Το 5G, δηλαδή η 5η γενιά δικτύων κινητής τηλεφωνίας, υπόσχεται υψηλότερες ταχύτητες επικοινωνίας, ωστόσο αρκετοί οργανισμοί υγείας έχουν αναδείξει ερωτήματα σχετικά με την ασφάλειά του.

Μία πρόσφατη μελέτη από το National Agency for Health Security (ANSES) της Γαλλίας στις 3 Φεβρουαρίου τόνισε ότι υπάρχουν «σημαντικές ελλείψεις για τις επιδράσεις της νέας αυτής συχνότητας στην υγεία», ενώ άλλοι οργανισμοί προειδοποίησαν ότι μέχρι να έχουμε σαφείς απαντήσεις πρέπει να σταματήσει η χρησιμοποίηση του 5G.

Δεκαπλάσιο Εύρος Ζώνης Συχνοτήτων

Στην Ευρώπη υπάρχουν ήδη αρκετές πόλεις που έχουν κάλυψη με 5G και η χρησιμοποίησή του αναμένεται να επεκταθεί σε πολύ περισσότερες μέχρι το τέλος του 2020. Η αγορά είναι μεγάλη, ωστόσο, όπως φαίνεται υπάρχουν κίνδυνοι. Το Communications and Postal Services Regulatory Authority ανακοίνωσε ότι το εύρος ζώνης συχνοτήτων του 5G είναι 10 φορές μεγαλύτερο σε σχέση με αυτό του 4G, ενώ και η πυκνότητα των συνδέσεων, δηλαδή ο αριθμός των συσκευών που μπορούν να συνδεθούν ταυτόχρονα, είναι επίσης δεκαπλάσια.

Ως αποτέλεσμα, ανοίγει ο δρόμος για μεγάλες τεχνολογικές εξελίξεις, όπως για παράδειγμα αυτοκίνητα που θα οδηγούνται αυτόματα, «συνδεδεμένες πόλεις», ρομποτικά συστήματα που θα ελέγχονται από απόσταση, και πολλά άλλα. Το 5G θα επηρεάσει και τον τομέα της υγείας αρχικά με δύο τρόπους. Αρχικά, θα επιτρέψει την ευρύτερη εφαρμογή της τηλεϊατρικής, κάτι που σίγουρα είναι θετικό. Ωστόσο, οι επιδράσεις των νέων αυτών συχνοτήτων στην υγεία του ανθρώπου δεν είναι ακόμη γνωστές.

Το ANSES της Γαλλίας τόνισε ότι τα επιστημονικά δεδομένα σχετικά με τις επιδράσεις του μεγάλου αυτού τεχνολογικού άλματος στην υγεία είναι πολύ περιορισμένα. Οι επιστήμονες του οργανισμού αυτού συνεχίζουν τις έρευνες και θα δημοσιεύσουν περισσότερα αποτελέσματα μέσα στο 2021.

Δεν είναι Μόνο οι Κεραίες

Για τη λειτουργία του, το 5G θα χρησιμοποιήσει συγκεκριμένες συχνότητες. Αρχικά, θα χρησιμοποιήσει τα 3.5 GHz για τα κινητά τηλέφωνα και, μετά από μερικά χρόνια, τα 26 GHz για την επικοινωνία ανάμεσα στις συνδεδεμένες συσκευές.

Οι συχνότητες αυτές είναι υψηλότερες σε σχέση με αυτές που χρησιμοποιούνται σήμερα στα smartphones και τα WiFi. Καθώς το εύρος των ηλεκτρομαγνητικών κυάτων είναι μικρότερο, ο αριθμός των κεραιών που χρειάζονται για να μεταδοθεί το σήμα θα πρέπει να πολλαπλασιαστεί.

Για την Dr Annie Sasco, αυτό είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό. «Οι κεραίες θα είναι μικρότερες και θα έχουν συγκεκριμένη κατεύθυνση, ωστόσο θα έχουν μικρότερο μέγεθος. Θα πρέπει επίσης οπωσδήποτε να τοποθετηθούν μέσα σε πόλεις. Οι ευπαθείς ομάδες, δηλαδή τα παιδιά και οι έγκυες, θα επηρεαστούν άμεσα».

Ο Yves Le Dréan, ένας βιολόγος από το Research Institute for Health, Environment and Work, αναδεικνύει επίσης του κινδύνους της ηλεκτρομαγνητικής «ρύπανσης». Όπως δήλωσε, «το 5G δεν θα αντικαταστήσει τα 2G, 3G και 4G, αλλά θα προστεθεί σε αυτά. Η ανάπτυξη του 5G θα αυξήσει την έκθεση του πληθυσμού στη ρύπανση αυτή και ακόμα δεν γνωρίζουμε σε ποιο βαθμό θα επηρεάζει την υγεία».

«Το 5G στη συχνότητα των 3.5 GHz είναι αρκετά κοντά στο 4G, το οποίο χρησιμοποιεί συνήθως 1.8-2.5 GHz, επομένως εφόσον τηρηθούν οι κανονισμοί, πιθανώς δεν θα υπάρχουν σοβαρά προβλήματα», πρόσθεσε.

Οι Έρευνες Καθησυχάζουν

Όπως τόνισαν οι επιστήμονες στη μελέτη του ANSES, «οι περισσότερες έρευνες έχουν εστιάσει σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία με συχνότητες κάτω από τα 3 GHz, καθώς το μεγαλύτερο ποσοστό του πληθυσμού εκτίθεται σε συχνότητες αυτού του βαθμού».

Στο εύρος αυτό οι περισσότερες έρευνες δεν παρατηρούν κινδύνους, εκτός από συγκεκριμένα άτομα που χρησιμοποιούν το κινητό τους τηλέφωνο για αρκετές ώρες. Συγκεκριμένα, σε αυτούς που υπερβαίνουν τις 1640 ώρες έκθεσης στο κινητό τηλέφωνο, παρατηρείται αυξημένος κίνδυνος νευρώματος στο ακουστικό νεύρο και γλοιώματος. Για τον παραπάνω λόγο, από το 2011, το International Agency for Research on Cancer έχει τα παραπάνω ηλεκτρομαγνητικά κύματα ραδιοσυχνοτήτων ως δυνητικά καρκινογόνα για τον άνθρωπο.

Διάφορες έρευνες έχουν παρατηρήσει αλλαγές στη φυσιολογία της εγκεφαλικής δραστηριότητας κατά τον ύπνο. Σε μία μελέτη του ANSES που δημοσιεύτηκε στο 2018, οι επιστήμονες υποστήριξαν ότι τα κινητά τηλέφωνα μπορεί να επηρεάσουν τις γνωστικές λειτουργίες. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, ιδανικά θα πρέπει να χρησιμοποιούνται hands-free, ενώ στα παιδιά η χρήση κινητού τηλεφώνου απαγορεύεται.

Δερματική Έκθεση

Μέχρι τα 10 GHz, τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα δεν μπορούν να φτάσουν βαθιά στο σώμα, καθώς απορροφώνται από τις επιφανειακές στιβάδες του δέρματος. Υπάρχουν, ωστόσο, επιδράσεις στα δερματικά κύτταρα και τις νευρικές απολήξεις που καταλήγουν στο δέρμα; «Αρχικά θα πρέπει να αποδείξουμε ότι η έκθεση αυτή είναι ακίνδυνη, τουλάχιστον στα πειραματόζωα», είπε η Dr Sasco.

Ο μοναδικός γνωστός κίνδυνος προς το παρόν είναι θερμικός και αφορά την άνοδο της θερμοκρασίας στα μόρια του νερού. Στις ΗΠΑ, έχουν εξεταστεί πειραματικά όπλα (μη θανατηφόρα) που χρησιμοποιούν ιδιαίτερα υψηλές συχνότητες (πάνω από 94 GHz). «Τα όπλα αυτά δημιουργούν αίσθηση αντίστοιχη με τη βουτιά σε νερό 70 βαθμών Κελσίου», είπε ο Yves Le Dréan, τονίζοντας ωστόσο, ότι η οι συχνότητες που θα χρησιμοποιηθούν για το 5G είναι πολύ χαμηλότερες και επομένως δεν θα υπάρχουν θερμικές επιδράσεις, εφόσον τηρηθούν οι διεθνείς διατάξεις.

Όταν όμως το 5G ενισχυθεί στα 26 GHz, δεν μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα ότι δεν θα υπάρχουν αρνητικές επιδράσεις. Συχνότητες αυτού του επιπέδου (24-30 GHz) χρησιμοποιούνται μόνο στα αεροδρόμια και συγκεκριμένα στα μηχανήματα που ελέγχουν τους επιβάτες για μέταλλα. Η έκθεση στις συχνότητες αυτές στο επίπεδο που γίνεται στο αεροδρόμιο δεν είναι επικίνδυνη για την υγεία των επιβατών, ωστόσο δεν μπορούμε να γνωρίζουμε αν η έκθεση από το 5G θα είναι εξίσου ασφαλής.

Ηλεκτρομαγνητική Υπερευαισθησία

Τι θα συμβεί λοιπόν κατά την έκθεση του πληθυσμού στο ηλεκτρομαγνητικό περιβάλλον του 5G;

«Βραχυπρόθεσμα, δεν θεωρώ ότι υπάρχουν κίνδυνοι για τη δημόσια υγεία», είπε ο Yves Le Dréan. «Ωστόσο, δεν μπορώ να είμαι σίγουρος ότι η έκθεση αυτή είναι ασφαλής μακροπρόθεσμα. Πιθανώς υπάρχουν άτομα με συγκεκριμένα γενετικά αλληλόμορφα που τους καθιστούν περισσότερο ευάλωτους σε αυτό το είδος έκθεσης. Αυτό είναι κάτι που οπωσδήποτε θα πρέπει να εξεταστεί άμεσα».

Στο σημείο αυτό είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η πρώτη νόσος που συνδέεται με ηλεκτρομαγνητική υπερευαισθησία ανακαλύφθηκε το 2018.

Τον Ιανουάριο του 2019, το European Commission ζήτησε να επανεξεταστούν οι κίνδυνοι από το 5G και εξέδωσε σαφείς οδηγίες μέχρι να έχουμε νέα δεδομένα.

Επιφυλακτικότητα και Αιτήσεις Αναστολής από Αρκετούς Οργανισμούς

Γάλλοι επιστήμονες, αλλά και ορισμένες ΜΚΟ που ασχολούνται με το περιβάλλον έχουν εκφράσει έντονες ανησυχίες σχετικά με τους κινδύνους της τεχνολογίας 5G.

Οι οργανισμοί Agir pour l’Environment και PRIARTEM από τη Γαλλία ανακοίνωσαν στις 27 Ιανουαρίου ότι έχουν στείλει αίτηση στην κυβέρνηση της Γαλλίας με σκοπό να ανασταλεί η διαταγή της 30ης Δεκεμβρίου του 2019 που εκκίνησε το διαμοιρασμό των συχνοτήτων στους παρόχους.

«Το κράτος εκθέτει τον πληθυσμό σε περιβαλλοντική ρύπανση της οποίας οι επιδράσεις στην υγεία δεν έχουν εξεταστεί επαρκώς», είπαν οι δύο οργανισμοί σε μία κοινή ανακοίνωση.

Το Νοέμβριο του 2018, επιστήμονες και πολίτες από διάφορες χώρες ξεκίνησαν μία προσπάθεια με σκοπό «να ανασταλεί η χρησιμοποίηση του 5G τόσο στη γη όσο και στο διάστημα». Στις αρχές του 2020, η καμπάνια αυτή είχε συγκεντρώσει ήδη περισσότερες από 200.000 υπογραφές.

«Πριν εκθέσουμε ολόκληρο τον πληθυσμό των ανθρώπων, των ζώων και των φυτών του πλανήτη σε νέες συχνότητες που δεν έχουν μελετηθεί ακόμα, θα έπρεπε τουλάχιστον να έχουμε κάνει έστω και λίγες έρευνες», είπε η Dr Sasco, μία επιδημιολόγος που ασχολείται με την έρευνα για τον καρκίνο και υποστηρίζει την παραπάνω προσπάθεια. «Μία προσωρινή αναστολή, όπως για παράδειγμα αυτή που έγινε για τους GMO (τους γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς) θα μας δώσει λίγο χρόνο για να γίνουν έρευνες», πρόσθεσε.

Αντίστοιχες προσπάθειες έχουν γίνει και σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες.

Στην Ελβετία, η εγκατάσταση 10.000 νέων κεραιών δημιούργησε ανησυχίες για τον κίνδυνο έκθεσης στις νέες αυτές ραδιοσυχνότητες. Μία αίτηση για την προσωρινή αναστολή του 5G συγκέντρωσε συνολικά σχεδόν 40.000 υπογραφές. Ως αποτέλεσμα, στο Vaud, μία ορεινή περιοχή στη Δυτική Ελβετία, σταμάτησε προσωρινά η εγκατάσταση νέων κεραιών για το 5G.

Βιβλιογραφία: Medscape

Φωτογραφία: Christoph Scholz