Σήμερα, οι περισσότεροι γιατροί και ασθενείς γνωρίζουν τους κινδύνους από την αρρύθμιστη υπέρταση. Η τελευταία, εφόσον δεν αντιμετωπιστεί, μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο εμφράγματος του μυοκαρδίου και εγκεφαλικού επεισοδίου. Νέα δεδομένα δείχνουν, ωστόσο, ότι η ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο έκπτωσης των γνωστικών λειτουργιών και άνοιας.

Η Υπέρταση Αποτελεί Παράγοντα Κινδύνου για την Έκπτωση των Γνωστικών Λειτουργιών και την Άνοια

Στις γνωστικές λειτουργίες περιλαμβάνεται η σκέψη, η μνήμη, η ομιλία, η προσοχή, μεταξύ άλλων. Οι επιστήμονες γνωρίζουν εδώ και αρκετά χρόνια ότι η υπέρταση συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο έκπτωσης των γνωστικών λειτουργιών και άνοιας. Ωστόσο, αν και η υπέρταση αποτελεί παράγοντα κινδύνου, αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η αντιμετώπισή της μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης άνοιας. Στην ιατρική, αρκετοί παράγοντες συνδέονται μεταξύ τους με σχέσεις που δεν είναι αιτίας-αποτελέσματος. Το παραπάνω ερώτημα μπορεί να απαντηθεί, επομένως, μόνο με τυχαιοποιημένες, διπλά τυφλές, ελεγχόμενες μελέτες.

Οι Προηγούμενες Έρευνες Δεν Έδωσαν Σαφείς Απαντήσεις

Αρκετές έρευνες έχουν προσπαθήσει να δώσουν απάντηση στο παραπάνω ερώτημα. Η πιο πρόσφατη από αυτές ήταν η SPRINT-MIND, η οποία είχε σχεδιαστεί ειδικά για να εξετάσεις τις επιδράσεις που έχει η μείωση της αρτηριακής πίεσης στον κίνδυνο εμφάνισης άνοιας και έκπτωσης των γνωστικών λειτουργιών. Η έρευνα κατάφερε να αποδείξει πολύ γρήγορα ότι η μείωση της αρτηριακής πίεσης μπορεί  πράγματι να περιορίσει τον κίνδυνο έκπτωσης των γνωστικών λειτουργιών. Ως αποτέλεσμα, τερματίστηκε πρόωρα, καθώς οι ερευνητές υποστήριξαν ότι η συνέχισή της θα ήταν ανήθικη για την ομάδα ελέγχου. Κατά συνέπεια, λόγω του πρόωρου τερματισμού της, η έρευνα δεν κατάφερε να επιτύχει το στόχο που είχε τεθεί στην αρχή της.

Μία Νέα Ανάλυση Αρκετών Ερευνών

Καθώς η έρευνα SPRINT-MIND καθώς και αρκετές προηγούμενες έρευνες δεν κατάφεραν να δείξουν πέραν αμφιβολίας ότι η ρύθμιση της υπέρτασης μειώνει τον κίνδυνο έκπτωσης γνωστικών λειτουργιών και άνοιας, το ερώτημα αυτό πρέπει να απαντηθεί από μετα-αναλύσεις. Μία ομάδα ερευνητών από την Ιρλανδία εξέτασε δεδομένα από 14 έρευνες στις οποίες έλαβαν μέρος συνολικά 100.000 εθελοντές. Όπως διαπιστώθηκε, οι ηλικιωμένοι ασθενείς (μέση ηλικία 69) που μείωσαν την αρτηριακή τους πίεση είχαν ελαφρώς μειωμένο κίνδυνο να παρουσιάσουν άνοια ή έκπτωση των γνωστικών λειτουργιών (7% έναντι 7.5%). Βλέπουμε έτσι ότι η απάντηση είναι «ναι», η μείωση της αρτηριακής πίεσης μπορεί να περιορίσει τον κίνδυνο άνοιας και έκπτωσης των γνωστικών λειτουργιών.

Η Σύνδεση Ανάμεσα σε Υπέρταση και Άνοια

Με ποιο μηχανισμό λοιπόν η μείωση της αρτηριακής πίεσης μπορεί να περιορίσει τον κίνδυνο έκπτωσης των γνωστικών λειτουργιών και άνοιας; Στους περισσότερους ασθενείς η άνοια αποδίδεται σε περισσότερα του ενός αίτια. 2 ή 3 διαφορετικά προβλήματα του εγκεφάλου ευθύνονται για την έκπτωση των γνωστικών λειτουργιών. Μία έρευνα εκτίμησε ότι το ποσοστό του κινδύνου άνοιας που αποδίδεται στην εγκεφαλοαγγειακή νόσο ήταν σχεδόν 25% στους ασθενείς που παρουσιάζουν σημαντική απώλεια μνήμης. Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι ο κίνδυνος άνοιας που αποδίδεται στη νόσο Alzheimer ήταν αρκετά υψηλότερος (σχεδόν 40%).

Από τη βιβλιογραφία φαίνεται ότι η ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης περιορίζει τον κίνδυνο άνοιας, καθώς μειώνει τον κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου. Το εγκεφαλικό επεισόδιο (και όχι η αρτηριακή πίεση) είναι αυτό που προκαλεί έκπτωση των γνωστικών λειτουργιών. Πρέπει να σημειωθεί, ωστόσο, ότι το εγκεφαλικό επεισόδιο μπορεί να είναι τόσο ήπιο που συχνά ο ασθενής δεν το αντιλαμβάνεται καν. Η εμφάνιση αρκετών εγκεφαλικών επεισοδίων αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο άνοιας.

Ιδανική Αρτηριακή Πίεση για τη Διατήρηση της Εγκεφαλικής Υγείας

Ποια είναι λοιπόν η ιδανική αρτηριακή πίεση για τη διατήρηση της υγείας του εγκεφάλου; Η έρευνα SPRINT-MIND δίνει απάντηση στο παραπάνω ερώτημα: Οι εθελοντές που είχαν συστολική πίεση κάτω από 120 mmHg είχαν μειωμένο κίνδυνο να παρουσιάσουν έκπτωση των γνωστικών λειτουργιών σε σχέση με αυτούς που είχαν αρτηριακή πίεση στο εύρος 120-140 mmHg. Κατά συνέπεια, με βάση την παραπάνω έρευνα, ιδανικά η συστολική πίεση πρέπει να είναι κάτω από 120 mmHg προκειμένου να προστατευτεί η υγεία του εγκεφάλου.

Συμπέρασμα

Αυτό που πρέπει να μας μείνει από το παρόν άρθρο είναι απλό: Για να μειώσουμε τον κίνδυνο άνοιας και έκπτωσης των γνωστικών λειτουργιών πρέπει να διατηρούμε την αρτηριακή μας πίεση κάτω από τα 120 mmHg, ιδανικά με αεροβική άσκηση, Μεσογειακή δίαιτα και διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους, λαμβάνοντας και φάρμακα, όπου αυτό κρίνεται απαραίτητο.

Βιβλιογραφία: Harvard Health