙ, μίας ορμόνης που αυξάνει την κατακράτηση νατρίου στους νεφρούς και βοηθά τον οργανισμό να διατηρήσει νερό και νάτριο. Η αγγειοτενσίνη ΙΙ προκαλεί επίσης σύσπαση των αιμοφόρων αγγείων, γεγονός που αυξάνει την αρτηριακή πίεση.

Η αγγειοτενσίνη ΙΙ παράγεται από τη μετατροπή μίας πρωτεΐνης που λέγεται αγγειοτενσίνη Ι, η οποία επάγεται από τα ένζυμα ACE και ACE2. Κατά συνέπεια, η στόχευση του ενζύμου ACE με αναστολείς, μειώνει τα επίπεδα της αγγειοτενσίνης ΙΙ, με αποτέλεσμα τα αγγεία να μην συσπώνται και να περιορίζεται η απομάκρυνση νερού και νατρίου από τους νεφρούς, γεγονός που οδηγεί σε μείωση της αρτηριακής πίεσης.

Ο λόγος που οι αναστολείς του ACE είναι τόσο αποτελεσματικοί στη μείωση της αρτηριακής πίεσης είναι ότι αρκετοί ασθενείς με υπέρταση έχουν υπερδραστήριο σύστημα ρενίνης-αγγειοτενσίνης-αλδοστερόνης με αποτέλεσμα να έχουν υψηλά επίπεδα της αγγειοτενσίνης ΙΙ στο αίμα. Κατά συνέπεια, τα φάρμακα αυτά χρησιμοποιούνται συχνά ως πρώτης γραμμής θεραπεία σε συνδυασμό με άλλα φάρμακα για την αντιμετώπιση της υπέρτασης.

Πώς Συνδέονται οι Αναστολείς του ACE με τον COVID-19;

Ο κύριος παράγοντας που συνδέει τα παραπάνω φάρμακα με τον COVID-19 είναι ο υποδοχέας του ACE2, τον οποίο χρησιμοποιεί ο ιός για την είσοδό του στο κύτταρο, σύμφωνα με τα μέχρι σήμερα δεδομένα. Καθώς οι υποδοχείς αυτοί εντοπίζονται κυρίως στα ενδοθηλιακά κύτταρα των πνευμόνων, φαίνεται ότι υπάρχει σύνδεση ανάμεσα στους αναστολείς του ACE και τον COVID-19, ωστόσο προς το παρόν δεν γνωρίζουμε γιατί και αν συνδέονται με αυξημένη θνησιμότητα.

Τα επιδημιολογικά δεδομένα για τους ασθενείς που κατέληξαν από τον COVID-19 στην Κίνα έδειξαν ότι σχεδόν το 50% είχε υπέρταση, διαβήτη ή άλλες παθήσεις για τις οποίες χορηγούνται οι αναστολείς του ACE. Προηγούμενες έρευνες σε ασθενείς που δεν έπασχαν από COVID-19 έδειξαν ότι οι αναστολείς του ACE μπορεί να προκαλέσουν αυξημένη έκφραση του ACE2, κάτι που δεν παρατηρείται σε άλλα φάρμακα για την αντιμετώπιση της υπέρτασης. Συνδυάζοντας τα παραπάνω δεδομένα παρατηρούμε ότι οι αναστολείς του ACE αυξάνουν τους στόχους πρόσδεσης του ιού που ευθύνονται για τον COVID-19.

Πρέπει να Ανησυχήσω αν Παίρνω Αναστολείς του ACE;

Παρά το ενδιαφέρον που έχουν συγκεντρώσει τα παραπάνω φάρμακα, σήμερα δεν υπάρχουν δεδομένα που να αποδεικνύουν ότι οι αναστολείς του ACE αυξάνουν τη θνησιμότητα από τον COVID-19. Αρχικά, η ηλικία αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου για τον COVID-19. Περίπου το 60% των ασθενών άνω των 60 έχουν υπέρταση. Επιπλέον, καμία έρευνα δεν εξέτασε ειδικά τις επιδράσεις της θεραπείας για την υπέρταση στη θνησιμότητα από το νέο κορονοϊό, γεγονός που δείχνει ότι τα ποσοστά της υπέρτασης στους ασθενείς που κατέληξαν από COVID-19 είναι ίδια με αυτά του γενικού πληθυσμού. Τέλος, αρκετοί ασθενείς με υπέρταση έχουν υπερδραστήριο σύστημα ρενίνης-αγγειοτενσίνης-αλδοστερόνης, γεγονός που συνεπάγεται ότι τα επίπεδα του ACE2 είναι ήδη αυξημένα, ανεξαρτήτως της θεραπείας.

Επομένως, μέχρι να έχουμε περισσότερα δεδομένα, οι ασθενείς που παίρνουν τα παραπάνω φάρμακα δεν χρειάζεται να ανησυχήσουν και μπορούν να συνεχίσουν τη λήψη των παραπάνω φαρμάκων σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού τους.

Βιβλιογραφία: The Conversation

Φωτογραφία: Suzy Hazelwood