Η χρήση στατινών συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης οστεοπόρωσης, σύμφωνα με τις παρατηρήσεις μίας νέας έρευνας. Ο κίνδυνος αυτός εξαρτάται μάλιστα από τη δόση των φαρμάκων αυτών.

Η έρευνα δημοσιεύτηκε στο Annals of the Rheumatic Diseases και εξέτασε το σύνολο σχεδόν του πληθυσμού της Αυστρίας.

Συνολικά, οι επιστήμονες ανέλυσαν ιατρικά αρχεία από την αρχή του 2006 μέχρι το τέλος του 2007 για 7.9 εκατομμύρια άτομα.

Για τη μελέτη τους συνέκριναν τα ποσοστά οστεοπόρωσης σε αυτούς που έπαιρναν στατίνες με τα αντίστοιχα ποσοστά στους ασθενείς που δεν είχαν λάβει ποτέ τα παραπάνω φάρμακα. Εξετάστηκαν διαφορετικές δόσεις των φαρμάκων λοβαστατίνη, πραβαστατίνη, ροσουβαστατίνη και σιμβαστατίνη.

Η ανάλυση των δεδομένων παρατήρησε τα χαμηλότερα ποσοστά οστεοπόρωσης σε αυτούς που έπαιρναν χαμηλές δόσεις στατινών, ενώ τα υψηλότερα ποσοστά σε αυτούς που έπαιρναν τις υψηλότερες δόσεις.

Οι ερευνητές θεώρησαν ως χαμηλή δόση τις ποσότητες μικρότερες από 10mg την ημέρα.

«Στις ομάδες που λάμβαναν τις μικρότερες δόσεις παρατηρήθηκαν χαμηλότερα ποσοστά οστεοπόρωσης από τα αναμενόμενα», είπε η Δρ Αλεξάντρα Καούτζκι-Βίλερ, επικεφαλής της έρευνας από το Πανεπιστήμιο της Βιέννης.

«Στις δόσεις πάνω από 20mg ωστόσο, το φαινόμενο αυτό φάνηκε να ανατρέπεται», πρόσθεσε εξηγώντας ότι «παρατηρήσαμε περισσότερα περιστατικά οστεοπόρωσης από αυτά που περιμέναμε στους ασθενείς που λάμβαναν σιμβαστατίνη, ατορβαστατίνη ή ροσουβαστατίνη».

Η ανάλυση έδειξε επίσης ότι η επίδραση ήταν ισχυρότερη όσο αυξανόταν η δόση.

Οστεοπόρωση και Οστική Πυκνότητα

Η οστεοπόρωση είναι μία νόσος που χαρακτηρίζεται από χαμηλή οστική πυκνότητα και δομική αλλοίωση του οστικού ιστού. Καθιστά τα οστά πορώδη και εύθραυστα αυξάνοντας έτσι τον κίνδυνο κατάγματος, ιδιαίτερα στα οστά του καρπού, του ισχίου και της σπονδυλικής στήλης.

Οι ηλικιωμένοι διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο οστεοπόρωσης, καθώς η ισορροπία ανάμεσα στο σχηματισμό και την επαναρρόφηση των οστών μετατοπίζεται προς την πλευρά της τελευταίας.

Για τους περισσότερους ανθρώπους, η οστική πυκνότητα και ισχύς φτάνουν τη μέγιστη τιμή τους λίγο πριν τα 30. Μετά την ηλικία αυτή, η επαναρρόφηση σταδιακά ξεπερνά σε ταχύτητα τον σχηματισμό των οστών. Στις γυναίκες, η μείωση της οστικής πυκνότητας είναι ταχύτερη κατά τα πρώτα χρόνια μετά την εμμηνόπαυση.

Στατίνες, Ορμόνες του Φύλου και Οστική Υγεία

Οι περισσότερες έρευνες σχετικά με τις επιδράσεις των στατινών έχουν εστιάσει στην πρόληψη του καρδιαγγειακού κινδύνου που προσφέρουν τα φάρμακα. Ορισμένες έρευνες έχουν δείξει, για παράδειγμα, ότι η μείωση της LDL χοληστερόλης κάτω από 55mg/dl σε ασθενείς που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο, μπορεί να μειώσει σημαντικά τη συχνότητα των καρδιαγγειακών συμβαμάτων.

Αυτό που, ωστόσο, δεν εξετάστηκε από τις παραπάνω έρευνες είναι η επίδραση των χαμηλών επιπέδων χοληστερόλης σε παθήσεις όπως η οστεοπόρωση.

Η χοληστερόλη αποτελεί δομική μονάδα για την παραγωγή σημαντικών ορμονών, μεταξύ των οποίων και οι ορμόνες του φύλου, δηλαδή τα οιστρογόνα και η τεστοστερόνη. Οι τελευταίες είναι απαραίτητες για τη διατήρηση της υγείας των οστών.

«Γνωρίζουμε ότι οι χαμηλές συγκεντρώσεις των ορμονών του φύλου και ιδιαίτερα η μείωση στα επίπεδα των οιστρογόνων κατά την εμμηνόπαυση, αποτελεί το κύριο αίτιο της οστεοπόρωσης στις γυναίκες», εξήγησε η Δρ Καούτζκι-Βίλερ. Ο λόγος είναι ότι τα χαμηλά επίπεδα των οιστρογόνων αυξάνουν την επαναρρόφηση των οστών.

«Αντίστοιχη είναι και η σύνδεση ανάμεσα στην οστική πυκνότητα και την τεστοστερόνη», συμπλήρωσε η ίδια.

Ανάλυση ενός Μεγάλου Όγκου Δεδομένων

Ένα από τα ισχυρότερα σημεία της μελέτης ήταν ότι χρησιμοποίησε ένα μεγάλο όγκο δεδομένων. Για το σκοπό αυτό οι επιστήμονες ζήτησαν τη βοήθεια ενός ειδικού, του Κασπάρ Μάτζχολντ, ο οποίος και ανέλαβε την ανάλυση και επεξεργασία των δεδομένων.

«Από το σύνολο των εθελοντών στη βάση δεδομένων, απομονώσαμε αυτούς που έπαιρναν στατίνες για τουλάχιστον 1 χρόνο», είπε ο Μάτζχολντ, ο οποίος εργάζεται στην Ιατρική Σχολή της Βιέννης.

Ο Μάτζχολντ και οι συνεργάτες του χώρισαν τους ασθενείς σε ομάδες ανάλογα με τη δόση των στατινών που κατανάλωναν κάθε μέρα.

Στη συνέχεια υπολόγισαν το ποσοστό της κάθε ομάδας που είχε διαγνωστεί με οστεοπόρωση. Από τα αποτελέσματα διαπίστωσαν ότι υπάρχει στατιστική σύνδεση ανάμεσα στη δόση των στατινών και τη συχνότητα διάγνωσης της οστεοπόρωσης.

Η σύνδεση αυτή παρέμεινε, τόσο στους άνδρες όσο και στις γυναίκες, ακόμα και μετά από προσαρμογή για παράγοντες που μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο οστεοπόρωσης, όπως η παχυσαρκία, η ηλικία ή η λήψη συγκεκριμένων φαρμάκων.

Οι επιστήμονες επισήμαναν ότι πρέπει να γίνουν περισσότερες έρευνες που θα εξετάσουν τη σύνδεση ανάμεσα στη χρήση στατινών και την οστεοπόρωση.

«Οι ασθενείς που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο, δηλαδή οι γυναίκες που βρίσκονται στην εμμηνόπαυση και λαμβάνουν υψηλές δόσεις στατινών, πρέπει να λαμβάνουν εξατομικευμένη θεραπεία για την πρόληψη και τη θεραπεία της οστεοπόρωσης», κατέληξαν οι ερευνητές.