Κατά τη διάρκεια των διακοπών ή σε άλλες περιόδους όπου γίνεται αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ, αρκετοί άνθρωποι που φυσιολογικά δεν έχουν καρδιακά προβλήματα, μπορεί να να παρουσιάσουν επεισόδια κολπικής μαρμαρυγής. Η κολπική μαρμαρυγή που εμφανίζεται στις περιπτώσεις αυτές είναι γνωστή ως «σύνδρομο της καρδιοπάθειας των διακοπών» (Holiday Heart Syndrome).

Κολπική Μαρμαρυγή και Καρδιοπάθεια των Διακοπών

Η κολπική μαρμαρυγή αποτελεί μία αρκετά συχνή διαταραχή του καρδιακού ρυθμού που προκαλεί χαρακτηριστικά συμπτώματα, μεταξύ των οποίων η εύκολη κόπωση και το αίσθημα παλμών. Ο πραγματικός λόγος που η συγκεκριμένη κατάσταση αποτελεί, ωστόσο, αίτιο ανησυχίας, είναι ότι μπορεί να οδηγήσει σε εμφάνιση εγκεφαλικού επεισοδίου.

Η κολπική μαρμαρυγή αποτελεί μία ταχεία και άρρυθμη καρδιακή αρρυθμία που προκαλείται από μεταβολές στις ηλεκτρικές ώσεις των δύο κόλπων της καρδίας.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η κολπική μαρμαρυγή που χαρακτηρίζει το σύνδρομο καρδιοπάθειας των διακοπών είναι «παροξυσμική», που σημαίνει ότι η αρρυθμία εμφανίζεται αιφνιδίως και, μετά από ένα μικρό διάστημα, υποχωρεί εξίσου ταχέως. Οι ασθενείς που αντιμετωπίζουν επεισόδια παροξυσμικής κολπικής μαρμαρυγής παρουσιάζουν συνήθως συμπτώματα όπως:

  • Αίσθημα παλμών και ιδιαίτερα έναν ταχύ και άρρυθμο καρδιακό ρυθμό
  • Δύσπνοια, ιδιαίτερα μετά την άσκηση
  • Ίλιγγο

Όταν στους παραπάνω ασθενείς γίνει καρδιογράφημα, τα συμπτώματα αυτά αποδίδονται συνήθως σε κολπική μαρμαρυγή.

Στους ασθενείς με τις τυπικές μορφές κολπικής μαρμαρυγής (που δεν σχετίζονται με την κατανάλωση αλκοόλ ή τις διακοπές), η αρρυθμία προκαλείται συνήθως από μία υποκείμενη καρδιακή νόσο, γήρανση, υπέρταση, παχυσαρκία ή καθιστική ζωή. Αν και στις παραπάνω περιπτώσεις η κολπική μαρμαρυγή δεν μπορεί να αποδοθεί συνήθως σε κάποιο προφανές αίτιο, στο σύνδρομο της καρδιοπάθειας των διακοπών, το σύμπτωμα αυτό συνδέεται με την κατανάλωση αλκοόλ.

Το Αλκοόλ ως Αιτιολογικός Παράγοντας

Γνωρίζουμε σήμερα ότι η χρόνια, αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ σχετίζεται με διατατική μυοκαρδιοπάθεια και καρδιακή ανεπάρκεια, οι οποίες με τη σειρά τους οδηγούν σε χρόνια κολπική μαρμαρυγή. Δεν υπάρχει επομένως αμφιβολία ότι η χρόνια και αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ είναι επιβλαβής για την καρδιά.

Ακόμα και η τακτική κατανάλωση αλκοόλ σε μικρότερες δόσεις έχει επίσης σχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο κολπικής μαρμαρυγής. Συγκεκριμένα, έχει διαπιστωθεί αύξηση του κινδύνου σε όδους καταναλώνουν 1 ή περισσότερα ποτήρια αλκοόλ την ημέρα, με τον κίνδυνο να φτάνει το 40% σε όσους καταναλώνουν 3 ή περισσότερα.

Το σύνδρομο της καρδιοπάθειας των διακοπών, ωστόσο, δεν συνδέεται με χρόνια κατανάλωση αλκοόλ, αλλά με την οξεία και αυξημένη κατανάλωση που γίνεται συνήθως στις γιορτές. Η κολπική μαρμαρυγή στην περίπτωση αυτή εμφανίζεται μετά την κατανάλωση αυξημένων ποσοτήτων αλκοόλ σε μικρό χρονικό διάστημα και συνοδεύεται από όλες τις άλλες επιδράσεις της υψηλής κατανάλωσης αλκοόλ.

Άλλοι παράγοντες που ενοχοποιούνται για την εμφάνιση του συνδρόμου της καρδιοπάθειας των διακοπών είναι η αυξημένη κατανάλωση τροφίμων ή η λήψη απαγορευμένων ουσιών, ωστόσο ο μοναδικός παράγοντας που επιβεβαιωμένα παίζει ρόλο στην εμφάνιση της κολπικής μαρμαρυγής είναι το αλκοόλ.

Η κολπική μαρμαρυγή που εμφανίζεται μετά από ένα επεισόδιο αυξημένης κατανάλωσης αλκοόλ σε μικρό χρονικό διάστημα αποτελεί τη συχνότερη μορφή του συνδρόμου της καρδιοπάθειας των διακοπών. Οι περισσότεροι γιατροί γνωρίζουν το σύνδρομο αυτό και μπορούν να καταλήξουν εύκολα στη διάγνωσή του.

Μία Διαφορετική Μορφή

Σε μία πιο σπάνια μορφή του συνδρόμου, μπορεί να εμφανιστεί κολπική μαρμαρυγή χωρίς να υπάρχει ιστορικό αυξημένης κατανάλωσης αλκοόλ. Στους ασθενείς αυτούς, παρατηρείται μία ιδιαίτερη ευαισθησία στο αλκοόλ και η κατανάλωση 2-3 ή ακόμα και ενός ποτηριού μπορεί να προκαλέσει κολπική μαρμαρυγή.

Η μορφή αυτή του συνδρόμου είναι πιο επικίνδυνη για τον ασθενή σε σχέση με την τυπική. Ο λόγος είναι ότι καθώς ο ασθενής δεν έχει καταναλώσει υπερβολικές ποσότητες αλκοόλ, ο γιατρός μπορεί να αγνοήσει το αλκοόλ ως αιτιολογικό παράγοντα και να χορηγήσει χρόνια θεραπεία για την κολπική μαρμαρυγή. Η θεραπεία αυτή έχει ανεπιθύμητες ενέργειες και συχνά είναι επικίνδυνη για τον ασθενή.

Η παραπάνω μορφή του συνδρόμου καρδιοπάθειας των διακοπών είναι αρκετά συχνή και αρκετοί γιατροί αποτυγχάνουν να θέσουν τη διάγνωσή της. Είναι επομένως σημαντικό να γίνεται προσεκτική εκτίμηση του ασθενούς και να αξιολογείται ακόμα και η χαμηλή κατανάλωση αλκοόλ όταν ο ασθενής έχει παροξυσμική κολπική μαρμαρυγή.

Ο γιατρός οφείλει πάντοτε να ρωτά τον ασθενή του σχετικά με την κατανάλωση αλκοόλ και να εξετάζει γενικότερα ποια είναι η ποσότητα που καταναλώνει στην καθημερινότητά του. Με τον τρόπο αυτό θα μπορέσει να ξεχωρίσει τα αίτια της κολπικής μαρμαρυγής και να προστατεύσει τον ασθενή από αχρείαστες θεραπείες.