Τα εμβόλια της γρίπης και της πνευμονίας μπορεί να μειώσουν τον κίνδυνο εμφάνισης νόσου Alzheimer σύμφωνα με τα αποτελέσματα τριών νέων ερευνών που παρουσιάστηκαν προσφάτως στο Alzheimer’s Association International Conference (AAIC) 2020.

Οι έρευνες έδειξαν ότι ο εμβολιασμός για τη γρίπη τουλάχιστον 1 φορά στη διάρκεια ζωής ενός ατόμου μειώνει την πιθανότητα εμφάνισης νόσου Alzheimer κατά 17%, ενώ ο τακτικός εμβολιασμός με το παραπάνω εμβόλιο μπορεί να περιορίσει τον παραπάνω κίνδυνο κατά επιπλέον 13%.

Επιπλέον, ο εμβολιασμός για τον πνευμονιόκοκκο στις ηλικίες 65-75 μπορεί να περιορίσει τον κίνδυνο εμφάνισης νόσου Alzheimer μέχρι και κατά 40%, ανάλογα με τα γονίδια του κάθε ασθενούς.

«Μετά την αρχή της πανδημίας του COVID-19, τα εμβόλια βρίσκονται πλέον στην πρώτη γραμμή των συζητήσεων για τη δημόσια υγεία. Κατά συνέπεια, είναι σημαντικό να εξερευνήσουμε τα οφέλη που προσφέρουν όχι μόνο ενάντια στους ιούς και τα βακτήρια, αλλά και σε άλλα προβλήματα υγείας», είπε η Maria C. Carrillo, PhD, επικεφαλής έρευνας του Alzheimer’s Association.

«Αυτή τη στιγμή φαίνεται ότι η εμβολιασμός προστατεύει τον οργανισμό και με άλλους τρόπους, οι οποίοι αθροιστικά μπορούν να περιορίσουν τον κίνδυνο νόσου Alzheimer ή άλλων μορφών άνοιας», υποστήριξε η επιστήμονας. «Οι έρευνες αυτές, αν και ακόμα δεν έχουν αποδείξει ότι υπάρχει σύνδεση, δίνουν το έναυσμα για νέες κλινικές μελέτες που θα εξετάσουν τα εμβόλια ως στρατηγική πρόληψης για την άνοια».

Το Εμβόλιο της Γρίπης Μπορεί να Μειώσει τον Κίνδυνο Άνοιας από Νόσο Alzheimer

Προηγούμενες έρευνες είχαν δείξει ότι τα εμβόλια έχουν προστατευτική δράση για την έκπτωση των γνωστικών λειτουργιών, ωστόσο σήμερα δεν έχουν γίνει μεγάλες, λεπτομερείς μελέτες που εξέτασαν ειδικά τη σύνδεση ανάμεσα στο εμβόλιο της γρίπης και τον κίνδυνο εμφάνισης νόσου Alzheimer. Θέλοντας να δώσουν απάντηση στα ερωτήματα σχετικά με την παραπάνω σύνδεση, ο Albert Amran από το McGovern Medical School στο Χιούστον και η ομάδα του εξέτασαν μία μεγάλη Αμερικανική βάση δεδομένων με ιατρικά αρχεία ασθενών.

Όπως διαπιστώθηκε, ο εμβολιασμός έστω και μία φορά για τη γρίπη συνδέθηκε με μειωμένη πιθανότητα εμφάνισης νόσου Alzheimer (17%), ενώ αυτοί που έκαναν συχνότερα το εμβόλιο της γρίπης είχαν ακόμα χαμηλότερο κίνδυνο.

Παρατηρήθηκε επίσης ότι η προστατευτική δράση του εμβολίου της γρίπης για την άνοια ήταν υψηλότερη σε όσους είχαν κάνει το εμβόλιο της γρίπης σε νεαρότερη ηλικία. Για παράδειγμα, οι ασθενείς που έκαναν για πρώτη φορά το εμβόλιο στα 60 είχαν χαμηλότερο κίνδυνο να παρουσιάσουν νόσο Alzheimer σε σχέση με αυτούς που έκαναν για πρώτη φορά το εμβόλιο στα 70.

«Η έρευνά μας δείχνει ότι η τακτική χορήγηση ενός ιδιαίτερα κοινοί και φτηνού εμβολίου (της γρίπης) μπορεί να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης νόσου Alzheimer», είπε ο Amran. «Σίγουρα θα χρειαστεί να γίνουν περισσότερες έρευνες προκειμένου να εξερευνήσουμε τους βιολογικούς μηχανισμούς της παραπάνω σύνδεσης, γεγονός που είναι ιδιαίτερα σημαντικό καθώς εξερευνούμε νέες μεθόδους πρόληψης για τη νόσο Alzheimer».

Το Εμβόλιο του Πνευμονιόκοκκου Μειώνει τον Κίνδυνο Άνοιας στην Τρίτη Ηλικία

Ο επαναπροσδιορισμός της χρήσης ήδη υπαρχόντων εμβολίων αποτελεί μία πολλά υποσχόμενη προσέγγιση για την πρόληψη της νόσου Alzheimer. Η Svetlana Ukraintseva, PhD, και η ομάδα της από το Duke University Social Science Research Institute εξερεύνησαν τη σύνδεση ανάμεσα στο εμβόλιο του πνευμονιόκοκκου (με ή χωρίς εμβόλιο της γρίπης) και τον κίνδυνο εμφάνισης νόσου Alzheimer σε 5.146 εθελοντές ηλικίας άνω των 65 από το Cardiovascular Health Study. Η ομάδα έλαβε υπόψη έναν ακόμα γνωστό παράγοντα κινδύνου για τη νόσο, το αλληλόμορφο rs2075650 του γονιδίου TOMM40.

Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι το εμβόλιο του πνευμονιόκοκκου, όταν χορηγηθεί στις ηλικίες 65-75, μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης νόσου Alzheimer κατά 25-30%, μετά από προσαρμογή για το φύλο, τη φυλή, το επίπεδο εκπαίδευσης, το ιστορικό καπνίσματος και τον αριθμό των αλληλομόρφων G. Η μεγαλύτερη μείωση στον κίνδυνο εμφάνισης νόσου Alzheimer (μέχρι και 40%) παρατηρήθηκε σε ασθενείς που είχαν εμβολιαστεί για τον πνευμονιόκοκκο και δεν έφεραν το παθολογικό γονίδιο.

«Ο εμβολιασμός για την πνευμονία πριν τα 75 μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης νόσου Alzheimer αργότερα, ανάλογα με το γενότυπο του κάθε ασθενούς», είπε η Ukraintseva. «Τα δεδομένα μας δείχνουν ότι το εμβόλιο του πνευμονιόκοκκου αποτελεί ένα εξατομικευμένο εργαλείο στην εξατομικευμένη πρόληψη της νόσου Alzheimer, ιδιαίτερα σε άτομα που δεν φέρουν ορισμένα παθολογικά αλληλόμορφα γονιδίων».

Ορισμένες Λοιμώξεις Αυξάνουν τη Θνησιμότητα στους Ασθενείς με Άνοια

Οι ασθενείς με άνοια παρουσιάζουν συχνά άλλα προβλήματα υγείας, όπως ιογενείς, βακτηριακές ή άλλες λοιμώξεις. Σήμερα, υπάρχει ιδιαίτερο ερευνητικό ενδιαφέρον σχετικά με τις λοιμώξεις και συγκεκριμένα αν προκαλούν ή επιδεινώνουν την άνοια ή αν μπορεί να είναι απειλητικές για τη ζωή στους παραπάνω ασθενείς.

Η Janet Janbek, PhD, από το Danish Dementia Research Centre και το Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης, εξέτασε μαζί με την ομάδα της δεδομένα από την κρατική βάση δεδομένων υγείας της Δανίας. Εξετάστηκαν συνολικά δεδομένα για 1.496.436 εθελοντές ηλικίας άνω των 65 που είχαν επισκεφθεί το νοσοκομείο για λοιμώξεις. Όπως διαπιστώθηκε, οι ασθενείς με άνοια και λοιμώξεις είχαν 6.5 φορές αυξημένη θνησιμότητα σε σχέση με τον υπόλοιπο πληθυσμό. Οι ασθενείς με άνοια ή νοσηλεία για λοιμώξεις (όχι όμως και τα 2 μαζί) είχαν 3 φορές αυξημένη θνησιμότητα, με τα ποσοστά θνησιμότητας να είναι υψηλότερα σε 30 ημέρες από την επίσκεψη στο νοσοκομείο.

Οι επιστήμονες παρατήρησαν επίσης ότι στους ασθενείς με άνοια, τα ποσοστά θνησιμότητας παρέμειναν αυξημένα για 10 χρόνια μετά την αρχική επίσκεψη στο νοσοκομείο, ενώ και τα ποσοστά θνησιμότητας από όλες τις λοιμώξεις ήταν υψηλότερα σε σχέση με τους ασθενείς χωρίς άνοια ή χωρίς επισκέψεις στο νοσοκομείο για λοιμώξεις.

«Η έρευνά μας δείχνει ότι η σύνδεση αυτή πρέπει να εξερευνηθεί περισσότερο προκειμένου να διαπιστωθεί γιατί οι λοιμώξεις συνδέονται με αυξημένη θνησιμότητα στους ασθενείς με άνοια. Συγκεκριμένα, θα πρέπει να εξερευνήσουμε τους μηχανισμούς που εμπλέκονται με σκοπό να κατανοήσουμε πλήρως το ρόλο των λοιμώξεων στην άνοια», υποστήριξε η Janbek.

«Η έρευνά μας δείχνει ότι το σύστημα υγείας, καθώς και οι συγγενείς των ασθενών με άνοια, πρέπει να γνωρίζουν τους κινδύνους από τις λοιμώξεις για τους ασθενείς με άνοια, έτσι ώστε να τους προσφέρουν τη φροντίδα που χρειάζονται. Οι ασθενείς με άνοια χρειάζονται πιο εξειδικευμένη θεραπεία, ακόμα κι αν η νοσηλεία τους δεν αποδίδεται στην άνοια, αλλά σε μία φαινομενικά άσχετη λοίμωξη», κατέληξε η Janbek.