Ένας στους τρεις ενήλικες στο δυτικό κόσμο έχει σήμερα υπέρταση. Η νόσος αυτή αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο μίας σειράς παθήσεων από την καρδιαγγειακή νόσο μέχρι τις παθήσεις των νεφρών. Παρά τους παραπάνω κινδύνους, το θετικό είναι ότι με μικρές αλλαγές στον τρόπο ζωής και βοήθεια από τον γιατρό, μπορείτε να περιορίσετε σημαντικά τον κίνδυνο των νόσων που σχετίζονται με την υπέρταση. Ακολουθούν απαντήσεις σε μερικά συχνά ερωτήματα σχετικά με την υπέρταση.

Ποια είναι η φυσιολογική τιμή της αρτηριακής πίεσης;

Η υγιής αρτηριακή πίεση για ένα ενήλικα 40 ετών είναι τα 120/80 mmHg (mm υδραργύρου). Τι σημαίνουν όμως αυτοί οι δύο αριθμοί; Η συστολική πίεση (ο πρώτος αριθμός) αποτελεί μέτρο της πίεσης που ασκείται στις αρτηρίες όταν η καρδιά συσπάται. Η διαστολική πίεση (ο δεύτερος αριθμός) αποτελεί μέτρο τις πίεσης στις αρτηρίες ακριβώς πριν τη σύσπαση της καρδιάς.

Ως υψηλή αρτηριακή πίεση ορίζεται η συστολική πίεση τουλάχιστον 140 mmHg, η διαστολική πίεση 90 mmHg ή και οι δύο.

Η αρτηριακή πίεση παρουσιάζει συνεχώς διακυμάνσεις τόσο κατά τη διάρκεια της ημέρας όσο και κατά τη διάρκεια της ζωής μας. Η αυξημένη αρτηριακή πίεση σε μία μέτρηση δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχετε υπέρταση. Το ιδανικό είναι να υπολογίζεται ο μέσος όρος της αρτηριακής πίεσης αρκετές φορές σε διάφορες καταστάσεις.

Διατρέχω αυξημένο κίνδυνο υπέρτασης;

Η υπέρταση μπορεί να επηρεάζει έναν ασθενή για χρόνια χωρίς να εμφανιστούν συμπτώματα και, σύμφωνα με δεδομένα ερευνών, ευθύνεται για 1.100 θανάτους κάθε μέρα στις ΗΠΑ. Αν και οι περισσότεροι ασθενείς δεν παρουσιάζουν συμπτώματα, ορισμένοι μπορεί να παρουσιάσουν κεφαλαλγία ή γενικότερο αίσθημα αδιαθεσίας.

Η συχνότητα της υπέρτασης αυξάνεται με την ηλικία και επηρεάζει σχεδόν 2 στους 3 ηλικιωμένους άνω των 65 ετών. Ακόμα κι αν κάποιος έχει φυσιολογική αρτηριακή πίεση στην ηλικία των 55, έχει 90% πιθανότητα να παρουσιάσει υπέρταση μέχρι την ηλικία των 80 ετών.

Εκτός από την ηλικία, το οικογενειακό ιστορικό υπέρτασης αυξάνει τον κίνδυνο αυξημένης αρτηριακής πίεσης από τις ηλικίες των 30 ή και 40 ετών. Αν η μητέρα, ο πατέρας, οι θείοι ή οι θείες σας λαμβάνουν θεραπεία για υπέρταση, μάλλον διατρέχετε επίσης αυξημένο κίνδυνο για τη νόσο. Άλλοι παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο είναι η παχυσαρκία, η καθιστική ζωή, η αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ, το στρες και η διατροφή με αρκετό αλάτι.

Πώς μπορώ να ελέγξω την αρτηριακή μου πίεση;

Το πρώτο βήμα για να διαπιστώσετε αν έχετε ρυθμισμένη αρτηριακή πίεση είναι να κάνετε μία ακριβή μέτρηση. Πριν ο γιατρός μετρήσει την πίεσή σας, καθίστε σε μία καρέκλα με στήριξη της πλάτης  χωρίς να σταυρώσετε τα πόδια σας και ξεκουραστείτε για 5 λεπτά. Στη συνέχεια σηκώστε το μανίκι σας και τοποθετήστε το χέρι σας στο μπράτσο της καρέκλας ή σε ένα τραπέζι. Ο γιατρός θα μετρήσει την πίεσή σας με το πιεσόμετρο. Ιδανικά, στο δωμάτιο που γίνεται η μέτρηση πρέπει να υπάρχει ησυχία, να μην ομιλείτε και να μην υπάρχει μουσική ή ανοιχτή τηλεόραση.

Μπορείτε να μετρήσετε την αρτηριακή σας πίεση και στο σπίτι με πιεσόμετρο. Η αρτηριακή πίεση είναι τυπικά υψηλότερη νωρίς το πρωί κατά την αφύπνιση, επομένως αυτή είναι η καλύτερη στιγμή για να τη μετρήσετε. Αποφύγετε τα μηχανήματα μέτρησης της πίεσης σε μαγαζιά, καθώς δεν δίνουν μετρήσεις ακριβείας.

Για ορισμένα άτομα, η είσοδος στο ιατρείο μπορεί να αυξήσει προσωρινά την αρτηριακή πίεση. Η διαταραχή αυτή που λέγεται υπέρταση της λευκής μπλούζας και μπορεί να είναι επικίνδυνη, καθώς μπορεί να οδηγήσει σε χορήγηση θεραπείας σε άτομα που δεν έχουν υπέρταση έξω από γραφείο του γιατρού.

Πώς μπορώ να ρυθμίσω την αρτηριακή πίεση;

Η ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης δεν αποτελεί εύκολο στόχο, καθώς γενικά δεν είναι σαφές ποια πρέπει να είναι η τιμή-στόχος για κάθε ασθενή. Το ιδανικό επομένως είναι να μιλήσετε με τον γιατρό σας και να καθορίσετε τον στόχο σύμφωνα με τις οδηγίες του.

Οι περισσότεροι γιατροί συνιστούν αρχικά αλλαγές στον τρόπο ζωής. Αυτό σημαίνει περισσότερη άσκηση, αυξημένη κατανάλωση φρούτων και λαχανικών και μείωση της κατανάλωσης αλατιού και αλκοόλ. Η μείωση του αλατιού έχει ιδιαίτερη σημασία για αρκετούς ασθενείς. Το τυρί, οι σούπες και τα fast food έχουν συνήθως μεγάλη περιεκτικότητα σε νάτριο. Ένας άλλος παράγοντα που επηρεάζει την αρτηριακή πίεση είναι ο ύπνος. Βεβαιωθείτε ότι κοιμάστε τουλάχιστον για 6 ώρες κάθε βράδυ και, αν χρειάζεται, κάντε έλεγχο για υπνική άπνοια. Αν οι παραπάνω παρεμβάσεις δεν επαρκούν για να μειωθεί η πίεση, θα χορηγηθούν φάρμακα.

Αν έχετε οικογενειακό ιστορικό υπέρτασης ή αν είστε άνω των 40 ετών, μην περιμένετε να εμφανιστούν συμπτώματα. Ελέγχετε την αρτηριακή σας πίεση τουλάχιστον μία φορά ετησίως. Αν διαγνωστείτε με υπέρταση, είναι απαραίτητο να παίρνετε τα φάρμακά σας σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού και να κάνετε τις απαραίτητες αλλαγές στον τρόπο ζωής. Θυμηθείτε: τα φάρμακα ρυθμίζουν την υπέρταση αλλά δεν την θεραπεύουν.