Ο υπέρηχος ή υπερηχογράφημα κοιλίας χρησιμοποιεί ηχητικά κύματα για να δημιουργήσει απεικονίσεις των διαφόρων δομών και της ροής του αίματος στην κοιλιακή χώρα. Οι απεικονίσεις αυτές αποτελούν  ένα καλό τρόπο εξέτασης των οργάνων, των ιστών, των αγγείων και άλλων δομών που βρίσκονται στην κοιλιακή χώρα.

Κατά την απεικονιστικές εξετάσεις με υπέρηχο χρησιμοποιούνται ηχητικά κύματα υψηλής συχνότητας. Τα κύματα αυτά αντανακλούν πάνω στα όργανα και τις διάφορες δομές του σώματος. Στη συνέχεια ένας δέκτης λαμβάνει τα κύματα αυτά και δημιουργεί απεικονίσεις.

Η κοιλία περιέχει αρκετά σημαντικά όργανα τα οποία πρέπει να εξετάζονται συχνά. Ο υπέρηχος κοιλίας χρησιμοποιείται συχνά για τη διάγνωση παθήσεων όπως η σκωληκοειδίτιδα και η νεφρολιθίαση.

Γιατί Γίνεται ο Υπέρηχος Κοιλίας;

Όπως προαναφέρθηκε, στην κοιλιακή χώρα βρίσκονται πολλά σημαντικά όργανα. Με τον υπέρηχο κοιλίας, μπορούμε να δημιουργήσουμε απεικονίσεις των οργάνων αυτών. Αυτό βοηθά στην ταυτοποίηση διαφόρων προβλημάτων που μπορεί να ενοχοποιούνται για μία σειρά παθήσεων.

Τα μείζονα όργανα της κοιλίας περιλαμβάνουν:

  • Τη σκωληκοειδή απόφυση
  • Το λεπτό και το παχύ έντερο
  • Το στόμαχο
  • Τη χοληδόχο κύστη
  • Το ήπαρ
  • Το πάγκρεας
  • Την ουροδόχο κύστη
  • Το σπλήνα

Εκτός από τα όργανα, στον υπέρηχο κοιλίας μπορεί να αποτυπωθούν και άλλες σημαντικές δομές της κοιλιακής χώρας, όπως ιστοί, αγγεία ή όγκοι.

Για παράδειγμα, ο γιατρός μπορεί να εξετάσει την κοιλιακή αορτή η οποία μεταφέρει αίμα από την καρδιά στα μείζονα όργανα της κοιλίας.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να χρησιμοποιηθεί υπέρηχος Doppler. Το είδος αυτό του υπερήχου μπορεί να ανιχνεύσει αλλαγές στη ροή αίματος στην κοιλιακή χώρα.

Καθώς η κοιλιακή χώρα περιέχει αρκετά σημαντικά όργανα, υπάρχουν αρκετές παθήσεις που μπορεί να εμφανιστούν σε αυτή, από φλεγμονή μέχρι παθολογικές ορμονικές αποκρίσεις, καταστάσεις που στο σύνολό τους παραπέμπουν σε κάποια πάθηση.

Ο γιατρός χρησιμοποιεί επομένως τον υπέρηχο κοιλίας για να διαγνώσει παθήσεις όπως:

  • Ηπατική νόσος
  • Νεφρολιθίαση
  • Χολολιθίαση
  • Φλεγμονώδεις παθήσεις, όπως η σκωληκοειδίτιδα και η παγκρεατίτιδα
  • Ανεύρυσμα κοιλιακής αορτής
  • Όγκοι στην κοιλιακή χώρα (όπως νεοπλάσματα)
  • Πυλωρική στένωση
  • Κήλη
  • Καρκίνος

Πώς Γίνεται ο Υπέρηχος Κοιλίας;

Ο υπέρηχος κοιλίας χρειάζεται συνήθως μία μικρή προετοιμασία. Οι λεπτομέρειες της προετοιμασίας διαφοροποιούνται ανάλογα με τη φύση του προβλήματος και τον γιατρό.

Συνήθως, ο γιατρός θα σας ζητήσει να μην φάτε ή πιείτε υγρά για μερικές ώρες πριν την εξέταση.

Κατά τη διάρκεια του υπερήχου, ο ασθενής ξαπλώνει ανάσκελα στο εξεταστικό κρεβάτι.

Για την εξέταση χρησιμοποιείται ένας μετατροπέας, μία ραβδοειδής συσκευή που στέλνει ηχητικά κύματα υψηλής συχνότητας στον οργανισμό και στη συνέχεια καταγράφει τα σήματα που επιστρέφουν.

Πριν αρχίσει την εξέταση, ο γιατρός θα τοποθετήσει ένα ειδικό τζελ στο δέρμα της κοιλίας. Αυτό βοηθά τα κύματα να διέλθουν μέσω της κοιλίας πιο αποτελεσματικά καθώς απομακρύνει έτσι τις μικρές ποσότητες αέρα που μπορεί να επηρεάσουν τα αποτελέσματα. Το τζελ αποτελείται κυρίως από νερό και απομακρύνεται εύκολα μετά την εξέταση.

Ο γιατρός θα τοποθετήσει στη συνέχεια το μετατροπέα στην κοιλία και θα τον μετακινήσει για να δημιουργήσει καλύτερες απεικονίσεις της κοιλίας. Ο μετατροπέας ίσως πιεστεί ελαφρώς στην κοιλία, ωστόσο η εξέταση είναι εντελώς ανώδυνη.

Ορισμένα είδη υπερήχων μπορεί να δημιουργήσουν ήχους κατά την εξέταση. Για παράδειγμα, ο υπέρηχος Doppler θα δημιουργήσει ήχους σαν «κλικ» ως απόκριση στις αλλαγές της ροής του αίματος.

Η εξέταση συνεχίζεται μέχρι ο γιατρός να έχει επαρκείς απεικονίσεις.

Μετά την ολοκλήρωση του υπερήχου, ο γιατρός θα καθαρίσει το τζελ από το δέρμα της κοιλίας.

Η εξέταση διαρκεί συνολικά 30-45 λεπτά.

Οι απεικονίσεις εξετάζονται στη συνέχεια από ακτινολόγο. Ο ακτινολόγος είναι ένας γιατρός που έχει ειδικευτεί στην ανάλυση των απεικονίσεων από υπερήχους και ακτινογραφίες. Τα αποτελέσματα της ανάλυσης του υπερήχου στέλνονται στη συνέχεια στο γιατρό ο οποίος τα χρησιμοποιεί για τη διάγνωση.

Υπάρχουν Κίνδυνοι από τον Υπέρηχο Κοιλίας;

Ο υπέρηχος κοιλίας είναι ασφαλής. Ανεπιθύμητες ενέργειες ή επιπλοκές εμφανίζονται εξαιρετικά σπάνια. Ο υπέρηχος είναι μάλιστα πολύ πιο ασφαλής από άλλες εξετάσεις όπως οι ακτινογραφίες ή οι αξονικές τομογραφίες.

Οι τελευταίες χρησιμοποιούν ιονίζουσα ακτινοβολία η οποία, σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να προκαλέσει ανεπιθύμητες ενέργειες ή άλλες αντιδράσεις στον οργανισμό. Ο υπέρηχος, ωστόσο, δεν χρησιμοποιεί ακτινοβολία και επομένως δεν έχει τέτοιους κινδύνους.

Ελάσσονες ανεπιθύμητες ενέργειες που μπορεί να προκληθούν από τον υπέρηχο είναι η αύξηση της θερμοκρασίας στους γύρω ιστούς.

Οι μακροπρόθεσμες επιδράσεις του υπερήχου είναι ακόμα άγνωστες, επομένως οι έγκυες γυναίκες πρέπει να περιορίσουν τον αριθμό των υπερήχων προληπτικά.

Φωτογραφία: Marco Verch