Αρκετές έρευνες τα τελευταία χρόνια έχουν δείξει ότι ο υγιεινός τρόπος ζωής που περιλαμβάνει φυσική άσκηση, επαρκή ύπνο και Μεσογειακή δίαιτα, μπορεί να περιορίσει τον κίνδυνο εμφάνισης νόσου Alzheimer. Τι σημαίνει όμως ότι τα λαχανικά προστατεύουν από τη νόσο Alzheimer; Μέσω ποιου μηχανισμού ασκούν την προστατευτική τους δράση; Και τέλος, ποιες χημικές ουσίες μας προστατεύουν από τη συχνότερη μορφή άνοιας;

Μία έρευνα που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Neurology, προσπάθησε να δώσει απαντήσεις στα παραπάνω ερωτήματα, αναδεικνύοντας παράλληλα τα οφέλη της υγιεινής διατροφής στη διατήρηση των γνωστικών λειτουργιών και της εγκεφαλικής υγείας. Οι επιστήμονες εξέτασαν 921 εθελοντές χωρίς άνοια από το Rush Memory and Aging Project, μία μεγάλη μελέτη που ξεκίνησε πριν από σχεδόν 20 χρόνια. Οι εθελοντές είχαν μέσο όρο ηλικίας τα 81 και οι ερευνητές παρακολούθησαν την πορεία τους για 6 χρόνια.

Οι εθελοντές που έκαναν δίαιτες με τα υψηλότερα επίπεδα φλαβονολών είχαν 48% μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης νόσου Alzheimer σε σχέση με αυτούς που έκαναν τη χαμηλότερη κατανάλωση. Οι φλαβονόλες είναι μία κατηγορία αντιοξειδωτικών και αντιφλεγμονωδών μορίων που βρίσκονται σε διάφορα τρόφιμα. Στη διάρκεια της έρευνας, από τους 186 εθελοντές που έκαναν την υψηλότερη κατανάλωση φλαβονολών, οι 28 εμφάνισαν τελικά νόσο Alzheimer (15%). Αντίστοιχα, στην ομάδα των 182 εθελοντών που έκανε τη χαμηλότερη κατανάλωση των ουσιών αυτών, οι 54 έλαβαν την παραπάνω διάγνωση (30%). Το συμπέρασμα από την έρευνα είναι ότι «μία υγιεινή διατροφή με αρκετά φρούτα και λαχανικά είναι απαραίτητη για τη διατήρηση της γενικότερης, αλλά και της εγκεφαλική υγείας ειδικότερα», τόνισε ο Thomas M. Holland, επικεφαλής της έρευνας.

Στη μελέτη τους, οι επιστήμονες ανέλυσαν ειδικότερα τον περιορισμό του κινδύνου από 4 φλαβονόλες και συγκεκριμένα την ισοραμνετίνη, την καεμπφερόλη, τη μυρισετίνη και την κουερσετίνη. Οι εθελοντές που έκαναν την υψηλότερη κατανάλωση ισοραμνετίνης, η οποία βρίσκεται στα αχλάδια, το ελαιόλαδο, το κρασί και τη ντομάτα, είχαν 38% μειωμένο κίνδυνο νόσου Alzheimer σε σχέση με αυτούς που έκαναν τη χαμηλότερη κατανάλωση. Η καεμπφερόλη, η οποία βρίσκεται στο λάχανο, τα φασόλια, το τσάι και το μπρόκολο, συνδέθηκε με 51% μειωμένο κίνδυνο για τη νόσο. Αντίστοιχα, η μυρισετίνη, μία ουσία που βρίσκεται στο τσάι, το κρασί, το λάχανο, το πορτοκάλι και τις ντομάτες, μείωσε τον κίνδυνο νόσου Alzheimer κατά 38%. Για την κουερσετίνη, η οποία βρίσκεται στις ντομάτες, το λάχανο, τα μήλα και το τσάι, δεν διαπιστώθηκαν αντίστοιχα οφέλη.

Η βιοχημική σύσταση των παραπάνω φλαβονολών (οι οποίες ανήκουν στα φλαβονοειδή) είναι αυτή που επιτρέπει στις ουσίες αυτές να περιορίζουν τη φλεγμονή και να περιορίζουν τις ελεύθερες ρίζες στο αίμα και το έντερο προλαμβάνοντας έτσι τις κυτταρικές βλάβες. «Η έρευνα προσφέρει νέα δεδομένα σχετικά με τα στοιχεία μίας υγιεινής διατροφής που συνδέονται με μειωμένο κίνδυνο άνοιας», είπε ο Keith Fargo, διευθυντής του επιστημονικού προγράμματος στο Alzheimer’s Association, ο οποίος δεν είχε λάβει μέρος στην έρευνα. Προς το παρόν, ωστόσο, δεν μπορούμε να πούμε ότι η κατανάλωση του συγκεκριμένου είδους φλαβονοειδών αρκεί για την πρόληψη της άνοιας, επομένως πρέπει να κάνουμε μία γενικότερη υγιεινή διατροφή, συμπλήρωσε ο ίδιος.

Οι επιστήμονες της παρούσας μελέτης τόνισαν επίσης ότι είναι προτιμότερο να λαμβάνουμε την καεμπφερόλη από το λάχανο και όχι από συμπληρώματα. «Υπάρχουν αρκετές ωφέλιμες βιταμίνες, μέταλλα και βιοενεργές ουσίες στα τρόφιμα οι οποίες δεν περιέχονται στα συμπληρώματα διατροφής», είπε ο Holland.

Ένας από τους περιορισμούς της έρευνας ήταν ότι δεν είχε ομάδα ελέγχου, επομένως δεν μπορεί να αποδείξει σχέση αιτίας-αποτελέσματος ανάμεσα σε συγκεκριμένες δίαιτες και τον κίνδυνο άνοιας. Οι μελλοντικές έρευνες θα πρέπει να εξετάσουν επίσης πληθυσμούς με μεγαλύτερη ποικιλομορφία, καθώς η πλειοψηφία των εθελοντών της παρούσας μελέτης ήταν καυκάσιοι με καλό επίπεδο εκπαίδευσης.

Η κύρια συγγραφέας της έρευνας ήταν η Martha Clare Morris, η οποία ανέπτυξε τη δίαιτα MIND, η οποία έχει συνδεθεί με μειωμένο κίνδυνο άνοιας. Η Morris έχει ξεκινήσει σήμερα μία νέα τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη μελέτη με σκοπό να επιβεβαιώσει ότι η δίαιτα αυτή μπορεί πράγματι να χρησιμοποιηθεί ως προληπτικό μέτρο για τη νόσο Alzheimer.

Βιβλιογραφία: Scientific American